1909

Rok 1909 ogłoszono

• Rokiem Świętym Jakubowym

Wydarzenia w Polsce

• 7 lutego – została zarejestrowana Śląska Partia Ludowa.
• 8 lutego – pod lawiną w Tatrach zginął kompozytor i dyrygent Mieczysław Karłowicz.
• 14 lutego – założono Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Przemyślu.
• 9 marca – położono stępkę pod kadłub żaglowca Dar Pomorza.
• 31 marca – w Poznaniu otwarto Dom handlowy Haase & Co.
• 9 maja – odsłonięto pomnik Friedricha Schillera we Wrocławiu.
• 15 maja – utworzono Akademicki Związek Sportowy.
• 22 maja – założono klub sportowy Concordia Piotrków Trybunalski.
• 24 maja – w Poznaniu utworzono Polskie Towarzystwo Demokratyczne.
• 27 maja – w Ostrowie Wielkopolskim powstał klub piłkarski Ostrovia.
• 30 maja – założono Klub Sportowy Górnik 09 Mysłowice.
• 5 lipca – odsłonięto pomnik Tadeusza Kościuszki we Włodawie.
• 5 sierpnia – w Częstochowie otwarta została Wystawa Przemysłu i Rolnictwa. Uczestniczyło w niej 750 wystawców, a w ciągu dwóch miesięcy zwiedziło ją 350 000 ludzi.
• 15 sierpnia – otwarto w nowej lokalizacji dworzec Toruń Mokre (ob. Toruń Wschodni).
• 1 września – otwarto Most w Opaleniu na Wiśle, wraz z linią kolejową Kwidzyn – Smętowo o strategicznym znaczeniu. Po ustaleniach granicznych Traktatu wersalskiego linia kolejowa została w pobliżu mostu przecięta polsko-niemiecką granicą państwową, a sam monumentalny, ponadkilometrowy most stał się bezużyteczny. Po zdemontowaniu pod koniec lat 20. został wykorzystany do budowy Mostu drogowego w Toruniu, oraz Mostu im. marszałka Józefa Piłsudskiego nad Wartą w Koninie.
• 1 października – otwarto linię kolejową Wrocław Brochów – Opole – Groszowice. Powstała jako linia głównie towarowa, w większości bezkolizyjna, mająca odciążyć węzeł opolski i wrocławski od wielkiej ilości składów z węglem z Górnego Śląska i cementem z okolic Opola.
• 5 października – uruchomiono Port Drzewny w Toruniu.
• 12 października – zwodowano „Dar Pomorza”.
• 23 października – skradziono korony z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze.
• 29 października – powstało Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.
• 5 grudnia – Konwent Polonia i Korporacja Arkonia podpisały kartel wieczysty.
• Decyzja o kasacji Fortu VII Zbaraż.
• Zlikwidowano Dworzec Dolnośląsko-Marchijski we Wrocławiu, zmarginalizowany przez rozbudowany kilka lat wcześniej Dworzec Główny. Na jego miejscu utworzono Dworzec Towarowy Zachód, a znajdujący się w pobliżu Dworzec Świebodzki został ostatnim czynnym w ruchu pasażerskim dworcem czołowym we Wrocławiu (do 1991 roku).
• W ramach kilkuletnich prac (1905–1909) związanych z regulacją Wisły w jej obecnym korycie, utworzono Bulwary wiślane w Krakowie.
• Powstanie klubu piłkarskiego Tarnovia Tarnów.
• Powstanie klubu piłkarskiego Piast Cieszyn.
• Powstanie klubu piłkarskiego Polonia Przemyśl

Wydarzenia na świecie

• 1 stycznia:
  • brytyjski parlament zatwierdził akt prawny (Old Age Pensions Act 1908) będący podstawą dzisiejszej opieki społecznej, pozwalał na wypłatę emerytury.
  • rozpoczęły się wiercenia w Kalifornii w poszukiwaniu ropy naftowej.
• 2 stycznia – rozpoczęły się pierwsze zorganizowane oficjalnie zawody Elfstedentocht.
• 5 stycznia – Kolumbia uznała niepodległość swojej byłej prowincji Panamy.
• 8 stycznia – założono luksemburski klub piłkarski CS Grevenmacher.
• 9 stycznia – brytyjska wyprawa na biegun południowy pod dowództwem Ernesta Shackletona została zmuszona do odwrotu 180 km od celu z powodu braku żywności.
• 16 stycznia – ekspedycja polarna Ernesta Shackletona dotarła do magnetycznego bieguna południowego.
• 23 stycznia:
  • 6 osób zginęło na pokładzie brytyjskiego transatlantyku RMS „Republic” po zderzeniu we mgle z włoskim liniowcem SS „Florida” koło przylądka Nantucket (Massachusetts).
  • dokonano oblotu francuskiego samolotu Blériot XI.
  • około 8 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w zachodnim Iranie.
• 25 stycznia – w Dreźnie odbyła się prapremiera opery Elektra Richarda Straussa.
• 27 stycznia – powstała młodzieżowa przybudówka „Młodzi lewicowi” (norw. Unge Venstre) partii socjalistycznej Venstre w Norwegii.
• 28 stycznia – armia amerykańska opuściła Kubę, na której terenie przebywała od wybuchu wojny amerykańsko-hiszpańskiej. José Miguel Gómez objął urząd prezydenta.
• 9 lutego – Francja i Niemcy zawarły porozumienie w sprawie Maroka.
• 12 lutego – w USA założono organizację „Krajowe Stowarzyszenie Postępu Ludzi Kolorowych” (National Association for the Advancement of Colored People – NAACP).
• 20 lutego – na łamach dziennika Le Figaro Filippo Tommaso Marinetti opublikował Manifest futuryzmu.
• 22 lutego – amerykańska Wielka Biała Flota zakończyła rejs dookoła świata.
• 23 lutego – samolot „Srebrna Strzała” (Silver Dart) dokonał pierwszego lotu w Kanadzie, należącej do Imperium Brytyjskiego.
• 24 lutego – w Detroit powstało Hudson Motor Car Company, przedsiębiorstwo produkujące samochody, które w 1954 dokonało fuzji z Nash-Kelvinator Corporation dając początek American Motors Corporation.
• 3 marca – powstała norweska Liberalna Partia Lewicy (FV).
• 4 marca – koniec prezydentury Theodore’a Roosevelta, 26 prezydenta Stanów Zjednoczonych; urzędowanie rozpoczął William Howard Taft.
• 10 marca – w Bangkoku podpisano traktat angielsko-syjamski, w wyniku którego północną część Malezji podzielono pomiędzy Tajlandię (Syjam) i Wielką Brytanię.
• 12 marca – w Palermo został zastrzelony nowojorski policjant Joseph Petrosino, wysłany na Sycylię z misją zebrania dowodów umożliwiających wydalenie z USA członków mafii.
• 22 marca – Rosja uznała aneksję Bośni przez Austro-Węgry.
• 23 marca – były prezydent USA Theodore Roosevelt wyruszył z Nowego Jorku na safari w Afryce. Wyprawa była sponsorowana przez Smithsonian Institution i National Geographic Society.
• 30 marca – w Nowym Jorku został otwarty dla ruchu publicznego Queensboro Bridge (most nad cieśniną East River). Budowa mostu kosztowała 20 mln ówczesnych dolarów. Przy wznoszeniu konstrukcji zginęło 50 robotników.
• 31 marca:
  • Serbia uznała zwierzchnictwo Austro-Węgier nad Bośnią i Hercegowiną.
  • w stoczni Harland and Wolff w Belfaście rozpoczęto budowę największego na świecie brytyjskiego transatlantyku RMS Titanic.
• 4 kwietnia – w brazylijskim Porto Alegre założono klub piłkarski SC Internacional.
• 6 kwietnia – Robert Edwin Peary, amerykański badacz polarny, dotarł saniami do bieguna północnego.
• 10 kwietnia – Kazimierz Prószyński uzyskał we Francji patent na aeroskop, pierwszą na świecie ręczną kamerę filmową, napędzaną sprężonym powietrzem.
• 11 kwietnia – rozpoczęła się budowa współczesnego miasta Tel Awiw na terenie dzisiejszego Izraela, wcześniej znanego jako Ahuzat Bayit.
• 18 kwietnia – Joanna d’Arc została beatyfikowana przez papieża Piusa X.
• 22 kwietnia – niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę (680) Genoveva.
• 27 kwietnia – sułtan Imperium Osmańskiego Abdülhamid II, podejrzany o organizację kontrrewolucyjnego przewrotu, został zdetronizowany i internowany w Salonikach. Jego miejsce zajął jego brat Mehmed V.
• 1 maja:
  • ustanowiono Order Miliona Słoni i Białego Parasola, odznaczenie cywilno-wojskowe królestwa Luang Prabang i królestwa Laosu.
  • założono austriacki klub piłkarski SK Sturm Graz.
• 7 maja – papież Pius X powołał Papieski Instytut Biblijny.
• 13 maja – wystartował pierwszy wyścig kolarski Giro d’Italia.
• 18 maja – w Bułgarii ustanowiono Order Świętych Cyryla i Metodego.
• 20 maja – Klemens Maria Hofbauer i Josep Oriol Bogunyà zostali kanonizowani przez papieża Piusa X.
• 22 maja – została ustanowiona flaga Australii.
• 24 maja – w Szwecji założono najstarszy europejski Park Narodowy Sarek.
• 1 czerwca – w Seattle otwarto wystawę „Alaska-Yukon-Pacific”.
• 2 czerwca – Alfred Deakin po raz trzeci został premierem Australii (Czwarty gabinet Alfreda Deakina).
• 9 czerwca – Alice Huyler Ramsey, 22-letnia gospodyni domowa i matka z New Jersey, jako pierwsza kobieta przejechała samochodem wzdłuż USA, z Nowego Jorku do San Francisco (około 6116 km).
• 10 czerwca – pierwsze skuteczne wykorzystanie sygnału SOS w katastrofie brytyjskiego liniowca „Slavonia”, który rozbił się na Azorach.
• 15 czerwca:
  • przedstawiciele Anglii, Australii i Południowej Afryki spotkali się w Lord’s Cricket Ground w Londynie i założyli międzynarodową organizację zarządzającą krykietem – International Cricket Council.
  • na ulice Czeskich Budziejowic wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 22 czerwca – rozpoczęto budowę kanału Cape Cod Canal oddzielającego półwysep Cape Cod od reszty stanu Massachusetts w Nowej Anglii.
• 24 czerwca – założono chilijski klub piłkarski Everton de Viña del Mar.
• 13 lipca – odkryto złoto w miejscowości Cochrane w kanadyjskiej prowincji Ontario.
• 14 lipca – kanclerz Niemiec Bernhard von Bülow ogłosił rezygnację.
• 16 lipca – rewolucja zmusiła Mohammada Ali Szacha, perskiego władcę, do abdykacji. Szachem został jego syn Ahmad Szah Kadżar. Zdetronizowany szach udał się do Rosji, by szukać pomocy u cara Mikołaja II Romanowa w odzyskaniu tronu.
• 24 lipca – Aristide Briand po raz pierwszy został premierem Francji.
• 25 lipca – Francuz Louis Bleriot dokonał pierwszego przelotu samolotem nad kanałem La Manche.
• 26 lipca – w Wielkiej Brytanii rozpoczęto prace konstruktorskie nad działem przeciwlotniczym.
• 30 lipca – po pokazowym przelocie Orville’a Wrighta armia USA zdecydowała się na zakup samolotów braci Wright (pierwszy samolot dla armii amerykańskiej).
• 31 lipca – „Tragiczny Tydzień”: hiszpańskie władze stłumiły strajk generalny zorganizowany w Barcelonie przez anarchistów i socjalistów. Zginęło 100 osób.
• Sierpień – Międzynarodowy Mityng Lotniczy we francuskim Reims (23 konstruktorów i producentów samolotów oraz ponad 900 tys. widzów).
• 3 sierpnia – założono klub sportowy Budapest Honvéd FC.
• 8 sierpnia – w Seattle w stanie Waszyngton założono międzynarodową organizację mistyków chrześcijańskich (ang. The Rosicrucian Fellowship).
• 12 sierpnia – pierwsze wyścigi samochodów na torze wyścigowym Indianapolis Motor Speedway.
• 21 sierpnia – w San Francisco Amerykanin Ralph Rose ustanowił nowy rekord świata w pchnięciu kulą wynikiem 15,54 m.
• 26 sierpnia – na ulice Igławy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
• 11 września – niemiecki astronom Max Wolf odkrył dzięki fotografii powracającą kometę Halleya.
• Październik – parlament brytyjski uchwalił prawo ustanawiające granice minimalnych zarobków (ang. The Trade Boards Act).
• 7 października – początek działalności Wojskowego Oddziału Aeronautycznego (niem. Militär Aeronautische Abteilung) armii cesarsko-królewskiej, przemianowanego nieco później na Oddział Statków Powietrznych (niem. Luftschifferabteilung).
• 8 października – rozegrano pierwszy mecz rugby na stadionie w Twickenham w Londynie.
• 13 października – porozumienie pomiędzy Niemcami, Włochami i Szwajcarią pozwoliło korzystać z kolejowego tunelu Gotarda (niem. – Gotthardtunnel) Niemcom i Włochom (5 września 1980 oddano do użytku drogowy tunel Świętego Gotarda).
• 24 października – król Włoch Wiktor Emanuel III i car Rosji Mikołaj II Romanow podpisali układ z Racconigi.
• 26 października:
  • An Jung-geun, koreański działacz niepodległościowy, zastrzelił Itō Hirobumi, gubernatora Korei, w proteście przeciw japońskiej aneksji Korei.
  • Francuzka Marie Marvingt jako pierwsza kobieta przeleciała balonem nad La Manche.
• 11 listopada – Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych rozpoczęła budowę bazy w Pearl Harbor na Hawajach.
• 12 listopada – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Hrabia Luksemburg Ferenca Lehára.
• 13 listopada – w USA magazyn „Collier’s” oskarżył o korupcję sekretarza stanu zasobów wewnętrznych Richarda Ballingera (Richard Achilles Ballinger – Gifford Pinchot: sprawa dotyczyła decyzji w sprawie złóż węgla na Alasce).
• 16 listopada:
  • Niemcy: została założona pierwsza na świecie komercyjna linia lotnicza Deutsche Luftschiffahrts-AG (DELAG) – operator lotów pasażerskich, który do przewozu korzystał z wielkich sterowców konstrukcji Ferdinanda von Zeppelina.
  • założono holenderski klub FC Eindhoven.
• 18 listopada – dwa amerykańskie okręty wysłane do Nikaragui po straceniu 500 rewolucjonistów (w tym dwóch Amerykanów) na rozkaz dyktatora José Santosa Zelai.
• 4 grudnia:
  • w Londynie rozpoczęła się konferencja, mająca na celu sporządzenie katalogu zasad prawa międzynarodowego dotyczących działań wojennych na morzu.
  • w Anglii powstał Uniwersytet Bristolski, który wkrótce uzyskał statut królewski.
  • założono klub hokejowy Montreal Canadiens.
• 7 grudnia – belgijski przemysłowiec i wynalazca Leo Hendrik Baekeland opatentował pierwsze tworzywo sztuczne – bakelit.
• 9 grudnia – w stanie Pensylwania ukończono budowę Zapory Austin.
• 17 grudnia – w Belgii zmarł król Leopold II Koburg.
• 19 grudnia – założono niemiecki klub piłkarski Borussia Dortmund.
• 23 grudnia – Albert I Koburg został królem Belgów.
• 31 grudnia – w Nowym Jorku oddano do użytku most łączący Manhattan z Brooklynem (Manhattan Bridge).
• Karl Landsteiner, austriacki lekarz patolog i immunolog, laureat Nagrody Nobla 1930, odkrył klasyfikację ludzkiej krwi.
• Paul Ehrlich, niemiecki chemik i bakteriolog, wynalazł Salwarsan, pierwszy skuteczny lek stosowany w leczeniu kiły.
• Andrija Mohorovičić, chorwacki geofizyk, meteorolog i sejsmolog, odkrył kilkusetmetrową warstwę przejściową pomiędzy skorupą i płaszczem Ziemi (nieciągłość Mohorovičicia).

Urodzili się

• 2 stycznia – Barry Goldwater, amerykański polityk pochodzenia żydowskiego, senator ze stanu Arizona (zm. 1998)
• 7 stycznia
  • Jan Harwas, polski socjolog, filozof, filolog klasyczny, uczestnik francuskiego ruchu oporu (zm. 1944)
  • Josane Sigart, belgijska tenisistka (zm. 1999)
• 11 stycznia – Anna Tarniewicz, polska rolniczka, poseł na Sejm PRL (zm. 1987)
• 12 stycznia:
  • Tadeusz Ruebenbauer, polski genetyk, hodowca roślin (zm. 1991)
  • Józef Żydanowicz, polski uczony, profesor nauk technicznych (zm. 2000)
• 13 stycznia:
  • Marinus van der Lubbe, holenderski komunista, oskarżony i stracony za podpalenie gmachu Reichstagu w 1933 (zm. 1934)
  • Eliasz Finkelsztein, polski działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia (zm. 1977)
• 15 stycznia – Witold Jakóbczyk, polski historyk (zm. 1986)
• 28 stycznia – Zdzisław Bitner, polski elektrotechnik (zm. 1997)
• 29 stycznia – Jozef Šimko, słowacki taternik, działacz turystyczny i autor literatury taternickiej (zm. 1983)
• 1 lutego – George Beverly Shea, amerykański piosenkarz i kompozytor (zm. 2013)
• 2 lutego – Jerzy Młodziejowski, polski geograf, taternik, krajoznawca, skrzypek i altowiolista (zm. 1985)
• 5 lutego – Grażyna Bacewicz, kompozytorka i skrzypaczka (zm. 1969)
• 6 lutego – Stanisław Sierotwiński, polski historyk literatury (zm. 1975)
• 7 lutego – Anna Świrszczyńska, poetka, autorka dramatów i prozy (zm. 1984)
• 9 lutego:
  • Bolesław Mołojec, polski działacz komunistyczny (zm. 1942)
  • Rob-Vel, francuski rysownik komiksowy (zm. 1991)
• 12 lutego – Igancy Krakus, polski działacz komunistyczny i oficer, kawaler Virtuti Militari (zm. ?)
• 14 lutego – Anna Milska, polska pisarka, tłumaczka, publicystka (zm. 1987)
• 15 lutego – Miep Gies, holenderska działaczka społeczna (zm. 2010)
• 16 lutego – Józef Ryszard Diez, hiszpański augustianin rekolekta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 21 lutego:
  • Hans Erni, szwajcarski malarz, grafik, projektant i rzeźbiarz (zm. 2015)
  • Zygfryd Kujawski, polski polityk, prezydent Gorzowa Wielkopolskiego (zm. 1967)
  • Aleksandra Snieżko-Błocka, rosyjska reżyserka filmów animowanych (zm. 1980)
• 24 lutego – Zygmunt Majerski, polski architekt (zm. 1979)
• 26 lutego – Emilia Malessa, polska żołnierz, działaczka Armii Krajowej, powstaniec warszawski (zm. 1949)
• 3 marca – Agnieszka Barłóg, polska pisarka, nauczycielka (zm. 1994)
• 5 marca – Teresa od Dzieciątka Jezus i św. Jana od Krzyża, hiszpańska karmelitanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 6 marca:
  • Stanisław Jerzy Lec, polski poeta, satyryk i aforysta (zm. 1966)
  • Obafemi Awolowo, nigeryjski polityk, premier (zm. 1987)
• 10 marca – Bogusław Brandt, polski artysta grafik, projektant znaczków pocztowych i ekslibrisów (zm. 1983)
• 19 marca:
  • Attilio Demaría, argentyńsko-włoski piłkarz (zm. 1990)
  • Louis Hayward, brytyjski aktor (zm. 1985)
  • Otto John, niemiecki prawnik (zm. 1997)
  • Lili Larys, polska tancerka (zm. 1986)
  • Józef Łobodowski, polski poeta (zm. 1988)
  • Józef Rozwadowski, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (zm. 1996)
  • Elżbieta Zawacka, polska kurierka Komendy Głównej AK, pierwsza cichociemna (zm. 2009)
• 22 marca – Gabrielle Roy, kanadyjska pisarka francuskojęzyczna (zm. 1983)
• 27 marca – Antoni Świadek, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1945)
• 29 marca – Cornelis Jonker, holenderski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1987)
• 6 kwietnia – Krystyn Gondek, polski błogosławiony, męczennik II wojny światowej (zm. 1942)
• 9 kwietnia – ks. Antoni Chomicki, duszpasterz Ukrainy (zm. 1993)
• 10 kwietnia – Jakub Mestre Iborra, hiszpański kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 13 kwietnia – Stanisław Marcin Ulam, jeden z najwybitniejszych matematyków amerykańskich pochodzenia polskiego (zm. 1984)
• 14 kwietnia – Justyn Wojsznis, polski taternik i alpinista, redaktor i publicysta (zm. 1965)
• 15 kwietnia – Marian Skrzypczak, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1939)
• 19 kwietnia – Marian Podkowiński, polski dziennikarz, reportażysta i publicysta (zm. 2006)
• 22 kwietnia:
  • Rita Levi-Montalcini, uczona amerykańska pochodzenia włoskiego, laureatka Nagrody Nobla (zm. 2012)
  • Jan Sehn, polski prawnik, sędzia, przewodniczący Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Krakowie (zm. 1965)
• 29 kwietnia – Elżbieta Szemplińska-Sobolewska, polska poetka i pisarka (zm. 1991)
• 1 maja – Helena Grześkiewicz, polska artystka plastyk, ceramiczka (zm. 1977)
• 16 maja – Aldona Romanowicz, polska malarka, konserwator sztuki (zm. 2009)
• 19 maja – Nicholas Winton, brytyjski makler, organizator transportu 669 żydowskich dzieci z okupowanych Czech do Wielkiej Brytanii (zm. 2015)
• 21 maja – Zdzisław Mrożewski, polski aktor (zm. 2002)
• 25 maja – Antoni Rokita, polski zapaśnik (zm. 1963)
• 27 maja:
  • Sasza Blonder, polski malarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1949)
  • Donald Finlay, brytyjski lekkoatleta, płotkarz, pilot wojskowy (zm. 1970)
  • Dolores Hope, amerykańska piosenkarka, filantrop (zm. 2011)
  • Juan Vicente Pérez Mora, wenezuelski superstulatek; pod koniec życia był najstarszym żyjącym mężczyzną na świecie (zm. 2024)
• 30 maja:
  • Benny Goodman, amerykański muzyk zwany „Królem Swingu” (zm. 1986)
  • Stefan Chałubiński, nauczyciel, taternik, przewodnik tatrzański, instruktor narciarstwa, ratownik TOPR (zm. 2001)
• 7 czerwca – Jessica Tandy, amerykańska aktorka (zm. 1994)
• 10 czerwca – Maria Malinowska, polska lekkoatletka (zm. 1979)
• 18 czerwca – Jerzy Jodłowski, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm PRL, sędzia Sądu Najwyższego (zm. 2000)
• 20 czerwca – Helena Rudzińska, polska nauczycielka i publicystka (zm. 1984)
• 22 czerwca:
  • Katherine Dunham, amerykańska tancerka, choreografka (zm. 2006)
  • Giuseppe Lazzati, włoski polityk, sługa Boży (zm. 1986)
• 27 czerwca – Władysław Prinz, polski lazarysta, misjonarz, brat zakonny, męczennik, sługa Boży Kościoła Katolickiego (zm. 1937)
• 30 czerwca – Paul Constantinescu, rumuński kompozytor i pedagog (zm. 1963)
• 2 lipca – Rachela Hutner, polska nestorka pielęgniarstwa (zm. 2008)
• 5 lipca – Anna Maria Achenrainer, austriacka poetka i pisarka (zm. 1972)
• 8 lipca:
  • Eliasz Rajzman, polski poeta pochodzenia żydowskiego (zm. 1975)
  • Antoni Władyczański, radziecki generał major pochodzenia polskiego (zm. 1978)
• 11 lipca – Helena Szołdrska, polska archeolog, żołnierz AK (zm. 1992)
• 15 lipca:
  • William Gemmell Cochran, amerykański statystyk (zm. 1980)
  • Józef Toledo Pellicer, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
• 16 lipca:
  • Herman Lercher, polski aktor pochodzenia żydowskiego (zm. 2006)
  • Richard Shuttleworth, brytyjski kierowca wyścigowy, pilot, kolekcjoner (zm. 1940)
• 18 lipca:
  • Mohammad Daud Chan, afgański polityk, prezydent Afganistanu (zm. 1978)
  • Andriej Gromyko, radziecki polityk, wieloletni minister spraw zagranicznych ZSRR (zm. 1989)
• 22 lipca – Licia Albanese, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran) i pianistka pochodzenia włoskiego (zm. 2014)
• 28 lipca – Aleksander Siemiradzki, łódzki krajoznawca i działacz turystyki górskiej PTTK (zm. 1976)
• 30 lipca – Cyril Northcote Parkinson, angielski historyk, ekonomista, publicysta (zm. 1993)
• 1 sierpnia:
  • Helena Bychowska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1959)
  • Tadeusz Kurtyka, polski pisarz publikujący pod pseudonimem Henryk Worcell (zm. 1982)
• 2 sierpnia – Stanisław Maladyn, polski działacz robotniczy, przewodniczący prezydium MRN w Częstochowie (zm. 1956)
• 7 sierpnia – Aleksandra Kujałowicz, polska nauczycielka, działaczka społeczna (zm. 1940)
• 19 sierpnia:
  • Jerzy Andrzejewski, polski pisarz, publicysta, felietonista, scenarzysta, współzałożyciel KSS „KOR” (zm. 1983)
  • Rafaił Pierielsztiejn, radziecki reżyser filmowy (zm. 1978)
  • Carl Gustaf von Rosen, szwedzki arystokrata, pilot, awanturnik (zm. 1977)
  • Vladimir Skalička, czeski językoznawca, wykładowca akademicki (zm. 1991)
• 21 sierpnia – Ludwik Pius Bartosik, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1941)
• 23 sierpnia:
  • Leila Danette, amerykańska aktorka (zm. 2012)
  • Börje Holmgren, szwedzki curler (zm. 1990)
• 26 sierpnia – Irena Kuczewska, polska szachistka (zm. 1987)
• 28 sierpnia – Stanisław Krzykała, polski działacz komunistyczny, prezydent Lublina (zm. 1976)
• 7 września:
  • Elia Kazan, amerykański pisarz, reżyser filmowy i teatralny pochodzenia greckiego (zm. 2003)
  • Fryderyk Scherfke, polski piłkarz, uczestnik IO 1936 oraz MŚ 1938 (zm. 1983)
• 10 września:
  • Witold Henryk Paryski, polski krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański (zm. 2000)
  • Józef Pieracki, polski aktor (zm. 1988)
• 13 września – Lech Kaczmarek, polski duchowny katolicki, biskup gdański (zm. 1984)
• 16 września – Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, polska pisarka (zm. 1995)
• 19 września – Decima Norman, australijska lekkoatletka (zm. 1983)
• 22 września – David Riesman, amerykański socjolog (zm. 2002)
• 5 października:
  • Zbigniew Koczanowicz, polski aktor (zm. 1987)
  • Edward Osóbka-Morawski, polski polityk, przewodniczący PKWN, premier Rządu Tymczasowego (zm. 1997)
• 6 października:
  • Dobrosław Czajka, polski architekt, malarz (zm. 1992)
  • Elżbieta Wieczorkowska, polska aktorka (zm. 1980)
• 7 października – Lizzi Natzler, austriacka aktorka, piosenkarka (zm. 1993)
• 8 października – Piotr Jaroszewicz, polski polityk komunistyczny (zm. 1992)
• 9 października – Irena Świderska, polska lekkoatletka (zm. 1996)
• 10 października – Robert F. Boyle, amerykański scenograf filmowy (zm. 2010)
• 12 października:
  • Richard Bing, amerykański lekarz żydowsko-niemieckiego pochodzenia (zm. 2010)
  • Juliusz Dąbrowski, polski prawnik, instruktor harcerski, harcmistrz (zm. 1940)
• 15 października – Samuel Balter, amerykański koszykarz (zm. 1998)
• 17 października – Juliusz Wiktor Gomulicki, polski historyk literatury, edytor, eseista, varsavianista (zm. 2006)
• 20 października:
  • Antoni Kiliński, polski inżynier, cybernetyk (zm. 1989)
  • Carla Laemmle, amerykańska aktorka (zm. 2014)
• 4 listopada – Dixie Lee, amerykańska aktorka, tancerka i piosenkarka (zm. 1952)
• 6 listopada – Marjorie Clark, południowoafrykańska lekkoatletka, płotkarka (zm. 1993)
• 7 listopada – Stanisław Sroka, polski polityk, minister gospodarki komunalnej, prezydent Poznania (zm. 1967)
• 10 listopada:
  • Paweł Jasienica, polski historyk (zm. 1970)
  • Endre Nemes, szwedzki artysta wizualny (zm. 1985)
  • Władysław Weker, podporucznik Wojska Polskiego (zm. 2000)
• 15 listopada – Wiesław Stanisławski, polski taternik (zm. 1933)
• 16 listopada – Mikołaj Sasinowski, polski duchowny rzymskokatolicki, biskup diecezjalny łomżyński (zm. 1982)
• 18 listopada – Hanna Brzezińska, polska aktorka, piosenkarka, tancerka (zm. 1998)
• 19 listopada – Wanda Modlibowska, polska lotniczka sportowa i szybowniczka, żołnierz AK (zm. 2001)
• 20 listopada – Felicja Schabińska, polska lekkoatletka (zm. 1996)
• 22 listopada – Anna Januszajtis, polska działaczka emigracyjna (zm. 1970)
• 24 listopada – Jadwiga Zubrycka, polska polityk, poseł na Sejm PRL, prezydent Białegostoku (zm. 1992)
• 26 listopada – Eugène Ionesco, dramatopisarz francuski pochodzenia rumuńskiego (zm. 1994)
• 29 listopada:
  • Cvitan Galić, chorwacki pilot myśliwski (zm. 1944)
  • Barbara Orwid, polska aktorka (zm. 1998)
• 2 grudnia:
  • Walenty Kłyszejko, trener koszykarski, działacz sportowy (zm. 1987)
  • Ewa Korczyńska, oficer Armii Krajowej, odznaczona Orderem Virtuti Militari (zm. 2001)
• 3 grudnia:
  • Arne Berg, szwedzki kolarz szosowy (zm. 1997)
  • Charlotte Kretschmann, niemiecka superstulatka (zm. 2024)
• 9 grudnia – Trude Sojka, czesko-ekwadorska malarka i rzeźbiarka (zm. 2007)
• 11 grudnia – Mykoła Łebed´, ukraiński działacz nacjonalistyczny (zm. 1998)
• 12 grudnia – Kusan Suryŏn, koreański mistrz sŏn (jap. zen) (zm. 1983)
• 14 grudnia – Stefania Krupa, polska gimnastyczka (zm. 1981)
• 16 grudnia:
  • Jan Sawicki, polski taternik, jeden z czołowych polskich wspinaczy dwudziestolecia międzywojennego (zm. 1997)
  • Armand Vetulani, polski krytyk, kurator i historyk sztuki (zm. 1994)
• 22 grudnia – Agnete Olsen, duńska pływaczka (zm. 1997)
• data dzienna nieznana:
  • László Bilek, węgierski taternik, narciarz, prawnik, sędzia i malarz (zm. ok. 1950)
  • Iwan Mitrynga, ukraiński działacz polityczny, publicysta (zm. 1943)
  • Fortunata Obrąpalska, jedna z najważniejszych postaci polskiej fotografii (zm. 2004)
  • Agnieszka Phila, tajska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1940)
  • Me’ir Talmi, izraelski polityk (zm. 1994)

Zmarli

 Osobny artykuł: Zmarli w roku 1909.

Zdarzenia astronomiczne

• 18 czerwca – całkowite zaćmienie Słońca
• 23 września – Wielka opozycja Marsa: odległość 58,2 mln km

Nagrody Nobla

• z fizyki – Guglielmo Marconi, Carl Ferdinand Braun
• z chemii – Wilhelm Ostwald
• z medycyny – Emil Kocher
• z literatury – Selma Lagerlöf
• nagroda pokojowa – Auguste Beernaert, Paul d’Estournelles de Constant

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 18 lutego
• Ostatki: 23 lutego
• Popielec: 24 lutego
• Niedziela Palmowa: 4 kwietnia
• Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 4 kwietnia
• Wielki Czwartek: 8 kwietnia
• Wielki Piątek: 9 kwietnia
• Wielka Sobota: 10 kwietnia
• Wielkanoc: 11 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 12 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 20 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 30 maja
• Boże Ciało: 10 czerwca

Przypisy

Zobacz multimedia związane z tematem: 1909