Edward Dorszewski

Edward Dorszewski
Ilustracja
ppor. Edward Dorszewski
porucznik piechoty porucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia

8 października 1911
Powidz

Data i miejsce śmierci

kwiecień 1940
Katyń

Przebieg służby
Lata służby

1931–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

14 pułk piechoty
Korpus Ochrony Pogranicza
(batalion KOP „Iwieniec”
1 pułk piechoty KOP „Karpaty”)

Stanowiska

dowódca plutonu

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa (Kampania wrześniowa)

Odznaczenia
Symboliczne upamiętnienie por. Edwarda Dorszewskiego (cmentarz komunalny we Włocławku).
Por. Edward Dorszewski (drugi z prawej) na balu we Włocławku.
Kamień koło Iwieńca (30 lipca 1939). Oficerowie batalionu KOP „Iwieniec” - stoją od lewej: por. Edward Dorszewski, kpt. Jan Zygmunt Kosiaty i por. Jan Kulwieć (wszyscy to ofiary zbrodni katyńskiej).
Ryngraf Edwarda Dorszewskiego otrzymany w dniu promocji na pierwszy stopień oficerski.
Edward Dorszewski upamiętniony na włocławskim pomniku ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Edward Zygmunt Dorszewski (ur. 8 października 1911 w Powidzu pow. gnieźnieński, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu) – porucznik piechoty Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Zygmunta i Heleny z domu Fechtmeyer urodzony w Powidzu. Rodzice po ślubie mieszkali w Czempiniu, a w roku 1911 przeprowadzili się do Powidza, gdzie ojciec prowadził restaurację oraz sklep z artykułami kolonialnymi. Podczas I wojny światowej ojciec został powołany do wojska i w październiku 1918 roku zmarł w szpitalu wojskowym w Gnieźnie. W roku 1920 matka wraz z dziećmi przeniosła się do Poznania. Z dniem 1 września 1926 r. Edward Dorszewski, po zdaniu egzaminów wstępnych, rozpoczął naukę w Korpusie Kadetów Nr 3 w Rawiczu, którą to szkołę ukończył zdając w 1932 roku egzamin maturalny. W roku 1931 jego matka przeniosła się do Grudziądza.

Po ukończeniu Korpusu Kadetów Nr 3 kontynuował edukację wojskową zostając absolwentem XI promocji Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi-Komorowie, w której kształcił się w latach 1932–1934. Po ukończeniu tej szkoły został, zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 4 sierpnia 1934 r., mianowany podporucznikiem w korpusie oficerów piechoty, ze starszeństwem z dnia 15 sierpnia 1934 r. i 184. lokatą. Następnie, zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z dnia 15 sierpnia tegoż roku, wcielono ppor. Dorszewskiego do 14 pułku piechoty z Włocławka.

Z dniem 1 września 1934 r. wyznaczony został na stanowisko dowódcy plutonu (był to pluton w 8 kompanii strzeleckiej III batalionu). Na dzień 5 czerwca 1935 r. Edward Dorszewski zajmował 802. lokatę łączną wśród podporuczników piechoty (była to jednocześnie nadal 184. lokata w swoim starszeństwie).

Do stopnia porucznika awansowany został ze starszeństwem z dnia 19 marca 1938 r. i 188. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

We włocławskim pułku służył do lata 1939 roku. W dniu 16 marca 1938 r. piastował stanowisko dowódcy plutonu w 1 kompanii 14 pp. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal dowodził plutonem w 1 kompanii I batalionu 14 pp (dowódcą kompanii był por. Władysław Szelepin, a batalionem dowodził mjr Piotr Kunda), zajmując w tym czasie 184. lokatę wśród poruczników piechoty w swoim starszeństwie. Rozkazem organizacyjnym Nr 3 dowódcy 14 pułku piechoty z dnia 26 maja 1939 r. – por. Edward Dorszewski wyznaczony został (w zastępstwie) na stanowisko dowódcy 6 kompanii strzeleckiej II batalionu (etatowym dowódcą tej kompanii był kpt. Michał Naziembło, a batalionem dowodził mjr Jan Łobza).

Z dniem 1 lipca 1939 r. został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i przydzielony do batalionu KOP „Iwieniec”. Na dzień 31 lipca tr. dowodził plutonem w kompanii ckm baonu „Iwieniec”. We wrześniu 1939 roku por. Edward Dorszewski był oficerem II batalionu 1 pułku piechoty KOP „Karpaty” (prawdopodobnie dowódcą kompanii). Po agresji ZSRR na Polskę w bliżej nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku, z którego wysłał w dniu 4 lutego 1940 r. ostatni list do żony. Wiosną 1940 r. został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu. Pogrzebano go w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 r. mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 r. jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 2064 – dosł. określony jako Doroszewski Edward. Przy jego zwłokach (zwłoki były w mundurze) znaleziono list, pocztówkę, różaniec i kartę z Włocławka (z dnia 24 lutego 1940). Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 02064.

Rodzina

Edward Dorszewski miał dwie starsze siostry – Zofię (urodzoną w 1902 roku) i Apolonię (urodzoną w 1904 roku). Obie siostry urodziły się w wielkopolskim Czempiniu. Żoną Edwarda Dorszewskiego była Aniela z domu Nowakowska (ur. 3 kwietnia 1913 r. w Bydgoszczy, zm. 3 marca 1973 r. w Słupsku).

Upamiętnienie

Symboliczna płyta nagrobna zamordowanego przez NKWD porucznika Edwarda Dorszewskiego znajduje się na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku, na grobie rodzinnym innego oficera 14 pułku piechoty – ppor./ppłk. LWP Wiktora Grotowskiego (sektor 82, rząd 7, grób 139).

W dniu 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”, odczytane zostało nazwisko zamordowanego przez Sowietów Edwarda Dorszewskiego.

Na odsłoniętej dnia 3 maja 2017 r. w Powidzu pamiątkowej tablicy, poświęconej poległym w czasie II wojny światowej mieszkańcom tego miasta, widnieje również nazwisko porucznika Edwarda Dorszewskiego.

Odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Kompanią tą dowodził wówczas kpt. kontr. Bazyli Budzyłło, a batalionem mjr Stanisław Pietrzyk.
  2. ↑ Rozkaz podpisał pełniący obowiązki dowódcy pułku ppłk Władysław Dzióbek.
  3. ↑ Dowództwo KOP nie zgodziło się na objęcie przez por. Dorszewskiego funkcji oficera materiałowego batalionu „Iwieniec”, gdyż jako młody oficer bardziej potrzebny był w służbie liniowej (informacje z listu por. Dorszewskiego do żony, wysłanego w dniu 31 lipca 1939 roku.
  4. ↑ 9 listopada 2007 roku podczas warszawskich uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” odczytano pośmiertne nominacje ofiar sowieckiej zbrodni, ogłoszone decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr 439/MON z 5 października 2007 r. W decyzji tej por. Edward Dorszewski został błędnie wykazany w stopniu podporucznika (pod nazwiskiem „Doroszewski”), a tym samym awansowany został pośmiertnie na porucznika, który to stopień w rzeczywistości posiadał od 1938 r.

Przypisy

  1. 1 2 3 Podporucznik Edward Dorszewski ↓.
  2. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 VIII 1934, s. 210.
  3. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 VIII 1934, s. 219.
  4. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 VIII 1934, s. 227.
  5. ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 292.
  6. ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 172.
  7. ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 454.
  8. ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 297.
  9. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 564.
  10. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 90.
  11. ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 300.
  12. ↑ Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej ↓.
  13. ↑ Nekropole ↓.
  14. 1 2 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 114.
  15. ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2024-06-27] (pol.).
  16. ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
  17. ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2024-12-10] (pol.).
  18. ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-04] (pol.).
  19. ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2024-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06].
  20. ↑ Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2025-01-06].
  21. ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 222 [dostęp 2025-01-06] (niem.).
  22. ↑ Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (44 (330)), pbc.uw.edu.pl, 30 października 1948, s. 4 [dostęp 2025-01-06] (pol.).
  23. ↑ Mariusz Olczak (red.), Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944., koszalin.ap.gov.pl, s. 212, ISBN 83-89986-91-4 [dostęp 2025-01-06] (pol.).
  24. ↑ Decyzja Nr 439/MON ↓.
  25. ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
  26. ↑ Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej ↓, Nr 2 poz. 7 z 10 IV 1986, s. 30.
  27. 1 2 Na podstawie

Bibliografia