Dermatologia

Schemat budowy skóry (przekrój)

Dermatologia (gr. derma – skóra) – dziedzina medycyny zajmująca się badaniem oraz opisem struktury i funkcji skóry, a także schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory, jak czerniak złośliwy lub rumień guzowaty).

Ludzki łupież widziany pod mikroskopem elektronowym

W Polsce wchodzi w zakres specjalizacji lekarskiej dermatologia i wenerologia trwającej 5 lat, której konsultantem krajowym od 6 czerwca 2023 jest prof. dr hab. n. med. Witold Owczarek.. Jest to jedna z wzajemnie uznawanych specjalizacji w krajach Unii Europejskiej. W niektórych krajach (np. w Wielkiej Brytanii, w Irlandii, na Malcie) dermatologia i wenerologia stanowią odrębne specjalizacje.

Klasyfikacja

Budowa wirusa HSV1 z główną manifestacją kliniczną pod postacią opryszczki wargowej
Porównanie grudki i blaszki – dwóch przykładów wykwitów skórnych

Główny podział dermatologii obejmuje:

Dyscypliny wywodzące się z dermatologii i powiązane z nią to:

Historia

Schorzenia skórne budziły zainteresowanie lekarzy już w epoce starożytnej. Wyraźnie dostrzegalne gołym okiem były przedmiotem dociekań medyków greckich i rzymskich. Szczególnego znaczenia nabrał ogląd zmian skórnych w czasach rozprzestrzeniania się trądu i dżumy (szczególnie okres średniowiecza z epidemią czarnej śmierci). Wczesne wykrycie zmian występujących w ostrych chorobach zakaźnych mogło decydować o losach całej społeczności. Jednak przez całe stulecia ani nie wyodrębniono nauki o chorobach skórnych ani nie tworzono odrębnych technik badawczych. Dopiero narodziny anatomii patologicznej i zastosowanie mikroskopu (XVIII i XIX wiek) otworzyło drogę nowoczesnej dermatologii.

Zakres dziedziny

Dermatologia bada przyczyny i mechanizmy chorób skóry oraz poszukuje sposobów jej leczenia i zapobiegania dermatozom. W połączeniu z wenerologią jest jedną z podstawowych lekarskich klinicznych specjalności niezabiegowych. Tytuł specjalisty dermatologa i wenerologa uzyskuje lekarz po odbyciu określonego przepisami szkolenia (staże kliniczne, kursy specjalizacyjne itd.) w akredytowanych jednostkach i zdaniu egzaminu państwowego. Określenie "specjalność podstawowa" oznacza, że od lekarza przystępującego do kursu specjalizacyjnego nie wymaga się posiadania specjalizacji w innej dziedzinie, a jedynie dyplomu lekarza medycyny oraz prawa wykonywania zawodu. Dermatologia obejmuje: