Londonderry

Londonderry
Derry
Doire
ilustracja
Herb
Herb
Dewiza: Vita, veritas, victoria
(Życie, prawda, zwycięstwo)
Państwo

 Wielka Brytania

Prowincja

 Irlandia Północna

Dystrykt

Derry City and Strabane(inne języki)

Hrabstwo

Londonderry (Derry)

Populacja (2011)

 

• liczba ludności

83 163

Nr kierunkowy

028

Kod pocztowy

BT47, BT48

Położenie na mapie Irlandii Północnej
Mapa konturowa Irlandii Północnej, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „LondonderryDerry”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, po lewej znajduje się punkt z opisem „LondonderryDerry”
Ziemia54°59′45″N 7°18′26″W/54,995833 -7,307222
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Londonderry, Derry (irl. Doire lub Doire Cholm Chille) – miasto w Irlandii Północnej, w hrabstwie Londonderry (Derry), nad rzeką Foyle. Drugie co do wielkości miasto Irlandii Północnej, w 2011 roku liczące 83 163 mieszkańców.

Historia

Pierwsze wzmianki dotyczące miasta datowane są na 546 rok, kiedy to święty Kolumba założył tam klasztor.

W 1689, w trakcie wojny irlandzkiej, protestancką ludność Londonderry zaatakowała armia katolicka – mieszkańcy odparli atak dzięki mocnym murom obronnym otaczającym miasto. Wydarzenie to jest corocznie upamiętniane przez marsze protestantów, prowokujące konflikty z katolikami.

W 1969 mieszkańcy Bogside (dzielnica katolicka) zostali zaatakowani przez protestanckie bojówki UVF. Doszło do krwawych starć, w które włączyła się armia i policja (tzw. „bitwa o Bogside”).

30 stycznia 1972 w Bogside miała również miejsce tzw. krwawa niedziela.

Nazwa

Przejawem sporu dotyczącego nazwy miasta są wandalizmy na znakach drogowych.

Nazwa miasta jest przedmiotem sporu pomiędzy środowiskami nacjonalistycznymi, w których szeroko stosowana jest nazwa Derry, a unionistycznymi(inne języki), w których preferowana jest nazwa Londonderry. Londonderry to oficjalna nazwa miasta, wynikająca ze statutu ustanowionego przez króla Jakuba I w 1613 roku. Wcześniejsza nazwa Derry wywodzi się od irl. doire lub daire – „las dębowy”.

W 1984 roku rada miasta zmieniła własną nazwę z Londonderry City Council na Derry City Council. Od tamtej pory władze samorządowe, w których dominującą siłę polityczną stanowią partie należące do kręgów nacjonalistycznych, prowadzą starania na rzecz zmiany nazwy samego miasta. W 2007 roku wysoki sąd (High Court) w Belfaście stwierdził, że nazwa wynikająca ze statutu pozostaje w mocy i jej zmiana może nastąpić wyłącznie poprzez dekret królewski lub ustawę parlamentu.

Obie nazwy znajdują się w użyciu w mediach brytyjskich. BBC stosuje je wymiennie, jednak przy pierwszej wzmiance w tekście podawane jest „Londonderry”. The Guardian i The Independent stosują wyłącznie nazwę „Derry”. Nazwy bywają podawane razem w formie „Derry/Londonderry”; pochodzi stąd żartobliwy przydomek Stroke City („miasto z ukośnikiem”).

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł odzieżowy, włókien sztucznych, meblarski, maszynowy oraz spożywczy.

Uwagi

  1. ↑ Oficjalna nazwa miasta wynikają ze statutu z 1613 roku
  2. ↑ Nazwa stosowana przez władze samorządowe (Derry City and Strabane District Council(inne języki), uprzednio Derry City Council); patrz: sekcja „Nazwa”.
  3. ↑ W następstwie reformy administracyjnej z 2015 roku jej miejsce zajął Derry City and Strabane District Council(inne języki).

Przypisy

  1. ↑ Raymond Russell, Key Statistics for Settlements, Census 2011, Northern Ireland Assembly, Research and Information Service, s. 9 [dostęp 2023-02-19] (ang.).
  2. ↑ Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 12. ISBN 83-7425-568-4.
  3. ↑ James Wilson: Why is Derry also called Londonderry?. IrishCentral, 2025-05-07. [dostęp 2025-11-21]. (ang.).
  4. ↑ Derry History - Irish Pictures (1888) [online], Library Ireland [dostęp 2018-04-25].
  5. ↑ Derry City Council, Re Application for Judicial Review (2007), NIQB 5 (25 stycznia 2007) (ang.)
  6. 1 2 Stroke City to remain Londonderry. BBC News, 2007-01-25. [dostęp 2025-11-22]. (ang.).
  7. ↑ News style guide. BBC News. [dostęp 2025-11-22]. (ang.).
  8. ↑ Guardian style guide: D. The Guardian. [dostęp 2025-11-22]. (ang.).
  9. ↑ Stephen Manning: What’s in a name? How The Independent style guide copes with geographical disputes. The Independent, 2019-01-31. [dostęp 2025-11-22]. (ang.).
  10. ↑ Londonderry, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-21].