1885

Wydarzenia w Polsce

• 26 stycznia – oddanie do użytku Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej łączącej Dęblin (pod zaborem rosyjskim Iwanogród) przez Radom, Kielce i Olkusz z Dąbrową Górniczą.
• 19 marca – w tygodniku Wędrowiec ukazał się pierwszy odcinek powieści Placówka Bolesława Prusa.
• 26 marca – władze pruskie wydały nakaz wysiedlenia z terytorium państwa wszystkich Polaków mających obce obywatelstwo. Był to początek tzw. pruskich rugów. Do 1890 roku liczba wysiedlonych przekroczyła 30 000 osób.
• 24 kwietnia – profesor Jan Mikulicz-Radecki przeprowadził w Krakowie pierwszą na świecie operację zszycia pękniętego wrzodu żołądka.
• 1 września – przeprowadzono pierwszą w Poznaniu rozmowę telefoniczną.
• 26 października – Grodzisk Wielkopolski: otwarto progimnazjum, pierwszą w mieście szkołę średnią.
• 9 listopada – powstała Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego (obecnie Macierz Ziemi Cieszyńskiej).
• Przekształcenie działającego w Łodzi Obywatelskiego Komitetu Pomocy Biednym w Łódzkie Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności.

Wydarzenia na świecie

• 15 stycznia – Amerykanin Wilson Bentley wykonał pierwsze mikroskopowe zdjęcia płatków śniegu.
• 17 stycznia – brytyjskie wojska interwencyjne w Sudanie pokonały mahdystów w bitwie pod Abu-Klea.
• 19 stycznia – zwycięstwo wojsk brytyjskich nad mahdystami w bitwie pod Abu-Kru w Sudanie.
• 26 stycznia – mahdyści zdobyli Chartum.
• 14 lutego – wojna chińsko-francuska: zwycięstwo francuskie w bitwie morskiej pod Shipu.
• 16 lutego – na przedmieściach Petersburga sformowano pierwszą Kadrową Kompanię Aeronautyczną (1 oficer, 2 podoficerów i 20 szeregowych), wyposażoną w balony obserwacyjne.
• 26 lutego:
  • na konferencji w Berlinie europejskie mocarstwa uznały prawa króla Belgów Leopolda II do dorzecza Kongo.
  • założono Uniwersytet Stanowy Arizony w Phoenix.
• 27 lutego – została utworzona Niemiecka Afryka Wschodnia.
• 3 marca – w Nowym Jorku założono przedsiębiorstwo telekomunikacyjne AT&T.
• 4 marca – Grover Cleveland został 22. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
• 6 marca – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (246) Asporina.
• 14 marca – niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (247) Eukrate.
• 26 marca – ruszyła masowa produkcja filmów fotograficznych na podłożu papierowym, zamkniętych w kasecie i powleczonych suchym żelem. Dzięki temu fotografowie nie musieli już męczyć się z ciężkimi szklanymi płytkami i dziesiątkami chemikaliów.
• 31 marca – Brytyjczycy ustanowili protektorat nad Beczuaną (ob. Botswana).
• 2 kwietnia – wojna gwatemalsko-salwadorska: armia gwatemalska poniosła klęskę w bitwie pod Chalchuapa, w której zginął prezydent kraju Justo Rufino Barrios.
• 6 kwietnia:
  • Henri Brisson został premierem Francji.
  • Manuel Bercián został prezydentem Gwatemali.
• 17 kwietnia – została ustanowiona flaga buddyjska.
• 20 kwietnia – w Karaczi wyjechały na trasy pierwsze tramwaje parowe.
• 23 kwietnia – holenderska seryjna morderczyni Maria Swanenburg została skazana na dożywotnie pozbawienie wolności.
• 24 kwietnia:
  • Rebelia północno-zachodnia w Kanadzie: zwycięstwo metyskich rebeliantów w bitwie nad Fish Creek.
  • założono angielski klub piłkarski Bury F.C.
• 25 kwietnia – wszedł do służby brytyjski transatlantyk RMS „Etruria”.
• 28 kwietnia – podczas wystawy psów w Nowym Jorku po raz pierwszy zaprezentowano grzywacza chińskiego.
• 19 maja – w Berlinie powstał Związek Kobiet Pracujących, jedyny w Niemczech związek zawodowy kobiet.
• 28 maja – Rebelia północno-zachodnia: zwycięstwo Indian Kri nad wojskiem kanadyjskim w bitwie pod Frenchman’s Butte.
• 3 czerwca – Rebelia północno-zachodnia: zwycięstwo sił kanadyjskich nad zbuntowanymi Metysami w bitwie nad Loon Lake.
• 16 czerwca – założono klub piłkarski Újpest FC.
• 17 czerwca – do Nowego Jorku przybyła w częściach Statua Wolności.
• 6 lipca – pierwsze zastosowanie przez Ludwika Pasteura szczepionki przeciw wściekliźnie.
• 20 sierpnia – Ernst Hartwig z obserwatorium w Tartu zaobserwował supernową S Andromedae w Galaktyce Andromedy. Była to pierwsza supernowa odkryta w innej galaktyce.
• 29 sierpnia – w Niemczech został opatentowany pierwszy motocykl. Jego konstruktorem był Gottlieb Daimler.
• 6 września – wojska Księstwa Bułgarii zajęły Rumelię Wschodnią; nastąpiło zjednoczenie dwóch krajów bułgarskich.
• 24 października – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Baron cygański Johanna Straussa (syna).
• 7 listopada – powstała Kolej Transkanadyjska.
• 16 listopada – stracony przez powieszenie został Louis Riel, przywódca buntu kanadyjskich Metysów.
• 25 listopada – utworzono pierwszy kanadyjski Park Narodowy Banff.
• 28 listopada – zwycięstwem Bułgarii zakończyła się wojna serbsko-bułgarska.
• 17 grudnia – Madagaskar został objęty francuskim protektoratem.
• 22 grudnia – Hirobumi Itō został pierwszym premierem Japonii.
• 28 grudnia – założono Hinduski Kongres Narodowy. Współtwórcą partii był Gandhi Mohandas zwany Mahatmą, duchowy przywódca hindusów w walce o niepodległość.
• 30 grudnia – w bitwie pod Gennis w Sudanie brytyjscy żołnierze po raz ostatni walczyli w czerwonych uniformach.

Urodzili się

• 2 stycznia – Anna Hübler, niemiecka łyżwiarka figurowa (zm. 1976)
• 3 stycznia – Raul Koczalski, polski kompozytor i pianista wirtuoz (zm. 1948)
• 7 stycznia - Łucjan Kamieński, polski muzykolog, kompozytor (zm. 1964)
• 9 stycznia – Otto Falkenberg, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1977)
• 11 stycznia – Alice Paul, amerykańska sufrażystka i aktywistka (zm. 1977)
• 13 stycznia:
  • Hilary Ewert-Krzemieniewski, polski prawnik, burmistrz Gdyni (zm. 1951)
  • Józef Rajmund Medes Ferris, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 15 stycznia – Czesław Michałowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (zm. 1941)
• 16 stycznia – Kristian Østervold, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1960)
• 18 stycznia:
  • Józef Straszewski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
  • Ferdynand Szmidla, polski działacz niepodległościowy, społeczny i socjalistyczny (zm. 1961)
• 23 stycznia:
  • Paschalis Torres Lloret, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
  • Bolesław Wallek-Walewski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1944)
• 27 stycznia:
  • Zygfryd Goldfinger, polski prawnik i działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia (zm. 1964)
  • Bronisław Ziemięcki, polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm RP, minister pracy i opieki społecznej, prezydent Łodzi (zm. 1944)
• 28 stycznia – Władysław Raczkiewicz, prezydent Rzeczypospolitej na uchodźstwie (zm. 1947)
• 7 lutego – Sinclair Lewis, amerykański powieściopisarz, autor opowiadań i dramaturg (zm. 1951)
• 9 lutego – Alban Berg, austriacki kompozytor, przedstawiciel drugiej szkoły wiedeńskiej (zm. 1935)
• 10 lutego – Alice Voinescu, rumuńska pisarka, tłumaczka, filozof i pamiętnikarka (zm. 1961)
• 13 lutego – Bess Truman, amerykańska pierwsza dama (zm. 1982)
• 19 lutego – Witold Świerz, polski lekarz, taternik, narciarz (zm. 1940)
• 20 lutego – Robert Monier, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1944)
• 22 lutego:
  • George Gaidzik, pływak, dwukrotny uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 1938)
  • Gyula Komarnicki, węgierski taternik, autor przewodników po Tatrach (zm. 1975)
• 24 lutego:
  • Juliusz Kaden-Bandrowski, prozaik, publicysta (zm. 1944)
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Witkacy”, pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki (zm. 1939)
• 25 lutego:
  • Alicja Battenberg, arystokratka niemiecka (zm. 1969)
  • Józef Kostrzewski, polski archeolog, prowadził m.in. wykopaliska w Biskupinie (zm. 1969)
  • Jan Wang Rui, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
• 1 marca – Gustaf Månsson, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1976)
• 8 marca – Bert Solomon, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1961)
• 9 marca – Tamara Karsawina, rosyjska tancerka (zm. 1978)
• 14 marca – Roman Szczawiński, polski polityk, prawnik, prezydent Radomia (zm. 1942)
• 16 marca – Sydney Chaplin, brytyjski aktor (zm. 1965)
• 17 marca:
  • Aleksander Bojemski, polski inżynier, architekt, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 1944)
  • Ralph Rose, amerykański lekkoatleta, kulomiot, dyskobol i młociarz (zm. 1913)
• 21 marca – Pierre Renoir, francuski aktor (zm. 1952)
• 25 marca – Mateiu Ion Caragiale, rumuński prozaik, poeta (zm. 1936)
• 26 marca – Friedrich Kirchner, niemiecki generał (zm. 1960)
• 30 marca – Jan Turczynowicz, polski prawnik, samorządowiec, prezydent Lublina (zm. 1934)
• 2 kwietnia:
  • Herman Sörgel, niemiecki architekt (zm. 1952)
  • Jekatierina Swanidze, Gruzinka, pierwsza żona Józefa Stalina (zm. 1907)
• 4 kwietnia – Aino Forsten, fińska działaczka komunistyczna (zm. 1937)
• 16 kwietnia – Anna Zborowska, modelka i żona Leopolda Zborowskiego (zm. 1978)
• 17 kwietnia – Karen Blixen, duńska pisarka, autorka Pożegnania z Afryką (zm. 1962)
• 25 kwietnia – Jan Nepomucen Chrzan, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
• 26 kwietnia – Carl Einstein, niemiecki pisarz i badacz historii literatury (zm. 1940)
• 29 kwietnia – Egon Erwin Kisch, czeski pisarz, dziennikarz i reporter tworzący w języku niemieckim (zm. 1948)
• 8 maja:
  • Stefan Maleszewski, polski oficer, kawaler Virtuti Militari (zm. ?)
  • Maria Sułkowska, księżna, poetka, autorka pierwszego polskiego tłumaczenia całości sonetów Williama Szekspira (zm. 1943)
• 13 maja:
  • Mikiel Gonzi, maltański duchowny katolicki, arcybiskup Malty (zm. 1984)
  • Nikołaj Kołotiłow, radziecki polityk (zm. 1937)
• 14 maja:
  • Maria Kresencja Bojanc, słoweńska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1941)
  • Edward P. Carville, amerykański polityk, senator ze stanu Nevada (zm. 1956)
• 20 maja – Fajsal I, król Iraku (zm. 1933)
• 22 maja:
  • Hans Lukaschek, niemiecki urzędnik państwowy, nadburmistrz Zabrza (zm. 1960)
  • Giacomo Matteotti, włoski polityk socjalistyczny (zm. 1924)
• 27 maja – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf, współtwórca teatru Cricot (zm. 1958)
• 9 czerwca:
  • John Edensor Littlewood, matematyk angielski (zm. 1977)
  • Felicjan Sławoj Składkowski, generał brygady Wojska Polskiego, polityk, premier RP w latach 1936–1939, z zawodu lekarz (zm. 1962)
• 10 czerwca – Adolf Panczakiewicz, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1958)
  • Ana Štěrba-Böhm, słoweńska chemik, naukowiec (zm. 1936)
• 12 czerwca – Jan Januszewicz, polski oficer (zm. ?)
• 14 czerwca – Alf Jacobsen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1948)
• 18 czerwca – Jakub Dąbski, polski działacz partyjny, prezydent Dąbrowy Górniczej (zm. 1981)
• 19 czerwca – Adela Pankhurst, brytyjsko-australijska sufrażystka, działaczka komunistyczna i nacjonalistyczna (zm. 1961)
• 20 czerwca – Andrzej Gawroński, polski indolog, językoznawca i poliglota (zm. 1927)
• 21 czerwca – Janusz Jędrzejewicz, polski polityk, premier, członek obozu piłsudczykowskiego (zm. 1951)
• 23 czerwca – Juliusz Osterwa, polski aktor (zm. 1947)
• 24 czerwca – Maria Ewa od Opatrzności (Bogumiła Noiszewska), polska niepokalanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1942)
• 1 lipca – Dorothea Mackellar, australijska poetka (zm. 1968)
• 6 lipca – Aleksy Rżewski, polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, samorządowiec, pierwszy prezydent Łodzi (zm. 1939)
• 11 lipca – Jan Spilka, podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1942)
• 14 lipca – Sisavang Vong, król Laosu (zm. 1959)
• 18 lipca – Antoni Maria Martín Hernández, hiszpański salezjanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
• 19 lipca – Edward Szturm de Sztrem, statystyk i demograf, prezes GUS (zm. 1962)
• 20 lipca – Czesław Szczepański, polski prawnik, prezydent Lublina (zm. 1961)
• 29 lipca – Konstanty Stecki, polski botanik (zm. 1978)
• 1 sierpnia – György von Hevesy, fizykochemik węgierski, laureat Nagrody Nobla (zm. 1966)
• 9 sierpnia – Zygmunt Dyakowski, rotmistrz Wojska Polskiego (zm. 1957)
• 15 sierpnia – Edna Ferber, amerykańska pisarka (zm. 1968)
• 18 sierpnia:
  • Ludwik Konarzewski, polski malarz, rzeźbiarz i pedagog plastyczny (zm. 1954)
  • Roman Kramsztyk, polski malarz żydowskiego pochodzenia (zm. 1942)
• 23 sierpnia – Kazimierz Grus, polski karykaturzysta, rysownik, ilustrator (zm. 1955)
• 24 sierpnia – María del Carmen Moreno Benítez, hiszpańska salezjanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
• 25 sierpnia – Georg Wilhelm Pabst, austriacki reżyser filmowy i scenarzysta (zm. 1967)
• 26 sierpnia – Alfréd Grósz, spiskoniemiecki nauczyciel, historyk i publicysta, taternik i działacz Karpathenverein (zm. 1973)
• 4 września:
  • Wacław Czaczka-Ruciński, działacz niepodległościowy i samorządowy, honorowy burmistrz Solca Kujawskiego (zm. 1945)
  • Wincenty Prennushi, albański biskup katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1949)
• 5 września – Désiré Defauw, amerykański dyrygent i skrzypek pochodzenia belgijskiego (zm. 1960)
• 9 września – Hans Meulengracht-Madsen, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1966)
• 10 września – Berthold Altaner, niemiecki patrolog, duchowny katolicki (zm. 1964)
• 11 września – David Herbert Lawrence, angielski poeta i prozaik (zm. 1930)
• 16 września – Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (zm. 1952)
• 17 września:
  • Michalina Chełmońska-Szczepankowska, polska nauczycielka, poetka, tłumaczka (zm. 1953)
  • Franciszek Sonik, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy kielecki (zm. 1957)
• 24 września – Stanisław Porembalski, polski urzędnik, samorządowiec, prezydent Kielc (zm. 1941)
• 25 września – Stanisław Celichowski, polski prawnik, polityk, prezydent Poznania (zm. 1947)
• 27 września:
  • Stanisław Pigoń, historyk literatury polskiej (zm. 1968)
  • Karol Adam Romer, polski hrabia i dyplomata (zm. 1938)
• 28 września – Emil Väre, fiński zapaśnik (zm. 1974)
• 6 października – Eugen Ferdinand Hoffmann, niemiecki pisarz (zm. 1971)
• 7 października – Niels Bohr, fizyk duński, laureat Nagrody Nobla w 1922 (zm. 1962)
• 10 października – Walter Anderson, niemiecki etnograf, folklorysta (zm. 1962)
• 11 października:
  • François Mauriac, pisarz francuski (zm. 1970)
  • Jerzy Nadolski, polski oficer lekarz, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1940)
• 14 października – Edward Detkens, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
• 23 października – Jan Czochralski, polski chemik, metaloznawca, wynalazca metody otrzymywania monokryształów (zm. 1953)
• 29 października – Nils Lamby, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1970)
• 31 października – Karol Radek, działacz Kominternu (zm. 1939)
• 1 listopada – Michał Piaszczyński, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1940)
• 2 listopada – Harlow Shapley, amerykański astronom (zm. 1972)
• 8 listopada:
  • Eva Morris, brytyjska superstulatka (zm. 2000)
  • Oskar Ritter von Niedermayer, niemiecki generał major, dyplomata, naukowiec, podróżnik, pisarz, publicysta (zm. 1948)
  • Marcin Rożek, polski rzeźbiarz, malarz (zm. 1944)
• 11 listopada – George Patton, generał wojsk USA podczas drugiej wojny światowej (zm. 1945)
• 12 listopada – Jan Kwapiński, polski polityk, prezydent Łodzi, minister przemysłu i handlu, wicepremier (zm. 1964)
• 17 listopada – Michał Asanka-Japołł, polski literat, publicysta i pedagog (zm. 1953)
• 19 listopada – generał Kazimierz Sosnkowski, żołnierz, członek emigracyjnego rządu polskiego (zm. 1969)
• 25 listopada:
  • Sigurd Juslén, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1954)
  • Stanisław Kielak, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1940)
• 5 grudnia:
  • Louise Bryant, amerykańska dziennikarka, pisarka (zm. 1936)
  • Kazimierz Bukraba, polski duchowny katolicki, biskup piński (zm. 1946)
  • Andrej Kavuljak, słowacki leśnik i historyk, związany z Orawą (zm. 1952)
• 8 grudnia – Anna Leszczyńska, polska rolniczka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (zm. 1961)
• 20 grudnia – Adam Chętnik, polski etnograf, muzealnik, działacz społeczny i polityczny (zm. 1967)
• 21 grudnia – Anna Podgórska, polska działaczka oświatowa i niepodległościowa, nauczycielka (zm. 1968)
• 24 grudnia – Aleksander Dulin, polski kompozytor, dyrygent i pedagog, kapitan marynarki, kapelmistrz Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej (zm. 1954)
• 26 grudnia – Jarl Hulldén, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1913)

data dzienna nieznana:

• Maria Qi Yu, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)

Zmarli

 Osobny artykuł: Zmarli w roku 1885.

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 12 lutego
• Ostatki: 17 lutego
• Popielec: 18 lutego
• Niedziela Palmowa: 29 marca
• Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 29 marca
• Wielki Czwartek: 2 kwietnia
• Wielki Piątek: 3 kwietnia
• Wielka Sobota: 4 kwietnia
• Wielkanoc: 5 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
• Boże Ciało: 4 czerwca

Zobacz też

Zobacz multimedia związane z tematem: 1885

• 1885 w literaturze
• 1885 w muzyce
• 1885 w sztuce