1879

Wydarzenia w Polsce

• 23 sierpnia – uruchomiono komunikację tramwajową w Szczecinie.
• 4 września – w Aleksandrowie Kujawskim spotkali się car Wszechrusi Aleksander II i cesarz Niemiec Wilhelm I.
• 27 września – otwarto Port Drzewny w Bydgoszczy.
• 7 października – uchwałą Rady Miasta Krakowa w Sukiennicach powstało Muzeum Narodowe w Krakowie.

• Florian Ceynowa zaproponował pisaną wersję języka kaszubskiego.
• Otwarcie gmachu Szkoły Sztuk Pięknych.

Wydarzenia na świecie

• 11 stycznia – początek półrocznego brytyjsko-zuluskiego konfliktu zbrojnego.
• 22 stycznia – w bitwie pod Isandlwana 22 tys. Zulusów rozbiło całkowicie liczący 1400 żołnierzy oddział brytyjski.
• 25 stycznia:
  • ukazało się pierwsze wydanie japońskiego dziennika Asahi Shimbun.
  • założono Bułgarski Bank Narodowy.
• 10 lutego – w Wielkim Tyrnowie zebrał się po raz pierwszy bułgarski parlament.
• 14 lutego – wybuchła wojna saletrzana, wojska chilijskie zajmują boliwijską Antofagastę.
• 21 lutego – Jakub Chan został emirem Afganistanu.
• 27 lutego – Constantin Fahlberg i Ira Remsen z Johns Hopkins University w Baltimore odkryli sacharynę.
• 11 marca – Japonia zaanektowała Królestwo Riukiu.
• 12 marca – zwycięstwo Zulusów nad wojskami brytyjskimi w bitwie pod Intombe.
• 28 marca – armia Zulusów pokonała Brytyjczyków w bitwie pod Hlobane.
• 29 marca:
  • w Moskwie odbyła się premiera opery Eugeniusz Oniegin Piotra Czajkowskiego.
  • zwycięstwo wojsk brytyjskich nad Zulusami w bitwie pod Kambulą.
• 31 marca – w Wenezueli została wprowadzona nowa waluta narodowa – boliwar.
• 3 kwietnia:
  • Sofia została stolicą autonomicznego Księstwa Bułgarii.
  • w Holandii założono Partię Antyrewolucyjną.
• 5 kwietnia:
  • wojna o saletrę: Chile wypowiedziało wojnę Peru i Boliwii.
  • we Florencji wyjechał na trasę pierwszy tramwaj konny.
• 19 kwietnia – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (195) Eurykleia.
• 29 kwietnia – Aleksander I Battenberg został pierwszym władcą (z tytułem księcia) niepodległej Bułgarii.
• 2 maja – powstała Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE).
• 10 maja – w amerykańskim stanie Iowa spadł meteoryt Estherville.
• 14 maja – amerykański astronom Christian Peters odkrył planetoidę (196) Philomela.
• 21 maja – wojna o saletrę: Peru pokonało chilijską flotę w bitwie pod Iquique.
• 26 maja – podpisano afgańsko-brytyjski traktat pokojowy w Gandamak.
• 13 czerwca – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (198) Ampella.
• 1 lipca – ukazało się pierwsze wydanie Strażnicy Syjońskiej (obecnie znana jako Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy), wydawnictwo Świadków Jehowy.
• 4 lipca – zwycięstwo Brytyjczyków nad Zulusami w bitwie pod Ulundi.
• 17 lipca – Todor Burmow został pierwszym premierem Bułgarii.
• 4 sierpnia – papież Leon XIII opublikował encyklikę Aeterni Patris.
• 5 sierpnia – we Francji wprowadzono Gabaryt Freycineta – standard dotyczący wymiarów śluz na śródlądowych drogach wodnych oraz maksymalnych gabarytów statków mogących z nich korzystać.
• 21 sierpnia – objawienie Matki Boskiej w irlandzkim Knock.
• 27 sierpnia – powstała Narodna Wola, rosyjska organizacja rewolucyjna.
• 5 września – Claude Monet namalował portret Camille na łożu śmierci, przedstawiający jego umierającą na raka żonę.
• 20 września – założono najstarszy na wyspie Irlandia klub piłkarski Cliftonville Belfast.
• 6 października – II wojna brytyjsko-afgańska: Brytyjczycy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Czahar Asiab, co otworzyło im drogę do zdobycia Kabulu.
• 7 października – Niemcy i Austro-Węgry zawarły Dwuprzymierze.
• 8 października – wojna o saletrę: flota chilijska pokonała peruwiańską w bitwie pod Angamos.
• 13 października – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę Martha.
• 21 października – w Menlo Park w stanie New Jersey zespół badawczy pod kierownictwem Thomasa Edisona skonstruował pierwszą w pełni użyteczną żarówkę z grafitowym żarnikiem, świecącą przez kilkadziesiąt godzin.
• 2 listopada – wojna o saletrę: siły chilijskie ostrzelały i przeprowadziły udany desant na peruwiański port Pisagua.
• 4 listopada – James Jacob Ritty opatentował kasę automatyczną.
• 27 listopada – wojna o saletrę: zwycięstwo wojsk peruwiańskich nad chilijskimi w bitwie pod Tarapacá.
• 29 listopada – król Hiszpanii Alfons XII ożenił się po raz drugi, z arcyksiężniczką austriacką Marią Krystyną.
• 15 grudnia – II wojna brytyjsko-afgańska: rozpoczęła się bitwa pod Kabulem.
• 28 grudnia:
  • Charles de Freycinet został premierem Francji.
  • w Szkocji 75 osób zginęło w wyniku runięcia mostu kolejowego nad rzeką Tay pod jadącym po nim pociągiem osobowym.
• 31 grudnia – Thomas Alva Edison zaprezentował publicznie oświetlenie elektryczne.

• W Davos powstał pierwszy tor saneczkowy.

Urodzili się

• 1 stycznia:
  • Mieczysława Ćwiklińska, polska aktorka (zm. 1972)
  • Edward Morgan Forster, angielski prozaik i krytyk literacki (zm. 1970)
  • William Fox, amerykański producent filmowy (zm. 1952)
  • Ernest Jones, walijski psychoanalityk (zm. 1958)
  • Adomas Varnas, litewski malarz, grafik, fotograf (zm. 1979)
• 2 stycznia:
  • Rudolf Bauer, węgierski lekkoatleta, dyskobol (zm. 1932)
  • Zygmunt Hübner, polski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1966)
• 3 stycznia:
  • Grace Coolidge, amerykańska pierwsza dama (zm. 1957)
  • Steponas Kairys, litewski polityk (zm. 1964)
• 4 stycznia – Piet Dickentman, holenderski kolarz torowy (zm. 1950)
• 5 stycznia – Hans Eppinger, austriacki lekarz (zm. 1946)
• 14 stycznia – Eduard Essen, radziecki polityk (zm. 1931)
• 15 stycznia – Mazo de la Roche, kanadyjska pisarka (zm. 1961)
• 16 stycznia – John Gillespie, szkocki rugbysta i sędzia sportowy (zm. 1943)
• 17 stycznia:
  • Richard Reid, kanadyjski polityk, premier Alberty (zm. 1980)
  • Kazimierz Sichulski, polski malarz, karykaturzysta, rysownik, grafik (zm. 1942)
• 18 stycznia – Henri Giraud, francuski generał, dowódca sił francuskich w operacji „Torch” w Afryce w czasie II wojny światowej (zm. 1949)
• 19 stycznia – Simeon Radew (bułg. Симеон Трайчев Радев), bułgarski dyplomata, pisarz, dziennikarz (zm. 1967)
• 22 stycznia – Joseph Wittig, niemiecki profesor teologii, filozof i pisarz (zm. 1949)
• 5 lutego – Józef Tschernich, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
• 6 lutego – Arnold Landvoigt, niemiecki rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1970)
• 11 lutego – Nils Persson, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1941)
• 14 lutego – Kajetan Catanoso, włoski duchowny katolicki, założyciel Zgromadzenia Córek św. Weroniki, Misjonarek Świętego Oblicza, święty katolicki (zm. 1963)
• 16 lutego – Amelia Rotter-Jarnińska, polska aktorka (zm. 1942)
• 21 lutego – Walter Drake, nowozelandzki rugbysta (zm. 1941)
• 27 lutego – Józef Montwiłł-Mirecki, socjalista, bojownik PPS (zm. 1908)
• 9 marca – Agnes Miegel, niemiecka poetka i dziennikarka (zm. 1964)
• 14 marca – Albert Einstein, niemieckojęzyczny fizyk pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1955)
• 22 marca – Alexandre Cingria, szwajcarski artysta plastyk i publicysta (zm. 1945)
• 29 marca – Waldemar Otte, niemiecki duchowny i teolog katolicki, polityk (zm. 1940)
• 30 marca – Bernhard Schmidt, niemiecki optyk i astronom pochodzenia estońskiego (zm. 1935)
• 1 kwietnia – Antoni Maria Emilian Hoborski, polski matematyk, przedstawiciel krakowskiej szkoły matematycznej, pierwszy rektor Akademii Górniczo-Hutniczej (zm. 1940)
• 3 kwietnia – Gebhard Utinger, szwajcarski architekt, malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 1960)
• 5 kwietnia – Daria Andiarena Sagaseta, hiszpańska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 12 kwietnia – Konstanty Michalski, polski duchowny katolicki, filozof, historyk filozofii (zm. 1947)
• 13 kwietnia – Johan Petter Åhlén, szwedzki przedsiębiorca i curler (zm. 1939)
• 14 kwietnia:
  • James Branch Cabell, amerykański pisarz (zm. 1958)
  • Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (zm. 1968)
  • Walerian Górski, polski działacz ludowy, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1939)
• 15 kwietnia – Zygmunt Słomiński, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943)
• 22 kwietnia – Przemysław Podgórski, polski działacz niepodległościowy, inżynier (zm. 1953)
• 23 kwietnia – Joachim Ferrer Adell, hiszpański kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 24 kwietnia – André Roosevelt, francuski rugbysta, przedsiębiorca hotelowy, producent filmowy (zm. 1962)
• 26 kwietnia – Owen Willans Richardson, angielski fizyk (zm. 1959)
• 1 maja – Erich Ludwig, niemiecki rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1934)
• 2 maja:
  • James Francis Byrnes, amerykański polityk, senator ze stanu Karolina Południowa (zm. 1972)
  • Helena Radlińska, polska humanistka, pedagog (zm. 1954)
• 3 maja – Alice Masaryková, czechosłowacka pierwsza dama, działaczka społeczna (zm. 1966)
• 6 maja – Bedřich Hrozný, czeski orientalista, lingwista, wykładowca akademicki (zm. 1952)
• 7 maja – Ben Warren, angielski piłkarz (zm. 1917)
• 9 maja – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog (zm. 1962)
• 22 maja – Symon Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра), ukraiński polityk i ataman (zm. 1926)
• 28 maja – Milutin Milanković (cyr. Милутин Миланковић), serbski matematyk, geofizyk i astrofizyk oraz pisarz (zm. 1958)
• 6 czerwca – Władysław Jarocki, polski malarz (zm. 1965)
• 21 czerwca:
  • Leslie Holdsworthy Allen, australijski poeta (zm. 1964)
  • Auckland Geddes, brytyjski polityk, dyplomata (zm. 1954)
  • Jan Pryziński, polski pułkownik dyplomowany kawalerii (zm. 1959)
  • Ludwik Szperl, polski chemik, nauczyciel akademicki (zm. 1944)
• 23 czerwca
  • Angelina Beloff, rosyjsko-meksykańska malarka (zm. 1969)
  • Huda Szarawi, egipska działaczka niepodległościowa, polityczna i społeczna (zm. 1947)
• 27 czerwca – Pierre Gautier, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1944)
• 5 lipca:
  • Volkmar Andreae, szwajcarski kompozytor (zm. 1962)
  • Ludwik Abramowicz-Niepokójczycki, polsko-litewski aktywista (krajowcy), redaktor, historyk drukarstwa (zm. 1939)
  • Wanda Landowska, polska klawesynistka, pianistka, kompozytorka (zm. 1959)
• 18 lipca:
  • Erik Severin, szwedzki curler (zm. 1942)
  • Karol Wojtyła senior, polski wojskowy (zm. 1941)
• 24 lipca – Helena Schrammówna, polska malarka, badaczka sztuki ludowej (zm. 1942)
• 26 lipca – Anna Paradowska-Szelągowska, polska działaczka społeczna (zm. 1962)
• 27 lipca – Stanisław Ligoń, polski pisarz, malarz, ilustrator, radiowiec, dyrektor katowickiej rozgłośni Polskiego Radia (zm. 1954)
• 28 lipca – Gabriel Miró, hiszpański pisarz (zm. 1930)
• 5 sierpnia – Vladimir Aïtoff, francuski lekarz i rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1963)
• 8 sierpnia:
  • Hisaichi Terauchi (寺内 寿一), japoński marszałek polny (zm. 1946)
  • Emiliano Zapata, meksykański anarchista i rewolucjonista (zm. 1919)
• 11 sierpnia – Józef Maria Ferrándiz Hernández, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
• 13 sierpnia – Aleksandr Rodzianko, rosyjski generał, pisarz emigracyjny (zm. 1970)
• 20 sierpnia – Władysław Pluciński, pułkownik piechoty Wojska Polskiego (zm. 1954)
• 24 sierpnia – Georg Westling, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1930)
• 28 sierpnia – Lucjan Kaulek, francuski inżynier, który przyczynił się do uznania przez Francję w 1918 rządu niepodległej Polski (zm. 1941)
• 30 sierpnia – Heinrich Steinitz, austriacki adwokat, pisarz i działacz socjalistyczny (zm. 1942)
• 31 sierpnia – Alma Mahler-Werfel, austriacka skandalistka, znana z wielu romansów (zm. 1964)
• 2 września – Isidro Ayora, ekwadorski lekarz, polityk, prezydent Ekwadoru (zm. 1978)
• 9 września – Mikołaj Kiedacz, polski prawnik, polityk, prezydent Poznania (zm. 1939)
• 13 września – Annie Kenney, brytyjska sufrażystka (zm. 1953)
• 14 września – Andreas Brecke, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1952)
• 19 września – Narcyz Turchan, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
• 28 września – Benjamin Christensen duński reżyser, aktor i scenarzysta (zm. 1959)
• 29 września – Nils Bertelsen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1958)
• 4 października – Helena Rzeszotarska, polska nauczycielka i pedagog (zm. 1976)
• 8 października – Chen Duxiu (chin. upr. 陈独秀), chiński polityk, pierwszy przywódca Komunistycznej Partii Chin (zm. 1942)
• 9 października – Max von Laue, niemiecki fizyk, prekursor analizy rentgenowskiej, laureat Nagrody Nobla (zm. 1960)
• 11 października – Wacław Wojewódzki, polski inżynier, prezydent Łodzi (zm. 1939)
• 12 października – Maria Marta (Kazimiera Wołowska), polska niepokalanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1942)
• 13 października – Karl Jenne, niemiecki taternik (zm. 1911)
• 14 października – Miles Franklin, australijska pisarka i feministka (zm. 1954)
• 15 października – Amelia Hertzówna, polska historyk kultury, dramatopisarka (zm. 1942)
• 17 października – Kurt Mayer, niemiecki ślusarz, działacz związkowy, polityk, senator I kadencji Senatu RP, poseł na Sejm Śląski I kadencji (zm. 1958)
• 18 października – Grzegorz Fitelberg, polski dyrygent, kompozytor i skrzypek (zm. 1953)
• 2 listopada – Walery Sławek, polski polityk, trzykrotny premier RP (zm. 1939)
• 4 listopada – Leonid Fiodorow, pierwszy egzarcha Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-rosyjskiego, błogosławiony katolicki (zm. 1935)
• 6 listopada:
  • Henryk Kuna, polski rzeźbiarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1945)
  • Stanisław Szober, polski językoznawca, leksykograf, pedagog (zm. 1938)
• 7 listopada – Lew Trocki (ros. Лев Давидович Троцкий), rosyjski rewolucjonista, polityk, ludowy komisarz spraw zagranicznych pochodzenia żydowskiego (zm. 1940)
• 11 listopada – Reinhard Machold, austriacki polityk i samorządowiec (zm. 1961)
• 13 listopada – Alicja Simon, polska muzykolog, profesor (zm. 1958)
• 24 listopada:
  • Izaak Grünbaum, polski i izraelski polityk (zm. 1970)
  • Michał Kamieński, polski astronom (zm. 1973)
• 27 listopada:
  • Gil Andersen, norwesko-amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1935)
  • Hryćko Czuprynka, ukraiński poeta (zm. 1919 lub 1921)
  • Valter Jung, fiński architekt pochodzenia niemieckiego (zm. 1946)
  • Adam Tadeusz Wieniawski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1950)
• 3 grudnia – Hugo Henry Riemer, amerykański działacz religijny, członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 1965)
• 10 grudnia – E.H. Shepard, brytyjski malarz, ilustrator (zm. 1976)
• 12 grudnia – Laura Hope Crews, amerykańska aktorka (zm. 1942)
• 14 grudnia – Helen McNicoll, kanadyjska malarka (zm. 1915)
• 15 grudnia – Rudolf Laban, węgierski tancerz, choreograf, teoretyk tańca (zm. 1958)
• 18 grudnia – Paul Klee, szwajcarsko-niemiecki malarz (zm. 1940)
• 19 grudnia:
  • Tomasz Kowalczyk, polski działacz społeczny, gospodarczy i narodowy, publicysta (zm. 1963)
  • Beals Wright, amerykański tenisista (zm. 1961)
• 20 grudnia – Irena Kosmowska, polska działaczka niepodległościowa, ludowa i oświatowa, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1945)
• 24 grudnia – Aleksandra meklemburska, królowa Danii (zm. 1952)
• 29 grudnia:
  • Giovanni DeCecca, działacz religijny, członek zarządu Towarzystwa Strażnica Świadków Jehowy (zm. 1965)
  • Ellen Gleditsch, norweska chemiczka (zm. 1968)
• 30 grudnia – Ramana Maharishi (tamilski இரமண மகரிஷி), święty hinduizmu, mistrz duchowy (zm. 1950)
• 31 grudnia – Vilhelm Vett, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962)

Zmarli

• 26 stycznia – Julia Margaret Cameron, angielska fotografka (ur. 1815)
• 10 lutego:
  • Honoré Daumier, francuski malarz, grafik, rysownik i rzeźbiarz (ur. 1808)
  • Paul Gervais, francuski zoolog i paleontolog (ur. 1816)
• 9 marca – Mortimer William Lewis, angielski architekt i mierniczy, Architekt Kolonialny Nowej Południowej Walii (ur. 1796)
• 27 marca – Dezydery Chłapowski, polski generał powstania listopadowego, działacz gospodarczy, prekursor pracy organicznej (ur. 1788)
• 12 kwietnia – August von Fligely, austriacki generał porucznik, geograf i kartograf (ur. 1810)
• 16 kwietnia – Bernadeta Soubirous, francuska zakonnica, świadek objawień w Lourdes, święta katolicka (ur. 1844)
• 7 maja – Charles de Coster, belgijski pisarz (ur. 1827)
• 9 maja – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1797)
• 1 czerwca – Napoleon IV Bonaparte, pretendent do tronu cesarskiego Francji (ur. 1856)
• 27 czerwca – Małgorzata Bays, szwajcarska tercjarka franciszkańska, stygmatyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1815)
• 2 sierpnia – Kazimierz Władysław Wóycicki, polski literat i wydawca, historyk Warszawy (ur. 1807)
• 11 sierpnia – Alojzy Biraghi, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1801)
• 7 września – Adolf Harless, niemiecki teolog luterański (ur. 1806)
• 2 października – Antoni Chevrier, francuski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1826)
• 18 października – Carl Hartwig, kupiec, spedytor (ur. 1832)
• 2 listopada – Jakob Heine, niemiecki lekarz, znany ze swych badań nad chorobą polio (ur. 1800)
• 5 listopada – James Clerk Maxwell, fizyk szkocki (ur. 1831)
• 8 listopada – Jan Baranowski, polski astronom, przyrodnik (ur. 1800)

• data dzienna nieznana:
  • Ján Ruman Driečny (młodszy), słowacki myśliwy i przewodnik tatrzański (ur. ok. 1840)

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 20 lutego
• Ostatki: 25 lutego
• Popielec: 26 lutego
• Niedziela Palmowa: 6 kwietnia
• Wielki Czwartek: 10 kwietnia
• Wielki Piątek: 11 kwietnia
• Wielka Sobota: 12 kwietnia
• Wielkanoc: 13 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 14 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 22 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 1 czerwca
• Boże Ciało: 12 czerwca

Zobacz też

Zobacz multimedia związane z tematem: 1879

• 1879 w literaturze
• 1879 w muzyce
• 1879 w sztuce

Przypisy