Czarnka

Czarnka
Czarne Jezioro
Ilustracja
Widok z powietrza
Położenie
Państwo

 Polska

Region

Równina Drawska

Wysokość lustra

53,4 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

17,5–19,48 ha

Wymiary
• max długość
• max szerokość


~0,80 km
~0,3 km

Głębokość
• średnia
• maksymalna


11,2 m m
26,5–29 m m

Długość linii brzegowej

1900 m

Objętość

2137,7 tys. m³

Hydrologia
Klasa czystości wody

II (2003)

Cieki wypływające

bezodpływowe

Rodzaj jeziora

polodowcowe

Położenie na mapie gminy Dobiegniew
Mapa konturowa gminy Dobiegniew, u góry po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Czarnka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Czarnka”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko górnej krawiędzi po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Czarnka”
Położenie na mapie powiatu strzelecko-drezdeneckiego
Mapa konturowa powiatu strzelecko-drezdeneckiego, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Czarnka”
Ziemia53°03′54″N 15°57′52″E/53,065000 15,964444
Multimedia w Wikimedia Commons

Czarnka lub Czarne Jezioro – jezioro leżące w Drawieńskim Parku Narodowym, koło jeziora Ostrowite w województwie lubuskim, powiecie strzelecko-drezdeneckim, gminie Dobiegniew.

Wyjątkowa przejrzystość wody

Bezodpływowy akwen powstał około 10 000 lat temu jako pozostałość po bryle wytopionego martwego lodu. Jego brzegi są stosunkowo strome i w całości porośnięte lasem. Woda charakteryzuje się dużą przejrzystością, wynoszącą średnio 7 metrów. Czarne to jedno z trzech w Polsce jezior meromiktycznych. Ukształtowanie misy jeziornej i położenie w zagłębieniu terenowym powodują, że lokalne wiatry nigdy nie mieszają jego wód do samego dna. Poniżej głębokości 13 metrów woda nie zawiera tlenu – żyją tu tylko beztlenowe bakterie Desulfovibrio desulfuricans (producenci siarkowodoru) i rzadkie, purpurowe bakterie siarkowe Chromatium okenii (utleniające siarkowodór do wolnej siarki). Powyżej 13 metrów znajdują się wody mezotroficzne. Tylko wody powierzchniowe są mieszane przy pomocy wiatrów (wiosna i jesień), a pokrycie powierzchni makrofitami wynosi 27%. W różnych biotopach tego akwenu występują rzadkie i chronione rośliny, m.in. jezierza morska, zamętnica błotna, kłoć wiechowata, czy nadające mu purpurową barwę ramienice (m.in. krynicznik giętki). Z południowej części zbiornika wypływa niewielki ciek zasilający znajdujący się w pobliżu ponor. W jeziorze stwierdzono występowanie następujących ryb: leszcz, okoń, płoć, szczupak, wzdręga i sieja (ta ostatnia nie pochodzi z zarybień). Jezioro jest udostępnione do ruchu turystycznego od strony Ostrowitego – szlak niebieski prowadzi do drewnianego pomostu widokowego.

Dane morfometryczne

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 17,5 ha przez 19,1 ha do 19,48 ha.

Zwierciadło wody położone jest na wysokości 53,4 m n.p.m. Średnia głębokość jeziora wynosi 11,2 m, natomiast głębokość maksymalna 26,5 m lub 29.

Na podstawie badań przeprowadzonych w 2003 roku wody jeziora zaliczono do II klasy czystości.

Hydronimia

Jezioro pojawia się w źródłach w 1532 roku – początkowo jako Czarne Jeziorko, a następnie: Schwarz See (1918), Schwarzer See (1937). Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę urzędową jeziora podaje Czarnka, jednocześnie wymienia nazwę oboczną: Czarne Jezioro. Według spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Czarne Jezioro.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 211. ISBN 83-232-1732-7.
  2. 1 2 Komunikat o jakości wód jeziora Czarne. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, 2015. [dostęp 2016-01-30]. (pol.).
  3. ↑ Tablica informacyjna in situ.
  4. ↑ Elżbieta Hołubczat, Dariusz Janicki, Drawieński Park Narodowy. Ekosystemy wodne, DPN, Drawno, 2014, s. 17–18.
  5. 1 2 3 Według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 211. ISBN 83-232-1732-7.
  6. 1 2 Jezioro Czarne – opis w serwisie Drawieńskiego Parku Narodowego. [dostęp 2023-02-28].
  7. ↑ Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 2023-02-28].
  8. ↑ Regenthin, Meßtischblatt nr. 2961, 1:25 000, 1937.
  9. ↑ Czarne Jezioro. [w:] Elektroniczny słownik hydronimów Polski [on-line]. [dostęp 2024-01-18].
  10. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 19000
  11. ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody stojące, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 42, ISBN 83-239-9607-5.