Dermatologia

Schemat budowy skóry (przekrój)

Dermatologia (gr. derma – skóra) – dziedzina medycyny zajmująca się badaniem oraz opisem struktury i funkcji skóry, a także schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory, jak czerniak złośliwy lub rumień guzowaty).

Ludzki łupież widziany pod mikroskopem elektronowym

W Polsce wchodzi w zakres specjalizacji lekarskiej dermatologia i wenerologia trwającej 5 lat, której konsultantem krajowym od 6 czerwca 2023 jest prof. dr hab. n. med. Witold Owczarek.. Jest to jedna z wzajemnie uznawanych specjalizacji w krajach Unii Europejskiej. W niektórych krajach (np. w Wielkiej Brytanii, w Irlandii, na Malcie) dermatologia i wenerologia stanowią odrębne specjalizacje.

Klasyfikacja

Budowa wirusa HSV1 z główną manifestacją kliniczną pod postacią opryszczki wargowej
Porównanie grudki i blaszki – dwóch przykładów wykwitów skórnych

Główny podział dermatologii obejmuje:

Dyscypliny wywodzące się z dermatologii i powiązane z nią to:

Historia

Schorzenia skórne budziły zainteresowanie lekarzy już w epoce starożytnej. Wyraźnie dostrzegalne gołym okiem były przedmiotem dociekań medyków greckich i rzymskich. Szczególnego znaczenia nabrał ogląd zmian skórnych w czasach rozprzestrzeniania się trądu i dżumy (szczególnie okres średniowiecza z epidemią czarnej śmierci). Wczesne wykrycie zmian występujących w ostrych chorobach zakaźnych mogło decydować o losach całej społeczności. Jednak przez całe stulecia ani nie wyodrębniono nauki o chorobach skórnych ani nie tworzono odrębnych technik badawczych. Dopiero narodziny anatomii patologicznej i zastosowanie mikroskopu (XVIII i XIX wiek) otworzyło drogę nowoczesnej dermatologii.

Zakres dziedziny

Dermatologia bada przyczyny i mechanizmy chorób skóry oraz poszukuje sposobów jej leczenia i zapobiegania dermatozom. W połączeniu z wenerologią jest jedną z podstawowych lekarskich klinicznych specjalności niezabiegowych. Tytuł specjalisty dermatologa i wenerologa uzyskuje lekarz po odbyciu określonego przepisami szkolenia (staże kliniczne, kursy specjalizacyjne itd.) w akredytowanych jednostkach i zdaniu egzaminu państwowego. Określenie "specjalność podstawowa" oznacza, że od lekarza przystępującego do kursu specjalizacyjnego nie wymaga się posiadania specjalizacji w innej dziedzinie, a jedynie dyplomu lekarza medycyny oraz prawa wykonywania zawodu. Dermatologia obejmuje:

Przypisy

  1. ↑ Dermatologia. W: Wielka Encyklopedia Medyczna. Enrico Cravetto (red.). T. 5: dep–eks. Warszawa: Planeta DeAgostini, 2011, s. 15–16. ISBN 978-83-268-0305-5.
  2. 1 2 Program specjalizacji w dziedzinie DERMATOLOGII I WENEROLOGII dla lekarzy nieposiadających odpowiedniej specjalizacji I stopnia [online], Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, 13 listopada 2018 [dostęp 2021-05-25].
  3. ↑ Konsultanci krajowi - Ministerstwo Zdrowia - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Zdrowia [dostęp 2024-01-23] (pol.).
  4. 1 2 Dyrektywa rady 93/16/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. mająca na celu ułatwienie swobodnego przepływu lekarzy i wzajemnego uznawania ich dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji
  5. ↑ R. Śpiewak, Dermatoepidemiologia Dermatopedia 2012;1(pl):010
  6. 1 2 R. Śpiewak, Kosmetologia. Dermatopedia 2013;2(pl):002.
  7. ↑ R. Śpiewak, Dermatoepidemiologia. Dermatopedia 2012;1(pl):010
  8. ↑ S. Aktan, E. Ozmen, Psychiatric disorders in patiens attending a dermatology outpatient clinic. Dermatology 1998, n. 197, p. 230-234.
  9. ↑ Historia – Dermatologia. Wydział Lekarski Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-06-24].
  10. ↑ R. Śpiewak, Dermatologia. Dermatopedia 2012;1(pl):008.
  11. ↑ Program specjalizacji w dermatologii i wenerologii dla lekarzy posiadających specjalizację I stopnia w dermatologii, Warszawa 2000. Dokument dostępny na stronie cmkp.edu.pl [dostęp 2015-03-02]

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.