Desznica

Desznica

wieś
Dawna cerkiew i cmentarz wojenny nr 7
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	jasielski
Gmina	Nowy Żmigród
Liczba ludności (2024)	303
Strefa numeracyjna	13
Kod pocztowy	38-230
Tablice rejestracyjne	RJS
SIMC	0356955
Położenie na mapie gminy Nowy Żmigród Desznica
Położenie na mapie Polski Desznica
Położenie na mapie województwa podkarpackiego Desznica
Położenie na mapie powiatu jasielskiego Desznica
49°33′12″N 21°29′05″E/49,553333 21,484722
Multimedia w Wikimedia Commons

Desznica (j. łemkowski Дошниця) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Niepokalanej, należącej do dekanatu Nowy Żmigród, diecezji rzeszowskiej.

Wschodnie zabudowania Desznica stanowi dawna wieś Hałbów.

Historia

Nazwa wioski prawdopodobnie pochodzi do słowa deska, deszczułka.

Desznica stanowiła własność królewską i wchodziła do niegrodowego starostwa osieckiego. Była lokowana na prawie wołoskim i zamieszkana przez ludność łemkowską. W dokumentach notowana jest w 1540. Pod koniec XIX wieś weszła w ręce ziemiańskie. W 1883 została sprzedana żydom, którzy rozparcelowali majątki. Na początku XIX wieku wieś zamieszkiwało 473 mieszkańców (obecnie około 330).

W czasie I wojny światowej wokół Desznicy toczyły się walki wojsk austriackich i rosyjskich, których pamiątką jest cmentarz wojenny nr 7 projektu Dušana Jurkoviča.

Po II wojnie światowej nastąpiło wysiedlenie ludności łemkowskiej i zasiedlenie ludnością polska – głównie z Kątów i Skalnika.

Zabytki

• Dawna cerkiew św. Dymitra Męczennika, greckokatolicka, wzniesiona z piaskowca w 1790, obecnie kościół parafialny. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XIX wieku. Znajduje się tu dzwon i żyrandol przeniesiony z cerkwi w Kotani. Świątynię odnowił na własny koszt pochodzący z Desznicy kardynał Sylwestr Sembratowycz.
• Cmentarz wojenny nr 7 znajdujący się poniżej świątyni, kryjący w 35 mogiłach prochy Niemców i Rosjan. Cmentarz ten jest pamiątką po walkach, jakie toczyły się w Desznicy i okolicach podczas I wojny światowej (grudzień 1914 – maj 1915).

Atrakcje

• Wieża widokowa w Desznicy - W marcu 2023 zakończyła się trwająca rok budowa wieży widokowej na wzgórzu Góra Desznicka, mierząca 25m wysokości. Można z niej zobaczyć np. Grodzisko Walik, Kamień "Nad Kątami", Magurski Park Narodowy.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Desznica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 10 .