Rosyjski plakat autorstwa Kazimierza Malewicza | |
| Gatunek | |
|---|---|
| Data premiery |
27 kwietnia 1922 (część I) |
| Kraj produkcji | |
| Język | |
| Czas trwania |
157 min (część I) 114 min (część II) |
| Reżyseria | |
| Scenariusz |
Fritz Lang |
| Główne role | |
| Muzyka |
Osmán Pérez Freire (1922) |
| Zdjęcia | |
| Produkcja | |
| Wytwórnia |
Uco-Film GmbH |
| Dystrybucja | |
Doktor Mabuse (niem. Dr. Mabuse, der Spieler) – niemiecki film niemy z 1922 roku w reżyserii Fritza Langa.
Fritz Lang, który bez powodzenia starał się o reżyserię filmu Gabinet doktora Caligari, zrekompensował to sobie realizacją filmu sensacyjnego, odwołującego się do popularnego opowiadania policyjnego Doktor Mabuse Norberta Jacques’a, a także do cyklu filmowego o Fantomasie autorstwa Louis Feuillade’a. Lang unikał w swoim filmie odwołań do nurtu ekspresjonistycznego, stawiając na realizm w analizie psychicznej bohaterów. Niemniej jednak w Doktorze Mabuse widoczne są cechy charakterystyczne dla ekspresjonizmu, na przykład operowanie kontrastem czerni i bieli oraz eksponowanie cieni; reżyser zastosował też symbole, między innymi formy koliste symbolizujące chaos czy powtórzenia wątków będące analogią do ówczesnej hiperinflacji w Niemczech.
Doktor Mabuse jest uznawany za pierwowzór kina kryminalnego. Lang wielokrotnie powracał do wątków tytułowej postaci: w 1932 roku ukazała się kontynuacja filmu pod nazwą Testament doktora Mabuse, a w 1960 roku Tysiąc oczu doktora Mabuse.
Bohaterem filmu jest tytułowy doktor Mabuse – hazardzista i hipnotyzer, a także przywódca potężnego gangu zajmującego się mordem i praniem pieniędzy, który wykorzystuje chaos panujący w Republice Weimarskiej do poszerzenia swojej strefy wpływów. Do rozbicia gangu dąży prokurator von Wenk, któremu udaje się osiągnąć swój cel. Pojmany Mabuse popada w obłęd i zostaje osadzony w szpitalu psychiatrycznym.