1876

Wydarzenia w Polsce

• 16 sierpnia – w Rymanowie Zdroju odkryto źródła wód leczniczych.
• 18 sierpnia – otwarcie linii kolejowej Tarnów-Stróże-Nowy Sącz-Leluchów (dł. 146,3 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.
• 16 października – utworzono uzdrowisko Rymanów-Zdrój.

Wydarzenia na świecie

• 22 lutego – został założony prywatny Uniwersytet Johna Hopkinsa w Baltimore.
• 24 lutego – w Christianii odbyła się premiera dramatu Henrika Ibsena Peer Gynt, z muzyką skomponowaną na zamówienie przez Edvarda Griega.
• 5 marca – ukazało się pierwsze wydanie włoskiego dziennika „Corriere della Sera”.
• 10 marca – Alexander Graham Bell przeprowadził pierwszą rozmowę telefoniczną.
• 25 marca – Agostino Depretis został premierem Włoch.
• Marzec – bitwa pod Guray.
• Kwiecień – ludność Kanady przekroczyła 4 mln mieszkańców.
• 8 kwietnia – w mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Gioconda Amilcare Ponchiellego.
• 21 kwietnia – francuski astronom Prosper Henry odkrył planetoidę (162) Laurentia.
• 23 kwietnia – Pierre Théoma Boisrond-Canal został prezydentem Haiti.
• 26 kwietnia:
  • francuski astronom Joseph Perrotin odkrył planetoidę (163) Erigone.
  • założono klub piłkarski Kjøbenhavns Boldklub.
• 30 kwietnia – w Budapeszcie otwarto Most Małgorzaty.
• 2 maja – Bułgarzy wzniecili antytureckie powstanie kwietniowe (20 kwietnia według kalendarza juliańskiego).
• 18 maja – otwarto międzynarodową konferencję pokojową w Hadze z udziałem przedstawicieli 26 państw. Podczas spotkania uchwalono utworzenie Stałego Sądu Rozjemczego (późniejszy Trybunał Haski).
• 30 maja
  • Abdülaziz w wyniku puczu został zdjęty z tronu, Murad V został sułtanem tureckim.
  • car Aleksander II wydał ukaz emski, zakazujący używania języka ukraińskiego i nazwy Ukraina.
• 17 czerwca – wojna o Black Hills: Amerykanie starli się z plemionami Dakotów i Szejenów w bitwie o Rosebud.
• 25 czerwca – bitwa nad Little Bighorn między wojskami Stanów Zjednoczonych a Siuksami, w wyniku której życie stracił amerykański generał George Armstrong Custer.
• 1 lipca – Serbia wypowiedziała wojnę Turcji
• 2 lipca – Czarnogóra wypowiedziała wojnę Turcji
• 4 lipca – podczas uroczystości stulecia USA odczytano deklarację praw kobiet.
• 12 lipca – w Danii otwarto linię kolejową Svendborgbanen, łącząca Svendborg z Odense.
• 24 lipca – powódź zniszczyła Panamint City w Kalifornii, obecnie miasto duchów.
• 1 sierpnia – USA: Kolorado jako 38 stan dołączyło do Unii.
• 2 sierpnia – Dziki Zachód: rewolwerowiec Dziki Bill Hickok został zastrzelony w saloonie w Deadwood.
• 13 sierpnia – premiera Pierścienia Nibelunga Wagnera na Bayreuther Festspiele.
• 17 sierpnia – w Bayreuth odbyła się premiera czwartej i ostatniej części dramatu scenicznego Pierścień Nibelunga Richarda Wagnera.
• 31 sierpnia – Murad V został zdetronizowany z powodu zaburzeń psychicznych, Abdülhamid II został kolejnym sułtanem tureckim.
• 10 września – wojna o Black Hills: zwycięstwo armii amerykańskiej nad Dakotami w bitwie o Slim Buttes.
• 1 listopada – Holandia: otwarto Kanał Morza Północnego.
• 25 listopada – wojny z Indianami: bitwa Tępego Noża.
• 5 grudnia:
  • Amerykanin Daniel Stillson opatentował klucz nastawny do rur czyli żabkę.
  • około 300 osób zginęło w pożarze teatru na Brooklynie w Nowym Jorku.
• 23 grudnia:
  • w Turcji jako pierwszym kraju islamskim weszła w życie pisana konstytucja.
  • rozpoczęła się Konferencja Konstantynopolitańska, która doprowadziła do porozumienia w sprawie reform politycznych na Bałkanach.
• 29 grudnia – 92 osoby zginęły, a 56 zostało rannych w wyniku runięcia mostu wraz z przejeżdżającym po nim pociągiem pod Ashtabula w stanie Ohio.

Urodzili się

• 1 stycznia:
  • Ernst Dubke, niemiecki taternik (zm. 1945)
  • William Harris, nowozelandzki rugbysta (zm. 1950)
• 3 stycznia – Wilhelm Pieck, wschodnioniemiecki polityk i działacz komunistyczny (zm. 1960)
• 4 stycznia – Amalie Weidner-Steinhaus, niemiecka poetka (zm. 1963)
• 5 stycznia – Konrad Adenauer, polityk niemiecki (zm. 1967)
• 9 stycznia:
  • Arthur Darby, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1960)
  • Adolf Nowaczyński, polski poeta, eseista, satyryk i dramatopisarz (zm. 1944)
• 12 stycznia – Jack London, pisarz amerykański (zm. 1916)
• 15 stycznia – Jan Piłsudski, polski prawnik, polityk, minister skarbu, wicemarszałek Sejmu (zm. 1950)
• 19 stycznia – Milan Begović, chorwacki pisarz i dramaturg (zm. 1948)
• 20 stycznia – Józef Hofmann, polski pianista i kompozytor (zm. 1957)
• 23 stycznia:
  • Otto Diels, niemiecki chemik, noblista (zm. 1954)
  • Rupert Mayer, niemiecki jezuita, działacz antyhitlerowski, błogosławiony katolicki (zm. 1945)
• 7 lutego – Romuald Jałbrzykowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup wileński (zm. 1955)
• 11 lutego – Eugenia Joubert, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1904)
• 12 lutego – Thubten Gjaco, XIII dalajlama (zm. 1933)
• 14 lutego – Heikki Klemetti, fiński kompozytor i dyrygent (zm. 1953)
• 15 lutego – Ksawery Zakrzewski, polski lekarz, społecznik, działacz niepodległościowy (zm. 1915)
• 19 lutego – Constantin Brâncuși, rzeźbiarz rumuński (zm. 1957)
• 24 lutego – Maria Pigłowska, działaczka niepodległościowa, odznaczona Orderem Virtuti Militari (zm. 1942)
• 2 marca – Eugenio Pacelli, włoski duchowny, arcybiskup, kardynał, Sekretarz Stanu Watykanu, Papież Pius XII (zm. 1958)
• 3 marca – Jozafat Kocyłowski, greckokatolicki biskup przemyski, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1947)
• 4 marca – Dionizy (Waledyński), polski arcybiskup prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski (zm. 1960)
• 8 marca – Franco Alfano, kompozytor włoski (zm. 1954)
• 10 marca – Anna Hyatt Huntington, amerykańska rzeźbiarka (zm. 1973)
• 14 marca – Lew Berg, rosyjski biolog i geograf (zm. 1950)
• 21 marca – Walter Tewksbury, amerykański lekkoatleta (zm. 1968)
• 25 marca – Jakub Mortkowicz, polski księgarz i wydawca książek (zm. 1931)
• 26 marca – Wilhelm, książę Albanii (zm. 1945)
• 3 kwietnia – Tomáš Baťa, czeski przemysłowiec, założyciel przedsiębiorstwa Baťa (zm. 1932)
• 18 kwietnia:
  • Nicola Romeo, włoski pionier motoryzacji, twórca przedsiębiorstwa Alfa Romeo (zm. 1938)
  • Zygmunt Seyda, polski prawnik i polityk wicemarszałek Sejmu (zm. 1925)
  • William Thomson, szkocki rugbysta (zm. 1939)
• 22 kwietnia – Robert Bárány, lekarz austriacki, laureat Nagrody Nobla (zm. 1936)
• 23 kwietnia – Aino Ackté, fińska śpiewaczka operowa, sopran (zm. 1944)
• 26 kwietnia – Maria Teresa Chiramel Mankidiyan, hinduska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Świętej Rodziny, błogosławiona katolicka (zm. 1926)
• 29 kwietnia:
  • Maria Balska, polska działaczka narodowa i społeczna (zm. 1943)
  • Zeuditu (amh. ዘውዲቱ), cesarzowa Etiopii (zm. 1930)
• 1 maja – Jan Marian Malinowski, polski polityk, działacz niepodległościowy i socjalistyczny (zm. 1948)
• 3 maja – Jan Maciaszek, polski prawnik, polityk, prezydent Bydgoszczy (zm. 1932)
• 4 maja – Tot Robinson, angielski rugbysta i działacz sportowy (zm. 1940)
• 16 maja:
  • Pierre Arbaut, francuski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1948)
  • Mykoła Konrad, duchowny greckokatolicki, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1941)
• 27 maja:
  • Jan Kucharzewski, historyk, premier Królestwa Polskiego, (zm. 1952)
  • Ferdynand Ossendowski, polski pisarz, dziennikarz, podróżnik, antykomunista, nauczyciel akademicki, działacz polityczny (zm. 1945)
• 4 czerwca:
  • Lore Agnes, niemiecka pacyfistka, polityczka i sufrażystka (zm. 1953)
  • Tadeusz Jastrzębiec-Bobrowski, polski artysta fotograf (zm. 1936)
  • Franciszek Zieliński, polski generał brygady (zm. 1954)
• 7 czerwca – Adya van Rees-Dutilh, holenderska artystka tekstylna, malarka i graficzka (zm. 1959)
• 11 czerwca – Alfred Kroeber, amerykański antropolog (zm. 1960)
• 17 czerwca – Edward Anthony Spitzka, amerykański lekarz neurolog i neuroanatom (zm. 1922)
• 21 czerwca – Einar Hvoslef, norweski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1931)
• 22 czerwca – Madeleine Vionnet, francuska projektantka mody (zm. 1975)
• 23 czerwca – Christian Jebe, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1946)
• 5 lipca:
  • Frank Bayliss, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1938)
  • Anna Haller, polska nauczycielka, siostra generała Józefa Hallera (zm. 1969)
• 8 lipca – Anna Strzelińska, polska szarytka (zm. 1964)
• 17 lipca – Aleksander Majkowski, kaszubski lekarz, działacz i pisarz (zm. 1938)
• 19 lipca – Ignaz Seipel, ksiądz katolicki, kanclerz Austrii (zm. 1932)
• 24 lipca – Viv Huzzey, walijski sportowiec (zm. 1929)
• 25 lipca – Maria Komornicka, polska pisarka, tłumaczka i krytyczka literacka (zm. 1949)
• 27 lipca – Zygmunt Batowski, polski historyk sztuki (zm. 1944)
• 7 sierpnia – Mata Hari, holenderska tancerka (zm. 1917)
• 8 sierpnia – Pat McCarran, amerykański polityk, senator ze stanu Nevada (zm. 1954)
• 13 sierpnia – Stanisław Kubski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
• 14 sierpnia – Aleksander I, król Serbii (zm. 1903)
• 15 sierpnia – Helena Vasku, polska literatka, działaczka społeczna (zm. ?)
• 21 sierpnia – Constantin von Economo, rumuńsko-austriacki neurolog, pionier lotnictwa (zm. 1931)
• 22 sierpnia – Christen Wiese, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1968)
• 4 września – Ilka Grüning, austriacko-amerykańska aktorka (zm. 1964)
• 6 września – Fakunda Margenat, hiszpańska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 7 września – Daniel Brottier, francuski duchacz, misjonarz, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 12 września – Florent Alpaerts, belgijski kompozytor (zm. 1954)
• 14 września – Stanisław Gałek, polski malarz i rzeźbiarz, projektant kilimów (zm. 1961)
• 13 września – Sherwood Anderson, amerykański pisarz (zm. 1941)
• 18 września:
  • Gustaf Estlander, fiński żeglarz, olimpijczyk (zm. 1930)
  • Otto Krayczyrski, niemiecki duchowny, poseł na Sejm RP (zm. ?)
• 22 września:
  • Franciszek Ibáñez Ibáñez, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
  • André Tardieu, francuski polityk, premier Francji (zm. 1945)
• 1 października – Franciszek Lisowski, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1939)
• 2 października – Gabriel Czechowicz, polski polityk, prawnik i ekonomista (zm. 1938)
• 4 października – Karol Grodzicki, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1940)
• 6 października – Jan Bułhak, polski artysta fotografik (zm. 1950)
• 14 października – Jules Bonnot, francuski anarchista (zm. 1912)
• 15 października – Zofia Ximénez Ximénez, hiszpańska działaczka Akcji Katolickiej, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 16 października:
  • Gaston Thubé, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1974)
  • Jan Kanty Noryśkiewicz, polski duchowny katolicki, urzędnik, działacz narodowy, oświatowy, społecznik (zm. 1961)
• 18 października – Charles Van Den Bussche, belgijski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1958)
• 19 października – Wołodymyr Zahajkewycz, ukraiński działacz i polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1949)
• 20 października – Alexandre Pharamond, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1953)
• 22 października – Róża Czacka, polska zakonnica, założycielka Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi (zm. 1961)
• 26 października – Edward O’Rourke, polski duchowny katolicki, biskup gdański (zm. 1943)
• 31 października – Natalie Clifford Barney, amerykańska poetka, pamiętnikarka i autorka epigramatów (zm. 1972)
• 7 listopada – Paweł Meléndez Gonzalo, hiszpański prawnik i dziennikarz, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 9 listopada – Hideyo Noguchi (jap. 野口英世), japoński bakteriolog (zm. 1928)
• 15 listopada – Anna de Noailles, francuska poetka i pisarka pochodzenia rumuńskiego, inicjatorka Prix Femina (zm. 1933)
• 21 listopada – Helena Zborowska, polska pisarka (zm. 1943)
• 23 listopada – Manuel de Falla, hiszpański kompozytor (zm. 1946)
• 24 listopada – Walter Burley Griffin, amerykański architekt i architekt krajobrazu (zm. 1937)
• 26 listopada:
  • Willis Carrier, amerykański inżynier, nazywany ojcem współczesnej klimatyzacji (zm. 1950)
  • Nela Samotyhowa, polska nauczycielka i działaczka społeczna (zm. 1966)
• 27 listopada – Viktor Kaplan, austriacki konstruktor, wynalazca (zm. 1934)
• 28 listopada – Władysław Szaynok, polski przedsiębiorca (zm. 1928)
• 29 listopada – Nellie Tayloe Ross, amerykańska polityk, gubernator Wyoming (zm. 1977)
• 8 grudnia – Jan Østervold, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1945)
• 11 grudnia:
  • Léon Huybrechts, belgijski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1956)
  • Mieczysław Karłowicz, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1909)
• 12 grudnia – Karol Stabik, polski rolnik, działacz narodowy i społeczny (zm. 1938)
• 16 grudnia – Amy Carmichael, irlandzka, protestancka misjonarka (zm. 1951)
• 20 grudnia – Walter Adams, amerykański astrofizyk (zm. 1956)
• 23 grudnia:
  • Stevan Aleksić, serbski malarz (zm. 1923)
  • Henri Rouvière, francuski lekarz, anatom (zm. 1952)
• 25 grudnia – Adolf Windaus, niemiecki biochemik, twórca modelu cholesterolu, laureat Nagrody Nobla (zm. 1959)
• 29 grudnia – Pau Casals, kataloński wiolonczelista, kompozytor, dyrygent (zm. 1973)
• 31 grudnia – Erwin Hintze, niemiecki historyk sztuki, muzealnik (zm. 1931)

data dzienna nieznana:

• Johann Breuer, spiskoniemiecki taternik, przewodnik i ratownik tatrzański (zm. 1924)
• Francis Henry Wilson, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. ?)

Zmarli

• 7 stycznia – Maria Teresa Haze, belgijska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Córek od Krzyża, błogosławiona katolicka (ur. 1782)
• 10 lutego – Józef Czech, polski księgarz, prowadził drukarnię w Krakowie (ur. 1806)
• 25 lutego:
  • Michał Belina-Czechowski, polski pastor i prekursor adwentyzmu w Europie, działacz niepodległościowy (ur. 1818)
  • Seweryn Goszczyński, polski poeta i działacz niepodległościowy (ur. 1801)
• 6 marca – Władysław Gruszecki, polski prawnik i ekonomista, członek Rady Stanu Królestwa Polskiego (ur. 1812)
• 24 maja – Georgi Benkowski (bułg. Гаврил Груев Хлътев), bułgarski działacz niepodległościowy, jeden z organizatorów i przywódców powstania kwietniowego.
• 1 czerwca – Christo Botew (bułg. Христо Ботев), bułgarski poeta, wieszcz narodowy (ur. 1848)
• 4 czerwca – Abdülaziz, sułtan turecki (ur. 1830)
• 8 czerwca – George Sand, francuska pisarka, wielka miłość Fryderyka Chopina (ur. 1804)
• 21 czerwca – Antonio López de Santa Anna, meksykański polityk, prezydent (ur. 1794)
• 27 czerwca – Christian Gottfried Ehrenberg, niemiecki lekarz, przyrodnik i podróżnik (ur. 1795)
• 1 lipca – Michaił Bakunin (ros. Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин), rosyjski anarchista, twórca anarchokolektywizmu (ur. 1814)
• 15 lipca – Aleksander Fredro, polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta (ur. 1793)
• 2 sierpnia – Dziki Bill Hickok, amerykański szeryf i rewolwerowiec (ur. 1837)
• 16 sierpnia – Carl Bergmann, amerykański dyrygent i wiolonczelista (ur. 1821)
• 19 sierpnia – George Smith, brytyjski asyrolog (ur. 1840)
• 6 września – Józef Szermentowski, polski malarz (ur. 1833)
• 30 września – Fryderyk Albert, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1820)
• 1 października – James Lick, amerykański stolarz, budowniczy fortepianów, inwestor, milioner, filantrop, sponsor nauki (ur. 1796)
• 30 października – Aleksander Czekanowski, polski podróżnik i geolog, badacz Syberii Środkowej (ur. 1833)
• 4 listopada – Teresa Manganiello, włoska błogosławiona katolicka (ur. 1849)
• 28 listopada – Karl Ernst von Baer (ros. Карл Эрнст фон Бэр), rosyjski biolog i geograf pochodzenia niemieckiego (ur. 1792)
• 14 grudnia – Franciszka Schervier, niemiecka zakonnica, błogosławiona (ur. 1819)
• 25 grudnia – Narcyza Żmichowska, powieściopisarka i poetka, uważana za jedną z prekursorek feminizmu w Polsce (ur. 1819)

Zdarzenia astronomiczne

• W tym roku Słońce osiągnęło lokalne maksimum aktywności.

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 24 lutego
• Ostatki: 29 lutego
• Popielec: 1 marca
• Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
• Wielki Czwartek: 13 kwietnia
• Wielki Piątek: 14 kwietnia
• Wielka Sobota: 15 kwietnia
• Wielkanoc: 16 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 17 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
• Boże Ciało: 15 czerwca

Zobacz też

Zobacz multimedia związane z tematem: 1876

• 1876 w literaturze
• 1876 w muzyce
• 1876 w sztuce

Przypisy