Cynamonka

Cynamonka
	Spatula cyanoptera
	(Vieillot, 1816)
	; Samiec w szacie godowej
	; Samica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	blaszkodziobe
Rodzina	kaczkowate
Podrodzina	kaczki
Plemię	Anatini
Rodzaj	Spatula
Gatunek	cynamonka
Synonimy
	Anas cyanoptera Vieillot, 1816; Quequerdula cyanoptera (Vieillot, 1816);
	Anas cyanoptera Vieillot, 1816; Quequerdula cyanoptera (Vieillot, 1816);
Podgatunki
	S. c. septentrionalium (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. tropica (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. borreroi (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. orinoma (Oberholser, 1906); S. c. cyanoptera (Vieillot, 1816);
	S. c. septentrionalium (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. tropica (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. borreroi (Snyder & Lumsden, 1951); S. c. orinoma (Oberholser, 1906); S. c. cyanoptera (Vieillot, 1816);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; w sezonie lęgowym występuje przez cały rok przeloty zimowiska
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Cynamonka (Spatula cyanoptera) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Występowanie

Ameryka Północna, zachodnia i południowa część Ameryki Południowej.

W Polsce odnotowano nienaturalne pojawy tego ptaka (kategoria E wg klasyfikacji AERC), w związku z tym gatunek ten nie został zaliczony do awifauny krajowej.

Systematyka

Wyróżniono pięć podgatunków S. cyanoptera:

S. cyanoptera septentrionalium – zachodnia Ameryka Północna – od południowo-zachodniej Kanady po środkowy Meksyk. Zimuje od południowo-zachodnich USA przez Amerykę Centralną po północną Kolumbię.
S. cyanoptera tropica – południowo-zachodnia Kolumbia.
S. cyanoptera borreroi – wschodnio-środkowa Kolumbia.
S. cyanoptera orinoma – Peru, Boliwia, północne Chile i północno-zachodnia Argentyna.
S. cyanoptera cyanoptera – południowo-zachodnie Peru do południowej Brazylii oraz południowa Argentyna i Falklandy.

Morfologia

Długość ciała 36–43 cm, rozpiętość skrzydeł 61–76 cm, osiąga masę ciała ok. 410 g. Pióra na głowie i tułowiu u samca w szacie godowej cynamonowoczerwone. Plecy brązowe z rozjaśnieniami; tęczówki czerwone. Samica – brązowa z plamkami. U obu płci widoczne niebieskie lusterka na skrzydłach, jaśniejsze niż u cyranki modroskrzydłej. W szacie spoczynkowej samiec podobny do samicy.

Środowisko

Kaczki te zamieszkują małe i płytkie stawy otoczone niską roślinnością zielną oraz bagna. Na pokarm cynamonki składają się nasiona, rośliny wodne, ślimaki i owady. Samica w gnieździe położonym w płytkim zagłębieniu i wyłożonym trawą oraz puchem, składa 9–12 biało-różowych jaj, które wysiaduje przez 21–25 dni. Młode potrafią latać po około 49 dniach od wyklucia.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje cynamonkę za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2020 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji na około 380 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji w Ameryce Północnej jest spadkowy, poza nią stabilny lub spadkowy.

Zobacz też

ptaki obserwowane w Polsce, lecz nie zaliczone do polskiej awifauny

Przypisy

↑ Anas cyanoptera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2020-04-13] (ang.).
1 2 Carboneras, C., Christie, D.A. & Kirwan, G.M.: Cinnamon Teal (Spatula cyanoptera). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-11)].
↑ Denis Lepage: Cynamonka (Spatula cyanoptera) Vieillot, 1816. Avibase. [dostęp 2020-04-13].
1 2 Spatula cyanoptera, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Anatinae Leach, 1820 – kaczki (wersja: 2020-01-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-13].
↑ Aneks. Gatunki stwierdzone w Polsce do 31.12.2021, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2022-10-28].
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-13]. (ang.).
1 2 3 4 5 Cinnamon Teal Anas cyanoptera. WhatBird. [dostęp 2014-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-01)]. (ang.).

Bibliografia

Gosler Andrew: Atlas ptaków świata. Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Anas cyanoptera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2020-04-13] (ang.).

[hbwa-2] 1 2 Carboneras, C., Christie, D.A. & Kirwan, G.M.: Cinnamon Teal (Spatula cyanoptera). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-11)].

[avibase-3] Denis Lepage: Cynamonka (Spatula cyanoptera) Vieillot, 1816. Avibase. [dostęp 2020-04-13].

[iucn-4] 1 2 Spatula cyanoptera, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-5] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Anatinae Leach, 1820 – kaczki (wersja: 2020-01-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-13].

[kf-6] Aneks. Gatunki stwierdzone w Polsce do 31.12.2021, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2022-10-28].

[ioc-7] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-13]. (ang.).

[whatbird-8] 1 2 3 4 5 Cinnamon Teal Anas cyanoptera. WhatBird. [dostęp 2014-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-01)]. (ang.).