1888

Wydarzenia w Polsce

• 25 marca – Zygmunt Wróblewski uległ wypadkowi w swoim laboratorium. W wyniku oparzeń zmarł 16 kwietnia.
• 30 marca – spłonęła niemal doszczętnie zabudowa miasteczka Skole koło Lwowa.
• 18 maja – w Bydgoszczy wyjechał na trasę pierwszy tramwaj konny.
• 1 czerwca – uruchomiono Kolej Miast Morawsko-Śląskich na odcinku Cieszyn–Bielsko
• 2 czerwca – porzucając życie świeckie, przyszły arcybiskup lwowski obrządku greckokatolickiego Andrzej Szeptycki wstąpił do nowicjatu u dobromilskich bazylianów.
• 15 lipca – z inicjatywy Władysława Żeleńskiego powstała Akademia Muzyczna w Krakowie.
• 25 sierpnia – Albert Chmielowski założył Zgromadzenie Albertynów w Krakowie.
• 1 października – uruchomiono linie kolejowe: pomiędzy Jarocinem a Kąkolewem oraz Leszno-Ostrów Wielkopolski.
• 25 października – w Tarnowie założono pierwsze w Polsce muzeum diecezjalne.

Wydarzenia na świecie

• 3 stycznia – w Obserwatorium Licka na Mount Hamilton koło San Jose w Kalifornii uruchomiono refraktor o średnicy soczewki 91 cm (36 cali), największy wówczas teleskop na świecie.
• 4 stycznia – w Japonii ustanowiono Order Skarbu Korony.
• 7 stycznia – amerykański astronom James Edward Keeler jako pierwszy zaobserwował jedną z przerw pomiędzy pierścieniami Saturna i nazwał ją Przerwą Enckego na cześć innego badacza Saturna, Johanna Franza Enckego.
• 12 stycznia – burza śnieżna nawiedziła amerykańskie stany Minnesota, Nebraska, Dakota Południowa i Dakota Północna, zabijając ok. 500 osób.
• 27 stycznia – w Waszyngtonie założono National Geographic Society, jedną z największych światowych organizacji naukowo-edukacyjnych typu non-profit, wydawcę magazynu „National Geographic”.
• 6 lutego – Gillis Bildt został premierem Szwecji.
• 5 marca – Węgier Sámuel Teleki jako pierwszy Europejczyk dotarł do Jeziora Rudolfa w Afryce.
• 9 marca – po śmierci Wilhelma I cesarzem Niemiec i królem Prus został jego syn Fryderyk III.
• 11-14 marca – północno-wschodnie Stany Zjednoczone zostały zaatakowane przez jedną z największych śnieżyc w historii, która spowodowała śmierć ponad 400 osób.
• 17 marca – Brytyjczycy ustanowili protektorat Sarawak na Borneo.
• 26 marca – Khalifa ibn-Said został sułtanem Zanzibaru.
• 28 marca – Kuba Rozpruwacz ciężko zranił nożem Adę Wilson.
• 1 kwietnia – założono holenderski klub piłkarski Sparta Rotterdam.
• 3 kwietnia:
  • Charles Floquet został premierem Francji.
  • Kuba Rozpruwacz zaatakował i zranił Emmę Elizabeth Smith, która zmarła po dwóch dniach.
• 13 kwietnia – Theodor Rosetti został premierem Rumunii.
• 16 kwietnia – Niemcy anektowały wyspę Nauru na Pacyfiku.
• 17 kwietnia – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (276) Adelheid.
• 20 kwietnia:
  • Æneas Mackay został premierem Holandii.
  • w wyniku najtragiczniejszego w historii gradobicia w indyjskim mieście Moradabad zginęło 246 osób.
• 30 kwietnia – Kiyotaka Kuroda został premierem Japonii.
• 1 maja – w Sofii otwarto ogród zoologiczny.
• 5 maja – papież Leon XIII ogłosił encyklikę In Plurimis o niewolnictwie.
• 12 maja – Wielka Brytania ustanowiła protektorat nad Północnym Borneo.
• 13 maja – w Brazylii zniesiono niewolnictwo.
• 16 maja – Emil Berliner zaprezentował skonstruowany przez siebie gramofon.
• 26 maja – w Jerozolimie została założona żydowska organizacja B’nai B’rith Israel.
• 28 maja – w Glasgow rozegrano pierwszy w historii derbowy mecz Celtic F.C.-Rangers F.C. (5:2).
• 6 czerwca – Wielka Brytania anektowała Wyspę Bożego Narodzenia na Oceanie Indyjskim.
• 11 czerwca – założono Klub Czeskich Turystów.
• 15 czerwca – Wilhelm II Hohenzollern został cesarzem Niemiec i królem Prus (Rok Trzech Cesarzy).
• 23 czerwca – w Lille we Francji wykonano po raz pierwszy Międzynarodówkę.
• 2 lipca – w Londynie rozpoczął się strajk pracownic fabryki zapałek.
• 24 lipca – John Boyd Dunlop, szkocki wynalazca, zgłosił do opatentowania oponę.
• 5 sierpnia – Bertha Benz wybrała się w podróż automobilem skonstruowanym przez jej męża.
• 7 sierpnia – w Londynie została zamordowana Martha Tabram, niekiedy uznawana za ofiarę Kuby Rozpruwacza.
• 31 sierpnia – została zamordowana Mary Ann Nichols, uważana jest powszechnie za pierwszą ofiarę jednego z najbardziej znanych seryjnych morderców – Kuby Rozpruwacza.
• 4 września:
  • George Eastman otrzymał patent na aparat fotograficzny i zarejestrował znak towarowy Kodak.
  • Papua została anektowana przez Wielką Brytanię.
• 8 września:
  • w Anglii rozegrano pierwszych sześć meczów ligi piłkarskiej.
  • w Londynie znaleziono ciało Annie Chapman, jednej z ofiar Kuby Rozpruwacza.
• 9 września – Wyspa Wielkanocna została anektowana przez Chile.
• 19 września – Spa: pierwszy na świecie konkurs piękności.
• 30 września – Kuba Rozpruwacz jednego dnia zamordował dwie prostytutki: Catherine Eddowes i Elizabeth Stride.
• 1 października – na wyspę Nauru przybyli pierwsi osadnicy niemieccy.
• 9 października – Waszyngton: odsłonięto pomnik Waszyngtona.
• 14 października – nakręcono najstarszy zachowany film świata, Roundhay Garden Scene.
• 21 października – powstała Socjaldemokratyczna Partia Szwajcarii.
• 29 października – Konstantynopol: 9 państw europejskich podpisało konwencję gwarantującą swobodę korzystania z Kanału Sueskiego.
• 30 października – Amerykanin John Loud opatentował wieczne pióro.
• 9 listopada – z ręki Kuby Rozpruwacza zginęła Mary Jane Kelly, jego ostatnia znana ofiara.
• 14 listopada – Paryż: rozpoczął działalność Instytut Pasteura.
• 28 listopada – w Czechach otwarto pierwszy odcinek Kolei Izerskiej.
• 23 grudnia – Vincent van Gogh odciął sobie brzytwą kawałek lewego ucha.

• Wayl odkrył alaninę.
• Karl Benz zbudował samochód ze skrzynią biegów.
• Irlandczyk John Boyd Dunlop wynalazł niezależnie oponę pneumatyczną dętkową do roweru (Robert William Thomson wynalazł oponę pneumatyczną dętkową w 1845, patent francuski w 1846, patent w USA w 1847).
• Norweski polarnik, Fridtjof Nansen, w 39 dni przemierzył na nartach Grenlandię (z Umivik do Godthåb).

Urodzili się

• 1 stycznia – John Garand, amerykańsko-kanadyjski konstruktor broni palnej (zm. 1974)
• 3 stycznia:
  • Herbert Morrison, brytyjski polityk (zm. 1965)
  • George Seitz(inne języki), amerykański dramatopisarz, aktor, scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1944)
• 6 stycznia - Anna Braude-Hellerowa, polska lekarz pediatra, działaczka społeczna (zm. 1943)
• 8 stycznia - Jerzy Lilpop, polski paleobotanik, wykładowca akademicki (zm. 1945)
• 13 stycznia - Halina Starska, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1957)
• 15 stycznia – Lead Belly, amerykański muzyk folkowy i bluesowy (zm. 1949)
• 17 stycznia – Henryk Pfefer, polski działacz niepodległościowy (zm. ?)
• 18 stycznia - Wincenty Spaltenstein, polski prawnik, polityk, prezydent Chorzowa, prezydent Gliwic (zm. 1958)
• 20 stycznia – Willibald Wiers-Keiser, niemiecki polityk, prezydent Gdańska (zm. 1944)
• 22 stycznia – Stefan Miler, legionista, pedagog, założyciel ogrodu zoologicznego w Zamościu (zm. 1962)
• 24 stycznia – Anna María Aranda Riera, hiszpańska działaczka Akcji Katolickiej, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 27 stycznia – Encarnación Gil Valls, hiszpańska działaczka Akcji Katolickiej, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 1 lutego:
  • Franciszek Kleeberg, polski generał (zm. 1941)
  • Gertruda Caton-Thompson, angielska archeolog (zm. 1985)
• 2 lutego - Helena Sikorska, polska działaczka społeczna (zm. 1972)
• 4 lutego – Kazimierz Ziembiński, polski oficer, kawaler Virtuti Militari (zm. 1940)
• 5 lutego – Wincenty Ballester Far, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
• 6 lutego - Romuald Gutt, polski architekt (zm. 1974)
• 13 lutego – Bronisław Kawałkowski, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1940)
• 14 lutego – Gyula Hefty, węgierski taternik, narciarz, działacz turystyczny i profesor szkoły handlowej w Kieżmarku (zm. 1957)
• 20 lutego - Helena Gajewska, polska profesor histologii (zm. 1972)
• 24 lutego:
  • Aleksander Grzybkowski, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1940)
  • Helena Rozwadowska, polska aktorka (zm. 1968)
  • Franciszek Szymański, polski polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1924)
• 25 lutego – John Foster Dulles, amerykański polityk, senator ze stanu Nowy Jork (zm. 1959)
• 1 marca – Eliot Stannard, brytyjski scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1944)
• 3 marca – Kazimierz Fabrycy, polski generał (zm. 1958)
• 12 marca – Wiktor Gzowski, major piechoty Wojska Polskiego (zm. 1940)
• 13 marca:
  • Antoni Makarenko, radziecki pedagog i pisarz (zm. 1939)
  • Paul Morand, francuski pisarz (zm. 1976)
• 17 marca:
  • Karol Hukan, polski rzeźbiarz (zm. 1958)
  • Paul Ramadier, francuski polityk, premier Francji (zm. 1961)
• 20 marca – Cyryl Bertram, hiszpański lasalianin, męczennik, święty katolicki (zm. 1934)
• 21 marca – Bolesław Bujalski, polski geolog, specjalista w zakresie kartografii geologicznej (zm. 1945)
• 26 marca – Edmond Moussié, francuski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1933)
• 30 marca - Anna Q. Nilsson, szwedzka aktorka (zm. 1974)
• 5 kwietnia - Anna Kościałkowska, działaczka niepodległościowa, malarka, pedagog (zm. 1964)
• 9 kwietnia:
  • Joseph Ferche, niemiecki duchowny katolicki, biskup pomocniczy wrocławski (zm. 1965)
  • Juliusz Ulrych, polski polityk, minister komunikacji (zm. 1959)
• 14 kwietnia – Rasmus Birkeland, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1972)
• 15 kwietnia - Anna Maria Klechniowska, polska kompozytorka, pianistka i pedagog (zm. 1973)
• 17 kwietnia – Józef Retinger, polski literaturoznawca, pisarz i polityk, wolnomularz (zm. 1960)
• 20 kwietnia – Wiktoria Valverde González, hiszpańska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1937)
• 27 kwietnia - Mikołaj Godlewski, polski prawnik, prezydent Łodzi (zm. 1946)
• 30 kwietnia – Antonio Sant’Elia, włoski architekt (zm. 1916)
• 3 maja:
  • Władysław Belina-Prażmowski, pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, urzędnik samorządowy II Rzeczypospolitej, prezydent Krakowa (zm. 1938)
  • Józef María Robles Hurtado, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1927)
• 4 maja – Witold Kapciuk, kapitan artylerii Wojska Polskiego (zm. 1940)
• 10 maja:
  • Symforian Ducki, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)
  • Max Steiner, amerykański kompozytor (zm. 1971)
• 11 maja – Irving Berlin, amerykański kompozytor (zm. 1989)
• 13 maja - Stefan Michałek, polski adwokat, działacz społeczno-polityczny, prezydent Torunia (zm. 1955)
• 14 maja – Thomas J. Sullivan, członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 1974)
• 18 maja – Hanna Barysiewicz, białoruska superstulatka (zm. 2007)
• 27 maja – Louis Durey, francuski kompozytor (zm. 1979)
• 28 maja:
  • Kaarel Eenpalu, estoński prawnik, polityk, starszy państwa (zm. 1942)
  • Jim Thorpe, amerykański lekkoatleta pochodzenia indiańskiego (zm. 1953)
• 1 czerwca - Helena ze Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Glücksburga, niemiecka arystokratka, księżniczka (zm. 1962)
• 3 czerwca – Władysław Stoma, polski aktor, reżyser (zm. 1968)
• 8 czerwca – Poul Schierbeck, duński kompozytor (zm. 1949)
• 11 czerwca – Wacław Szczeblewski, polski malarz, pedagog (zm. 1965)
• 17 czerwca – Heinz Guderian, niemiecki generał i teoretyk broni pancernej (zm. 1954)
• 24 czerwca – Józef Sala Picó, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
• 26 czerwca – Jan Glatzel, polski chirurg (zm. 1954)
• 1 lipca:
  • Linda Kearns MacWhinney, irlandzka pielęgniarka, aktywistka niepodległościowa i polityczka (zm. 1951)
  • Alberto Magnelli, włoski malarz (zm. 1971)
  • Henry Thomas, brytyjski bokser (zm. 1963)

• 10 lipca:

• • Hazel Hempel Abel, amerykańska polityk, senator ze stanu Nebraska (zm. 1966)
  • Henryk Kaczorowski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
  • Blanche Shoemaker Wagstaff, poetka amerykańska (zm. 1967)
• 11 lipca - Anna Zawadzka, polska malarka (zm. 1983)
• 12 lipca – Zygmunt Janiszewski, polski matematyk (zm. 1920)
• 13 lipca:
  • Frédéric Bruynseels, belgijski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1959)
  • Józef Anaklet González Flores, meksykański męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1927)
• 16 lipca – Frits Zernike, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1953 (zm. 1966)
• 17 lipca:
  • (lub 8 sierpnia 1887) Samuel Agnon, izraelski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1970)
  • Paweł Piotr Gojdič, słowacki bazylianin, biskup tytularny eparchii preszowskiej Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-słowackiego, męczennik, błogosławiony katolicki, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (zm. 1960)
• 20 lipca – Emil Zegadłowicz, polski poeta, powieściopisarz, dramaturg (zm. 1941)
• 22 lipca – Selman Waksman, amerykański biochemik (zm. 1973)
• 23 lipca:
  • Raymond Chandler, amerykański pisarz (zm. 1959)
  • Ludwik Waszkiewicz, archiwista, historyk dziejów Łodzi i okręgu łódzkiego (zm. 1976)
• 29 lipca – Jan Koj, polski polityk i działacz społeczny (zm. 1948)
• 1 sierpnia - Aline Murray Kilmer, amerykańska pisarka (zm. 1941)
• 3 sierpnia - Bolesław Grudzieński, polski duchowny katolicki (zm. 1952)
• 8 sierpnia – Thorsten Grönfors, szwedzki tenisista i żeglarz (zm. 1968)
• 11 sierpnia – Michał Gómez Loza, meksykański adwokat, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1928)
• 16 sierpnia – Thomas Edward Lawrence, brytyjski archeolog, podróżnik, wojskowy, pisarz i dyplomata (zm. 1935)
• 19 sierpnia – Stanisław Trzebunia, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1960)
• 20 sierpnia – Feliks Chociszewski, polski oficer, strażak, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
• 1 września – Olga Drahonowska-Małkowska, twórczyni polskiego skautingu (zm. 1979)
• 2 września - Helena Wiewiórska, polska adwokat (zm. 1967)
• 12 września – Maurice Chevalier, francuski piosenkarz i aktor (zm. 1972)
• 16 września – Frans Sillanpää, fiński pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1964)
• 17 września:
  • Maryn Blanes Giner, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
  • Allan Franck, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1963)
  • Nikołaj Wojewodski, rosyjski wojskowy, major RAF, konstruktor lotniczy, emigrant (zm. 1975)
• 20 września:
  • Antonio Allocchio, włoski szpadzista (zm. 1956)
  • Rikarôur Jónsson, islandzki rzeźbiarz (zm. 1977)
  • John Painter, amerykański weteran wojenny, superstulatek (zm. 2001)
  • Samijło Pidhirski, ukraiński prawnik, adwokat, polityk, członek Ukraińskiej Centralnej Rady, poseł na Sejm RP (zm. 1944)
• 26 września – Thomas Stearns Eliot, angielski poeta, dramaturg i eseista amerykańskiego pochodzenia (zm. 1965)
• 28 września - Seweryn Czerwiński, polski polityk, samorządowiec, komisaryczny prezydent Lublina (zm. po 1933)
• 29 września - Helena Brodowska, polska działaczka komunistyczna (zm. 1937)
• 5 października – Tadeusz Skarga-Gaertig, major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari (zm. 1935)
• 6 października:
  • Maria Bertilla Boscardin, włoska zakonnica, święta (zm. 1922)
  • Roland Garros, francuski pilot myśliwski (zm. 1918)
  • Joachim Vilanova Camallonga, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
• 10 października - Wiktor Palmow, ukraińsko-rosyjski malarz futurystyczny (zm. 1929)
• 11 października – Cliff Manahan, kanadyjski curler (zm. ?)
• 12 października - Anna Leetsmann, estońska działaczka bolszewicka (zm. 1942)
• 14 października - Katherine Mansfield, brytyjska pisarka (zm. 1923)
• 15 października – Leif Erichsen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1924)
• 18 października - Edward Lipiński, polski ekonomista, działacz społeczny (zm. 1986)
• 19 października – Stanisław Rzecki, rzeźbiarz, malarz, grafik i scenograf (zm. 1972)
• 20 października:
  • Inajatullah Chan, król Afganistanu (zm. 1946)
  • Sadayoshi Tanabe, japoński superstulatek (zm. 2000)
• 21 października - Helena Szafran, polska botanik (zm. 1969)
• 26 października – Nestor Machno (ukr. Нестор Іванович Махно), ataman Rewolucyjno Powstańczej Armii Ukrainy (machnowców) (zm. 1934)
• 31 października – Andrzej Małkowski, jeden z twórców polskiego skautingu, instruktor i teoretyk harcerstwa (zm. 1919)
• 1 listopada
  • Karol Basiński, polski działacz POW (zm. 1919)
  • Michał Sopoćko, polski duchowny katolicki, spowiednik św. Faustyny Kowalskiej, założyciel faustynek, błogosławiony katolicki (zm. 1975)
• 7 listopada:
  • Juliusz Kalinowski, polski aktor (zm. 1983)
  • Chandrasekhara Venkata Raman, fizyk indyjski (zm. 1970)
• 12 listopada – Steen Herschend, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1976)
• 17 listopada:
  • Daniel Carroll, australijski i amerykański rugbysta (zm. 1956)
  • Sebastian Englert, niemiecki kapucyn, misjonarz, badacz kultury i języka Mapuchów i rdzennych mieszkańców Wyspy Wielkanocnej (zm. 1969)
• 18 listopada - Wanda Jerominówna, polska taterniczka (zm. 1944)
• 20 listopada – Adam Ferens, polski nauczyciel, krajoznawca, taternik, działacz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) (zm. 1975)
• 23 listopada – Harpo Marx, amerykański komik (zm. 1964)
• 14 grudnia – Maria Stella (Adela Mardosewicz), polska nazaretanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1943)
• 16 grudnia - Agnieszka Pilchowa, polska jasnowidzka, bioenergoterapeutka i zielarka (zm. 1944)
• 18 grudnia – Karol Olbracht Austriacki, arcyksiążę austriacki, właściciel dóbr żywieckich, pułkownik Wojska Polskiego (zm. 1951)
• 19 grudnia – Fritz Reiner, amerykański dyrygent (zm. 1963)
• 25 grudnia – Erich Laeisz, niemiecki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1958)
• 27 grudnia – Tito Schipa, włoski tenor (zm. 1965)
• 30 grudnia – Eugeniusz Kwiatkowski, polski polityk i działacz gospodarczy (zm. 1974)
• 31 grudnia - Walenty Dymek, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański (zm. 1956)

• data dzienna nieznana:
  • Marianna Biernacka, polska męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1943)
  • Awraham Rakanti, izraelski polityk (zm. 1980)

Zmarli

 Osobny artykuł: Zmarli w roku 1888.

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 9 lutego
• Ostatki: 14 lutego
• Popielec: 15 lutego
• Niedziela Palmowa: 25 marca
• Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 25 marca
• Wielki Czwartek: 29 marca
• Wielki Piątek: 30 marca
• Wielka Sobota: 31 marca
• Wielkanoc: 1 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 2 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 10 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 20 maja
• Boże Ciało: 31 maja

Zobacz też

Zobacz multimedia związane z tematem: 1888

• 1888 w filmie
• 1888 w literaturze
• 1888 w muzyce
• 1888 w sztuce

Przypisy