1911
Rządzący państwami w 1911
Wydarzenia w Polsce
1 stycznia – zlikwidowano pierwszą kolej obwodową w Krakowie . W jej miejsce powstały między innymi Aleje Trzech Wieszczów , a Most Dębnicki został przekształcony z mostu kolejowego na drogowy.
28 stycznia – w wyniku strajku studentów na UJ uczelnia została tymczasowo zamknięta.
12 lutego – otwarto linię tramwajową w Cieszynie . Funkcjonowała ona przez 10 lat do podziału miasta na część polską i czechosłowacką.
26 lutego – otwarto linię kolejową Kielce – Koniecpol – Częstochowa Stradom – Herby Ruskie łączącą sieci kolei rosyjskich i pruskich, a stanowiącą współcześnie część linii kolejowej nr 61 . Obecnie część tej trasy jest wykorzystywana jako tzw. Proteza koniecpolska , czyli alternatywne połączenie Warszawa – Wrocław przez Opole .
11 maja – z inicjatywy niewidomej hrabianki Róży Czackiej powstało Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi .
15 maja – w Poznaniu rozpoczęła się Wystawa Wschodnioniemiecka .
22 maja – we Lwowie powstały pierwsze 4 drużyny skautowe powołane m.in. przez Andrzeja Małkowskiego . Okres od września 1910 do maja 1911 uważa się za początek ruchu harcerskiego w Polsce.
27 maja – poświęcenie fundamentów Świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku , przyszłej siedziby Kościoła Mariawitów .
29 maja – otwarto linię kolejową Muszyna – Krynica-Zdrój .
14 czerwca – rozpoczęto budowę Domu Sierot w Warszawie .
19 czerwca – podczas wyborów do Rady Państwa w Drohobyczu doszło do zamieszek, w których zginęło 26 osób (w tym 13 na miejscu), a kilkadziesiąt zostało rannych.
17 czerwca – na lotnisku mokotowskim w Warszawie, odbyło się uroczyste otwarcie wytwórni samolotów oraz szkoły pilotów Towarzystwa Awiata .
25 czerwca :
26 lipca – premiera filmu Antek Klawisz, bohater Powiśla .
16 sierpnia – car Mikołaj II Romanow zatwierdził zarządzenie o likwidacji Twierdzy Warszawa , co pozwoliło 9 września na uchylenie zakazu budowy na fortecznych esplanadach i rozbudowę miasta.
26 sierpnia – premiera filmu Dzieje grzechu .
9 września – zniesienie ograniczeń budowlanych na esplanadach fortecznych w zlikwidowanej 16 sierpnia carskiej Twierdzy Warszawa , początek rozbudowy miasta.
25 września :
1 października – we Lwowie, Tadeusz Garczyński (Pogoń Lwów ) ustanowił rekord Galicji w biegu na 100 m wynikiem 11,1 s.
15 października – ukazał się pierwszy numer czasopisma Skaut .
12 listopada – w Warszawie odsłonięto pomnik Michaiła Skobielewa .
19 listopada – powstał klub sportowy Polonia Warszawa .
13 grudnia – odbyła się premiera filmu Sąd Boży .
Wydarzenia na świecie
1 stycznia :
3 stycznia :
4 stycznia – Maria Skłodowska-Curie zgłosiła swoją kandydaturę do Akademii Francuskiej .
10 stycznia – major H.A. „Jimmie” Erickson z San Diego w Kalifornii , jako pierwszy wykonał zdjęcia swego miasta z „lotu ptaka” (aerofotografia ).
18 stycznia – Eugene Ely , amerykański pilot , wylądował na pokładzie okrętu krążownika pancernego USS Pennsylvania stacjonującego w porcie San Francisco . Było to pierwsze na świecie lądowanie samolotu na pokładzie jednostki pływającej. Następnie wystartował z pokładu okrętu i bezpiecznie wylądował na lądzie.
21 stycznia :
22 stycznia – otwarto Stadion Luigiego Ferrarisa w Genui .
23 stycznia – fizyk, lekarz i wynalazca Édouard Branly został wybrany na członka Akademii Francuskiej , pokonując w głosowaniu Marię Skłodowską-Curie .
26 stycznia :
30 stycznia – niszczyciel USS Terry dokonał pierwszej operacji ratunkowej samolotu rozbitego w morzu, uratował życie Jamesa McCurdy – 18,5 km od wybrzeża Kuby na wysokości Hawany .
3 lutego – została przyjęta flaga stanowa Kalifornii .
13 lutego – założono chorwacki klub piłkarski Hajduk Split .
18 lutego :
21 lutego – USA i Japonia podpisały w Waszyngtonie traktat o handlu i nawigacji.
28 lutego – sformowano Batalion Powietrzny Inżynierii Królewskiej, który obejmował 1.kompanię aerostatów (sterowce i balony obserwacyjne) stacjonującą w Farnborough i 2.kompanię samolotów na lotnisku w Larkhill (Wielka Brytania).
1 marca – José Batlle y Ordóñez został wybrany prezydentem Urugwaju .
2 marca – Ernest Monis został premierem Francji .
8 marca – po raz pierwszy obchodzono Dzień Kobiet .
12 marca – założono klub piłkarski Austria Wiedeń .
16 marca :
19 marca – niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (712) Boliviana .
22 marca – założono Uniwersytet Lizboński .
23 marca – w londyńskiej Royal Albert Hall po raz pierwszy wykonano The March of the Women , skomponowany przez Ethel Smyth hymn ruchu brytyjskich sufrażystek .
24 marca – w Danii została zniesiona kara śmierci i kara chłosty .
25 marca – w pożarze szwalni (Triangle Shirtwaist Factory ) w Nowym Jorku zginęło 146 osób, a 71 zostało rannych. Była to największa katastrofa przemysłowa w tym mieście.
29 marca :
30 marca – Giovanni Giolitti został czwarty raz premierem Włoch .
2 kwietnia – w Australii przeprowadzono pierwszy spis powszechny .
6 kwietnia – przywódca powstania albańskiego przeciw Imperium Osmańskiemu , Dedë Gjon Luli Dedvukaj, wywiesił flagę Albanii w miejscowości Tuzi w Czarnogórze pierwszy raz od czasu Skanderbega .
8 kwietnia :
11 kwietnia – w austro-węgierskim Wiener Neustadt otwarto pierwszą szkołę lotniczą dla oficerów – kandydatów na pilotów i obserwatorów (absolwenci mieli stanowić przyszłą kadrę dowódczą cesarsko-królewskiego lotnictwa).
13 kwietnia – rewolucja meksykańska : rebelianci zajęli miejscowość Agua Prieta w stanie Sonora , w pobliżu granicy USA. Wojska rządowe zajęły tę miejscowość ponownie 17 kwietnia , kiedy przywódca rebeliantów Czerwony Lopez był pijany.
17 kwietnia – Palm Beach na Florydzie otrzymało prawa miejskie .
19 kwietnia – rewolucja meksykańska: oddziały rewolucyjne Francisca Madero obległy miasto Ciudad Juárez ; broniący miasta generał Juan J. Navarro odmówił poddania się.
20 kwietnia – portugalski parlament uchwalił rozdział kościoła od państwa .
30 kwietnia – iskry z palącego się stogu siana spowodowały wielki pożar, który zniszczył większość budynków śródmieścia miasta Bangor w stanie Maine .
3 maja – w Gatczynie (Rosja) zorganizowano pierwszy kurs pilotażu dla oficerów armii carskiej (do końca roku przeszkolono 10 pilotów i 6 obserwatorów).
4 maja – Wilhelm Filchner wypłynął z Bremerhaven na statku „Deutschland” w wyprawę na Antarktydę .
7 maja – Ernest Rutherford opublikował swój model atomu [ potrzebny przypis ] .
8 maja – rewolucja meksykańska: Pancho Villa zaatakował oddziały rządowe stacjonujące w mieście Ciudad Juárez bez pozwolenia Francisca Madero. Oddziały rządowe poddały się 10 maja .
9 maja :
11 maja :
15 maja – Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał międzynarodową korporację kierowaną przez Johna D. Rockefellera , Standard Oil , za „nieracjonalny” monopol . Sąd nakazał, zgodnie z „Sherman Antitrust Act” – ustawą antymonopolową, podział korporacji.
17 maja – rewolucja meksykańska: Porfirio Diaz został przekonany do zrezygnowania z prezydentury, jednak nie uczynił tego oficjalnie.
19 maja – rewolucja meksykańska: zwycięstwo chłopskiej partyzantki Emiliana Zapaty nad wojskiem federalnym w bitwie o Cuautla .
21 maja – rewolucja meksykańska: podpisano układ pokojowy pomiędzy rebeliantami z Madero a rządowymi oddziałami w Ciudad Juárez.
22 maja :
23 maja – została uroczyście otwarta Nowojorska Biblioteka Publiczna (ang. New York Public Library).
24 maja – rewolucja meksykańska: oddziały rządowe ostrzelały demonstracje przeciw Porfirio Diazowi w stolicy Meksyk – około 200 osób zostało zabitych. Oficjalnie strona rządowa twierdziła, że tylko 40 osób poniosło śmierć.
25 maja – rewolucja meksykańska: Porfirio Díaz podpisał rezygnację z prezydentury i udał się do Veracruz . 31 maja opuścił Meksyk i udał się na wygnanie do Francji .
26 maja – powstała Brytyjska Partia Socjalistyczna .
30 maja :
odbył się pierwszy wyścig Indianapolis 500 . Zwycięzcą został Ray Harroun , jadący samochodem marki Marmon.
w Nowym Jorku Amerykanin Daniel Ahearn ustanowił rekord świata w trójskoku wynikiem 15,52 m.
31 maja – w Belfaście , w stoczni Harland and Wolff zwodowano „Titanica ”.
7 czerwca – rewolucja meksykańska: Francisco Madero przybył do stolicy Meksyku tuż po lokalnym trzęsieniu ziemi .
13 czerwca – w Paryżu odbyła się premiera baletu Pietruszka Igora Strawinskiego .
14 czerwca :
15 czerwca – w Nowym Jorku zarejestrowano firmę Computing Tabulating Recording, późniejszy IBM .
16 czerwca :
17 czerwca :
22 czerwca – Jerzy V i Maria Teck zostali koronowani w Opactwie Westminsterskim w Londynie .
27 czerwca – Joseph Caillaux został premierem Francji .
28 czerwca :
1 lipca :
6 lipca – por. T.G. Ellyson otrzymał pierwszą odznakę pilota sił morskich (ang. Naval Aviator) po przeszkoleniu w ośrodku przyfabrycznym przedsiębiorstwa Curtiss w kalifornijskim San Diego (data ta jest uważana za dzień powstania amerykańskiego lotnictwa sił morskich).
14 lipca – RMS Olympic , bliźniaczy statek Titanica , rozpoczął dziewiczy rejs.
24 lipca – Hiram Bingham odkrył osady Inków w Machu Piccu .
8 sierpnia – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił prawo (Public Law 62-5) określające liczbę członków Izby Reprezentantów na 435 osób. Prawo weszło w życie w 1913 .
9 sierpnia – w miejscowości Raunds w hrabstwie Northamptonshire odnotowano rekordową temperaturę 36,7 °C (98 °F ). Była to najwyższa temperatura zmierzona w Wielkiej Brytanii do roku 1990.
10 sierpnia – po raz pierwszy brytyjscy członkowie parlamentu głosowali za przyznaniem sobie płacy .
22 sierpnia – w Luwrze odkryto kradzież obrazu Mona Lisa , później złodziej Vincenzo Peruggia został schwytany. W 1913 r. obraz wrócił na swe miejsce.
7 września – francuski poeta Guillaume Apollinaire został aresztowany. Policja podejrzewała go o kradzież obrazu Mona Lisa z muzeum w Luwrze. Później poeta został zwolniony.
14 września – premier Rosji Piotr Stołypin został śmiertelnie postrzelony w kijowskiej operze przez eserowca Dmitrija Bogrowa ; w wyniku odniesionych obrażeń zmarł 18 września.
20 września – liniowiec RMS Olympic , jeden z trzech statków typu Olympic , do którego – oprócz jego samego – należał najsłynniejszy parowiec świata Titanic oraz Britannic , zderzył się z krążownikiem Royal Navy HMS Hawke w pobliżu portu Southampton .
25 września – francuski okręt Liberté eksplodował w porcie wojennym w Tulonie . Zginęły 204 osoby, 185 zostało rannych.
28 września – pod pretekstem naruszenia włoskich interesów w tureckiej Trypolitanii i Cyrenajce Włochy przedstawiły Turcji ultimatum.
29 września :
30 września – 78 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej w Austin w stanie Pensylwania .
Październik – pierwsza konferencja fizyków w Międzynarodowym Instytucie Fizyki i Chemii Solvay w Brukseli . Przewodniczył jej fizyk holenderski Hendrik Antoon Lorentz , najmłodszym uczestnikiem konferencji był Albert Einstein . W konferencji uczestniczyła również Maria Skłodowska-Curie .
10 października :
16 października – rewolucja meksykańska: Felix Diaz, bratanek Porfirio Diaza , zajął port Veracruz . Było to przejawem rebelii przeciw prezydentowi Francisco Madero .
18 października – rewolucja w Chinach pod przewodnictwem Sun Jat-sena obaliła ostatniego cesarza Chin z dynastii Qing Puyi (cesarz Puyi oficjalnie abdykował 12 lutego 1912 roku).
24 października :
29 października – reprezentacja Luksemburga w piłce nożnej rozegrała pierwszy oficjalny mecz, przegrywając z Francją 1:4.
1 listopada – pierwsze rzekome użycie samolotów w celach militarnych; dokonali tego Włosi podczas działań bojowych przeciw Turkom w Trypolitanii (inne źródła podają datę 5 marca 1912 jako samolotów rozpoznawczych i 16 października 1912 – pierwsze bombardowanie przez pilotów bułgarskich).
3 listopada – samochód Chevrolet oficjalnie wszedł do sprzedaży, by konkurować z produkowanym przez Forda modelem T .
4 listopada :
paryski dziennik Le Journal opublikował artykuł o romansie Marii Skłodowskiej-Curie i fizyka Paula Langevina , co wywołało nagonkę na M. Skłodowską, oskarżaną o „rozbijanie zdrowej francuskiej rodziny”.
podpisano porozumienie francusko-niemieckie, w którym strona niemiecka zrezygnowała z pretensji do Maroka , w zamian za powierzchnię 275 tys. km² w Kongu oraz działalność firm niemieckich w Maroku na równych prawach z francuskimi.
w Danii zwodowano pierwszy statek oceaniczny z silnikiem Diesla o nazwie „Selandia”.
5 listopada – wojna włosko-turecka : armia włoska zajęła Trypolis i Cyrenajkę . Parlament włoski potwierdził aneksję byłych ziem Imperium Osmańskiego w dniu 25 lutego 1912 .
6 listopada – Francisco Madero został prezydentem Meksyku .
9 listopada – zwodowano największy żaglowiec w historii „France II ”.
11 listopada :
15 listopada – książę Louis Honoré Charles Antoine de Grimaldi , późniejszy władca Księstwa Monako jako Ludwik II Grimaldi , oficjalnie uznał swoją nieślubną córkę Charlotte Louvet jako spadkobierczynię tronu.
16 listopada :
trzęsienie ziemi w Szwabii w południowych Niemczech.
w Colombes , Francuz Jean Bouin ustanowił rekord świata w biegu na 10 000 m wynikiem 30.58,8 s.
22 listopada – wojna włosko-turecka : zwycięstwo Turków w bitwie o Tobruk.
23 listopada – w tygodniku L’Oeuvre opublikowano listy miłosne Marii Skłodowskiej-Curie i Paul Langevina .
24 listopada – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Ewa z muzyką Ferenca Lehára .
30 listopada – prezydent Meksyku Francisco Madero jako pierwsza głowa państwa na świecie odbył lot samolotem.
9 grudnia – Khalifa ibn-Kharub został sułtanem Zanzibaru .
11 grudnia :
12 grudnia – stolica Indii została przeniesiona z Kalkuty do Nowego Delhi (ang. New Delhi).
14 grudnia – Roald Amundsen zdobył biegun południowy .
18 grudnia – w Moderne Galerie Heinrich Thannhauser w Monachium otwarto pierwszą wystawę grupy artystów-ekspresjonistów, znanej pod nazwą Błękitny Jeździec .
21 grudnia – anarchistyczny gang (Bonnot gang), operujący na terenie Francji i Belgii w latach 1911–1912, dokonał swego pierwszego rabunku.
23 grudnia – Konstanty Stanisławski i Edward Gordon Craig przedstawieniem Hamleta otwarli Moskiewski Teatr Sztuki.
24 grudnia – otwarto szybką linię kolejową (ang. Lackawanna Cutoff) o długości 45,8 km (28,45 mili ), łączącą Port Morris w stanie New Jersey i Slateford w stanie Pensylwania .
27 grudnia – po raz pierwszy wykonano pieśń Jana Gana Mana skomponowaną przez Rabindranatha Tagorego , której pierwsza zwrotka w 1950 roku została ustanowiona hymnem Indii .
29 grudnia :
Urodzili się
1 stycznia :
2 stycznia :
3 stycznia – Bohdan Urbanowicz , polski malarz, architekt, pedagog (zm. 1994 )
4 stycznia :
5 stycznia :
6 stycznia :
7 stycznia :
8 stycznia – Maryla Freiwald , polska lekkoatletka (zm. 1962 )
9 stycznia :
10 stycznia :
11 stycznia :
12 stycznia – Bolesław Piekarski , litewski dyrygent, pedagog pochodzenia polskiego (zm. 1971 )
13 stycznia :
14 stycznia :
15 stycznia :
16 stycznia :
17 stycznia :
18 stycznia :
19 stycznia :
20 stycznia :
22 stycznia :
23 stycznia :
24 stycznia :
25 stycznia :
26 stycznia :
27 stycznia :
28 stycznia :
29 stycznia – Bronisław Gimpel , polsko-amerykański skrzypek, pedagog pochodzenia żydowskiego (zm. 1979 )
30 stycznia :
31 stycznia :
1 lutego :
2 lutego :
3 lutego – Jehan Alain , francuski kompozytor (zm. 1940 )
4 lutego :
5 lutego :
6 lutego :
7 lutego :
8 lutego :
9 lutego :
11 lutego :
12 lutego :
Elizabeth B. Andrews , amerykańska polityk (zm. 2002 )
Julian Czerwiakowski , polski podporucznik, oficer NSZ , działacz NIE i WiN (zm. 1953 )
Antonio Guzmán Fernández , dominikański przedsiębiorca, polityk, prezydent Dominikany (zm. 1982 )
Hans Habe , austriacki pisarz, dziennikarz, wojskowy (zm. 1977 )
Charles Mathiesen , norweski łyżwiarz szybki (zm. 1994 )
Cearbhall Ó Dálaigh , irlandzki polityk, prezydent Irlandii (zm. 1978 )
Jan Palak , polski sierżant pilot (zm. 1987 )
Hermine Schröder , niemiecka lekkoatletka, kulomiotka (zm. 1978 )
Wanda Szajowska , polska pianistka i superstulatka , najstarsza Polka (zm. 2022 )
13 lutego :
14 lutego :
16 lutego :
18 lutego :
19 lutego :
20 lutego :
21 lutego :
22 lutego – Józef Perpina Nacher , hiszpański prawnik i dziennikarz, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936 )
23 lutego – Adam Bieniasz , polski nauczyciel, pilot balonowy i szybowcowy, działacz i sędzia sportowy (zm. 1983 )
24 lutego – Włodzimierz Reczek , polski prawnik, działacz sportowy, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2004 )
25 lutego :
26 lutego :
27 lutego :
28 lutego :
1 marca :
2 marca :
3 marca :
4 marca :
5 marca :
6 marca :
7 marca :
9 marca :
Robert Olejnik , niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski pochodzenia ukraińskiego (zm. 1988 )
Clara Rockmore , rosyjsko-amerykańska thereministka, skrzypaczka pochodzenia litewsko-żydowskiego (zm. 1998 )
10 marca :
11 marca :
12 marca :
13 marca :
14 marca :
15 marca – Helena Merenholc , polska psycholog dziecięca, pedagog (zm. 1997 )
16 marca :
17 marca :
18 marca :
19 marca :
Jerzy Jurandot , polski poeta, dramaturg, satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1979 )
Emil Londzin , polski fotograf (zm. 1980 )
Włada Majewska , polska dziennikarka radiowa, aktorka, pieśniarka, działaczka emigracyjna (zm. 2011 )
Arnold Viiding , estoński lekkoatleta, kulomiot, policjant (zm. 2006 )
20 marca :
21 marca – Stanisław Strugarek , polski redaktor radiowy (zm. 1965 )
22 marca :
23 marca :
24 marca – Joseph Barbera , amerykański twórca filmów animowanych (zm. 2006 )
25 marca :
26 marca :
Lennart Atterwall , szwedzki lekkoatleta, oszczepnik (zm. 2001 )
Franciszek Dragan , polski malarz (zm. 1968 )
Bernard Katz , brytyjski elektrofizjolog, laureat Nagrody Nobla pochodzenia żydowskiego (zm. 2003 )
Leopold Mielecki , polski kapitan pilot (zm. 1945 )
Romeu Pellicciari , brazylijski piłkarz pochodzenia włoskiego (zm. 1971 )
Nikołaj Rybko , radziecki pilot doświadczalny (zm. 1977 )
Tennessee Williams , amerykański dramaturg, prozaik, poeta (zm. 1983 )
27 marca – Alexa Bokšay , ukraiński piłkarz, bramkarz, trener (zm. 2007 )
28 marca :
29 marca :
30 marca :
1 kwietnia :
2 kwietnia :
3 kwietnia :
4 kwietnia :
5 kwietnia :
6 kwietnia – Feodor Lynen , niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1979 )
7 kwietnia – William Ross , brytyjski polityk (zm. 1988 )
8 kwietnia :
9 kwietnia :
10 kwietnia :
11 kwietnia :
12 kwietnia :
13 kwietnia :
14 kwietnia :
15 kwietnia :
16 kwietnia :
17 kwietnia :
18 kwietnia :
19 kwietnia :
20 kwietnia :
21 kwietnia :
22 kwietnia :
23 kwietnia :
Józef Cyrankiewicz , polski polityk, działacz socjalistyczny i komunistyczny, premier Polski , przewodniczący Rady Państwa (zm. 1989 )
Bolesław Miciński , polski filozof, poeta, eseista, krytyk literacki, historyk sztuki (zm. 1943 )
Ronald Neame , brytyjski reżyser, scenarzysta, producent i operator filmowy (zm. 2010 )
András Wanié , węgierski pływak (zm. 1976 )
24 kwietnia :
25 kwietnia :
26 kwietnia :
27 kwietnia :
28 kwietnia :
30 kwietnia :
1 maja :
2 maja – Chaimas Mejeris Fainšteinas , litewski malarz, grafik pochodzenia żydowskiego (zm. 1944 )
3 maja – Stanisław Kryczyński , polski historyk, orientalista pochodzenia tatarskiego (zm. 1941 )
4 maja – Gurcharan Singh Grewal , indyjski hokeista na trawie (zm. 1949 )
5 maja :
6 maja – Bernard Fergusson , brytyjski wojskowy, historyk, polityk (zm. 1980 )
7 maja – Ishirō Honda (jap. 本多猪四郎), japoński reżyser, twórca m.in. Godzilli (zm. 1993 )
8 maja :
Stanisław Hückel , polski inżynier, wykładowca akademicki (zm. 1980 )
Robert Johnson , amerykański muzyk, gitarzysta, wokalista, autor tekstów (zm. 1938 )
Aleksander Kruszewski , polski malarz, rzeźbiarz (zm. 1964 )
Tadeusz Molenda , polski leśnik, wykładowca akademicki, polityk (zm. 1975 )
Stanisław Nahlik , polski prawnik, wykładowca akademicki (zm. 1991 )
Marian Wodziński , polski lekarz patolog (zm. 1986 )
9 maja :
10 maja :
11 maja :
12 maja – Wilhelm Leichum , niemiecki lekkoatleta, skoczek w dal i sprinter, żołnierz (zm. 1941 )
14 maja :
15 maja :
16 maja :
17 maja :
18 maja :
19 maja :
20 maja :
22 maja :
23 maja :
24 maja :
25 maja – Hans Löhrl , niemiecki ornitolog, etolog (zm. 2001 )
26 maja – Maurice Baquet , francuski aktor, wiolonczelista (zm. 2005 )
27 maja :
28 maja :
29 maja :
30 maja :
31 maja :
1 czerwca – Jan Sztwiertnia , polski kompozytor, pedagog (zm. 1940 )
2 czerwca :
3 czerwca :
4 czerwca :
5 czerwca :
6 czerwca :
7 czerwca – Mario Perazzolo , włoski piłkarz, trener (zm. 2001 )
8 czerwca – Bronisław Młodziejowski , polski podporucznik, muzyk, pianista, dyrygent (zm. 1940 )
9 czerwca :
10 czerwca :
11 czerwca :
12 czerwca :
13 czerwca – Luis Walter Alvarez , amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1988 )
14 czerwca – Karol Dziwisz , polski piłkarz (zm. 1982 )
15 czerwca :
16 czerwca – Bobby Ancell , szkocki piłkarz, trener (zm. 1987 )
17 czerwca :
18 czerwca – Leon Trybalski , polski pedagog, regionalista, działacz kulturalno-oświatowy (zm. 1999 )
19 czerwca :
20 czerwca :
21 czerwca :
Witold Józef Leitgeber , polski żołnierz, dziennikarz, redaktor, pisarz (zm. 2007 )
Hanna Malewska , polska pisarka (zm. 1983 )
Andrzej Rzymkowski , polski architekt, profesor (zm. 1986 )
Lew Smirnow , radziecki prawnik (zm. 1986 )
Witold Wenclik , polski prawnik, samorządowiec, prezydent Białegostoku , poseł do KRN i na Sejm Ustawodawczy (zm. 1993 )
22 czerwca :
23 czerwca :
24 czerwca :
25 czerwca – William Howard Stein , amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla w 1972 (zm. 1980 )
26 czerwca :
27 czerwca – Adolf Wagner , niemiecki sztangista (zm. 1984 )
28 czerwca :
29 czerwca :
30 czerwca :
Alina Kietlińska , polska archeolog, doktor nauk humanistycznych (zm. 1974 )
Czesław Miłosz , polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz, krytyk literacki, dyplomata, laureat Nagrody Nobla z dziedziny literatury w roku 1980 (zm. 2004 )
Camilla Mondral , polska lekkoatletka, tłumaczka, działaczka stowarzyszeń polsko-węgierskich, pisarka (zm. 2002 )
Władimir Radzijewski (inne języki) , rosyjski astronom (zm. 2003 )
Virginia Smith , amerykańska polityk (zm. 2006 )
1 lipca :
2 lipca – Reg Parnell , brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 1964 )
3 lipca – Wasilij Garbuzow , radziecki polityk (zm. 1985 )
4 lipca :
5 lipca :
George Borg Olivier , maltański prawnik, polityk, premier Malty (zm. 1980 )
Anna Burdówna , polska harcerka, pedagog (zm. 2010 )
Georges Pompidou , francuski polityk, premier Francji i prezydent (zm. 1974 )
Alojzy Sitko , polski piłkarz, trener, reprezentant kraju w piłce nożnej (zm. 1989 )
Bohdan Wodiczko , polski dyrygent, pedagog muzyczny (zm. 1985 )
6 lipca – Czesław Grudziński , polski kompozytor, pedagog (zm. 1992 )
7 lipca :
8 lipca – Grzegorz Frąckowiak , polski werbista, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1943 )
9 lipca :
Ben Eastman , amerykański lekkoatleta, sprinter i średniodystansowiec (zm. 2002 )
Mervyn Peake , brytyjski artysta, poeta, ilustrator (zm. 1968 )
Karl Proisl , austriacki kajakarz, kanadyjkarz (zm. 1949 )
Władysław Rydzewski , polski zoolog, ornitolog (zm. 1980 )
John Archibald Wheeler , amerykański fizyk (zm. 2008 )
11 lipca :
12 lipca :
13 lipca :
14 lipca :
15 lipca – Edward Shackleton , brytyjski geograf, polityk (zm. 1994 )
16 lipca :
17 lipca :
18 lipca :
19 lipca – Józef Morton , polski pisarz, działacz ludowy (zm. 1994 )
20 lipca :
21 lipca :
22 lipca – José María Lemus , salwadorski podpułkownik, polityk, prezydent Salwadoru (zm. 1993 )
23 lipca :
25 lipca :
26 lipca – Anna Skibińska , żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie , profesor AWF, antropolog (zm. 1990 )
27 lipca :
28 lipca – Giorgio Scerbanenco , włoski pisarz pochodzenia ukraińskiego (zm. 1969 )
29 lipca :
30 lipca – Ilia Epsztejn , polski ekonomista pochodzenia żydowskiego (zm. 1994 )
31 lipca :
1 sierpnia :
2 sierpnia :
3 sierpnia :
4 sierpnia :
5 sierpnia – Robert Taylor , amerykański aktor (zm. 1969 )
6 sierpnia :
7 sierpnia :
8 sierpnia :
9 sierpnia :
10 sierpnia :
11 sierpnia – Thanom Kittikachorn , tajski polityk, premier Tajlandii (zm. 2004 )
12 sierpnia :
13 sierpnia – Jan Prassek , niemiecki duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1943 )
14 sierpnia – Andrzej Orwid-Eljaszewicz , polski podporucznik, członek ruchu oporu (zm. 1944 )
15 sierpnia :
16 sierpnia :
17 sierpnia :
Michaił Botwinnik (ros. Михаил Моисеевич Ботвинник), rosyjski szachista, arcymistrz (zm. 1995 )
Zbigniew Jordan , polski filozof, socjolog, publicysta, wykładowca akademicki, działacz emigracyjny (zm. 1977 )
18 sierpnia :
19 sierpnia :
20 sierpnia :
21 sierpnia :
22 sierpnia – Jan Furmaniak , polski górnik, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 1981 )
23 sierpnia – Birger Ruud , norweski skoczek narciarski, narciarz alpejski (zm. 1998 )
24 sierpnia :
25 sierpnia :
27 sierpnia :
28 sierpnia :
29 sierpnia :
30 sierpnia – Robert Kiesel , amerykański lekkoatleta, sprinter (zm. 1993 )
31 sierpnia :
1 września :
2 września :
3 września :
4 września – John Robert Jones , walijski filozof (zm. 1970 )
6 września – Jerzy Damsz , polski pilot wojskowy i sportowy (zm. 1987 )
7 września :
8 września :
9 września :
10 września :
11 września :
12 września – Edward Szostak , polski koszykarz (zm. 1990 )
13 września :
14 września :
15 września :
17 września :
18 września :
19 września :
21 września :
23 września :
24 września :
25 września :
26 września :
28 września :
29 września :
30 września :
1 października :
2 października :
3 października :
4 października :
5 października – Zbigniew Czeczot-Gawrak , polski filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, publicysta i wykładowca uniwersytecki (zm. 2009 )
6 października – Jan Kumosz , polski polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 1988 )
7 października :
8 października :
Mark Bernes , rosyjski aktor, piosenkarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1969 )
Mario Cagna , włoski duchowny katolicki, arcybiskup, nuncjusz apostolski (zm. 1986 )
Michaił Fomiczow , radziecki generał-lejtnant wojsk pancernych (zm. 1987 )
Erik Lindén , szwedzki zapaśnik (zm. 1992 )
Elpidius Markötter , niemiecki zakonnik rzymskokatolicki , franciszkanin (zm. 1942 )
Heinz Thilo , niemiecki lekarz, zbrodniarz nazistowski (zm. 1945 )
9 października – Joe Rosenthal , amerykański fotograf pochodzenia żydowskiego (zm. 2006 )
10 października :
11 października :
12 października :
13 października :
14 października – Lê Đức Thọ , wietnamski generał, polityk, dyplomata (zm. 1990 )
15 października :
16 października :
17 października – Michaił Drujan , rosyjski operator filmowy (zm. 2000 )
18 października – Julijonas Steponavičius , litewski duchowny katolicki, arcybiskup wileński (zm. 1991 )
19 października :
20 października :
21 października :
22 października – Kristina Brenk , słoweńska autorka literatury dziecięcej, tłumaczka (zm. 2009 )
23 października – Bagrat Ioannisiani , ormiański inżynier, konstruktor sprzętu astronomicznego (zm. 1985 )
24 października :
26 października :
28 października – Márton Lőrincz , węgierski zapaśnik (zm. 1969 )
29 października :
30 października :
31 października :
Eugeniusz Iwańczyk-Wiślicz , polski wojskowy i polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy , wojewoda kielecki (zm. 1995 )
Włodzimierz Sedlak , polski ksiądz, profesor, twórca polskiej szkoły bioelektroniki i elektromagnetycznej teorii życia (zm. 1993 )
Andrzej Teisseyre , polski inżynier, wykładowca akademicki (zm. 2000 )
Zofia Woźna , polska malarka, rzeźbiarka pochodzenia żydowskiego (zm. 1984 )
Kuźma Wysocki , radziecki żołnierz (zm. 1940 )
1 listopada :
2 listopada – Odiseas Elitis , grecki poeta (zm. 1996 )
3 listopada :
4 listopada – Dmytro Klaczkiwski (ukr.: Дмитро Семенович Клячківський), ukraiński działacz nacjonalistyczny, pułkownik UPA , jeden z inicjatorów i główny kierujący rzezią wołyńską (zm. 1945 )
5 listopada – Roy Rogers , amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1998 )
7 listopada :
Frankie DelRoy , amerykański kierowca wyścigowy, mechanik, konstruktor samochodów (zm. 1978 )
Johannes Hassebroek , niemiecki funkcjonariusz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1977 )
Hans Pesser , austriacki piłkarz, trener (zm. 1986 )
Ángeles Santos Torroella , hiszpańska malarka, graficzka (zm. 2013 )
Władysław Zachariasiewicz , polski działacz społeczno-polityczny Polonii amerykańskiej , weteran II wojny światowej (zm. 2016 )
8 listopada :
10 listopada :
11 listopada :
12 listopada – Eugeniusz Smarzyński , polski kapitan AK (zm. 1980 )
13 listopada – Buck O’Neil , amerykański baseballista, trener, agent, działacz sportowy (zm. 2006 )
14 listopada – Antoni Szuniewicz , polski organista, kompozytor, dyrygent, chórmistrz, pedagog (zm. 1987 )
15 listopada – Maximino Romero de Lema , hiszpański duchowny katolicki, biskup Ávili , sekretarz Kongregacji ds. Duchowieństwa (zm. 1996 )
16 listopada – Edward Kofler , polsko-szwajcarski matematyk (zm. 2007 )
17 listopada :
18 listopada :
19 listopada :
20 listopada :
21 listopada :
22 listopada :
24 listopada :
25 listopada :
26 listopada :
27 listopada – Zygmunt Odrowąż-Zawadzki , polski generał brygady (zm. 2008 )
28 listopada :
29 listopada :
30 listopada :
1 grudnia :
2 grudnia :
3 grudnia :
4 grudnia – Andrzej Szalawski , polski aktor (zm. 1986 )
5 grudnia :
Władimir Konowałow , radziecki kontradmirał, podwodniak (zm. 1967 )
Alfred Manessier , francuski malarz, abstrakcjonista, projektant witraży i gobelinów (zm. 1993 )
Carlos Marighella , brazylijski pisarz, marksista, rewolucjonista (zm. 1969 )
Bertold Spuler , niemiecki historyk, orientalista (zm. 1990 )
Władysław Szpilman , polski kompozytor, pianista, aranżer pochodzenia żydowskiego (zm. 2000 )
6 grudnia :
7 grudnia :
8 grudnia :
9 grudnia :
10 grudnia :
11 grudnia :
13 grudnia :
14 grudnia :
15 grudnia – Stan Kenton , amerykański muzyk jazzowy (zm. 1979 )
16 grudnia :
17 grudnia – Erwin Nowaczyk , polski pedagog, działacz społeczny, popularyzator muzyki (zm. 1996 )
18 grudnia :
19 grudnia :
20 grudnia :
21 grudnia – Paul Burkhard , szwajcarski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1977 )
22 grudnia – Grote Reber , amerykański astronom amator (zm. 2002 )
23 grudnia :
24 grudnia :
25 grudnia :
26 grudnia :
28 grudnia :
29 grudnia :
30 grudnia :
data dzienna nieznana:
Zmarli
5 stycznia – Marcelina Darowska , polska zakonnica, współzałożycielka niepokalanek, błogosławiona katolicka (ur. 1827 )
29 stycznia – Wacław Nałkowski , polski geograf i publicysta (ur. 1851 )
1 marca – Jacobus Henricus van ’t Hoff , holenderski chemik, laureat pierwszej Nagrody Nobla (ur. 1852 )
24 marca – Maria Serafina od Najświętszego Serca (Klotylda Micheli) , włoska zakonnica, założycielka Instytutu Sióstr od Aniołów, błogosławiona katolicka (ur. 1849 )
10 kwietnia – Mikalojus Konstantinas Čiurlionis , litewski kompozytor, malarz i grafik (ur. 1875 )
16 kwietnia – Leopold Świerz , polski taternik i badacz Tatr (ur. 1835 )
18 maja – Gustav Mahler , austriacki kompozytor i dyrygent (ur. 1860 )
4 czerwca – Viktor Uhlig , austriacki paleontolog i geolog (ur. 1857 )
17 czerwca – Hermann Rumpelt , niemiecki taternik, alpinista i fizyk (ur. 1883 )
23 czerwca – Heinrich Hofmann , niemiecki malarz (ur. 1824 )
26 czerwca :
5 lipca – George Johnstone Stoney , irlandzki fizyk (ur. 1826 )
22 lipca – Józef Kościelski , poeta, dramaturg, wielkopolski działacz polityczny (ur. 1845 )
25 lipca – Maria Salles , hiszpańska zakonnica, święta katolicka (ur. 1848 )
8 września – Jan Puzyna , biskup krakowski, który jako ostatni w historii użył instrumentu prawnego zwanego ekskluzywą , by na konklawe w 1903 r . w imieniu cesarza Franciszka Józefa zawetować wybór Mariana Rampolli na papieża (ur. 1842 )
12 września – Christian Gerhard Leopold , niemiecki ginekolog, twórca klasycznych chwytów do badania ciężarnych (ur. 1846 )
18 września – Piotr Stołypin (ros. Пётр Аркадьевич Столыпин), rosyjski polityk, premier (ur. 1862 )
22 września – Victor Cadet , francuski pływak (ur. 1878 )
30 września – Franciszek Kostrzewski , polski malarz, ilustrator i rysownik (ur. 1826 )
1 października – Wilhelm Dilthey , niemiecki filozof (ur. 1833 )
23 października – Stanisław Stojałowski , polski duchowny katolicki, polityk i działacz ludowy w Galicji (ur. 1845 )
29 października :
9 grudnia – Bernard Maria Silvestrelli , włoski pasjonista, błogosławiony katolicki (ur. 1831 )
29 grudnia – Edmund Biernacki , polski lekarz, patolog i neurolog, filozof medycyny (ur. 1866 )
Przypisy
1 2 Teofil T. Lijewski Teofil T. , Rozwoj sieci kolejowej Polski. , Inst. Georgr. PAN, 1959, str. 55, OCLC 257001336 [dostęp 2021-12-13] .
↑ Zbigniew Z. Kapała Zbigniew Z. (red.), Chorzowski słownik biograficzny. Edycja nowa , t. 2, Chorzów: Muzeum w Chorzowie , 2008, s. 201-202, ISBN 978-83-926587-2-6 (pol. ) .
↑ Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau: Dziura Józef . ofiary.auschwitz.org. [dostęp 2025-01-28]. (pol. ) .
↑ W dniu… , „Trybuna Robotnicza ” (300), Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW "Prasa", 18 grudnia 1967, s. 2 [dostęp 2025-01-28] (pol. ) .