Dicynodon

Dicynodon
Owen, 1845
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

synapsydy

Rząd

terapsydy

Podrząd

anomodonty

Infrarząd

dicynodonty

Rodzina

Dicynodontidae

Rodzaj

Dicynodon

Dicynodon – rodzaj roślinożernego terapsyda z podrzędu anomodontów.

Z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Kammerera, Angielczyka i Fröbischa (2011) oraz z badań Kammerera (2019) wynika, że rodzaj ten obejmował dwa gatunki żyjące w późnym permie na terenach dzisiejszej Afryki: gatunek typowy Dicynodon lacerticeps, którego szczątki odkryto w Południowej Afryce (Karru) oraz D. angielczyki, którego skamieniałości odkryto w Tanzanii. Zamieszkiwał głównie środowiska błotne[potrzebny przypis] i prawdopodobnie dobrze pływał. Miał dwa duże kły sterczące z górnej szczęki (stąd pochodzi jego nazwa, dosłownie „podwójny psi ząb”). Długość ciała wynosiła ok. 1,2 m.

W przeszłości do tego rodzaju zaliczano też szereg gatunków anomodontów żyjących od późnego permu do wczesnego triasu na terenach Afryki, Europy (ich szczątki odkryto w Rosji w okolicach rzeki Dwina) i Azji (Chiny). Z przeprowadzonej przez Kammerera, Angielczyka i Fröbischa (2011) analizy kladystycznej wynika jednak, że rodzaj Dicynodon obejmujący te wszystkie gatunki byłby polifiletyczny. Autorzy przenieśli te gatunki do odrębnych rodzajów: gatunek D. leoniceps do rodzaju Daptocephalus, gatunek D. woodwardi – do rodzaju Basilodon, D. gilli (uznany przez autorów za starszy synonim Dinanomodon rubidgei) – Dinanomodon, D. alticeps – Sintocephalus, D. amalitzkii – Peramodon, D. bathyrhynchus – Euptychognathus, D. benjamini – Keyseria, D. bogdaensis – Turfanodon, D. limbus – Daqingshanodon, D. sinkianensis – Jimusaria, D. traquairi – Gordonia, D. trautscholdi (uznany przez autorów za starszy synonim Vivaxosaurus permirus) – Vivaxosaurus, a D. vanhoepeni – do rodzaju Syops. Inne gatunki wcześniej zaliczane do rodzaju Dicynodon zdaniem autorów należą do innych znanych rodzajów anomodontów (najwięcej należy do rodzajów Oudenodon i Diictodon). Kammerer (2019) przeniósł gatunek D. huenei do rodzaju Daptocephalus.

Przypisy

  1. 1 2 Christian F. Kammerer, Kenneth D. Angielczyk i Jörg Fröbisch: A comprehensive taxonomic revision of Dicynodon (Therapsida, Anomodontia) and its implications for dicynodont phylogeny, biogeography, and biostratigraphy. Society of Vertebrate Paleontology Memoir 11: 1–158, 2011. DOI: 10.1080/02724634.2011.627074. (ang.).
  2. 1 2 Christian F. Kammerer. Revision of the Tanzanian dicynodont Dicynodon huenei (Therapsida: Anomodontia) from the Permian Usili Formation. „PeerJ”. 7:e7420, 2019. DOI: 10.7717/peerj.7420. (ang.).
  3. ↑ Richard Owen. On the Remains of Dicynodon tigriceps Owen, from South Africa. „Quarterly Journal of the Geological Society”. 11 (1-2), s. 541, 1855. (ang.).
  4. ↑ Mammal-like reptiles. Natural History Museum. [dostęp 2008-12-01]. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne