| Echis carinatus | |||
| (Schneider, 1801) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
efa piaskowa | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ) | |||
Efa piaskowa, korbacz pospolity (Echis carinatus) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae).
Występuje od Iranu (być może także Iraku) i wschodniej części Półwyspu Arabskiego na wschód po Sri Lankę i Indie oraz na północ po Azję Środkową (Turkmenistan, Uzbekistan i Tadżykistan). Dawne stwierdzenia z Afryki dotyczą innych gatunków.
Osiąga długość 70–90 cm.
Ubarwienie grzbietu brązowe z rzędem jasnych, poprzecznie wydłużonych plam z czerwonymi obwódkami. Na bokach tułowia występują falisto-zygzakowate, szerokie czarne wstęgi, jasno obrzeżone od strony grzbietowej. Na głowie znajduje się charakterystyczny znak w kształcie białego krzyża.
Przeważnie występuje na piaszczystych lub piaszczysto-kamienistych i porośniętych skąpą roślinnością półpustyniach, jednak spotykana też jest na pustyniach, stepach i sawannach. Na niektórych obszarach występuje masowo.
Jest aktywna nocą, w dzień kryje się w norach, szczelinach skalnych lub pod kamieniami. Na piasku sposób poruszania się jest charakterystyczny dla węży piaskowych, mianowicie porusza się bokiem do podłużnej osi ciała. Często zagrzebuje się w podłożu. W razie zagrożenia efa piaskowa zwija się w kłębek, chowa głowę oraz pociera ciasno splecionymi bokami o siebie. W czasie pocierania łuski, posiadające poprzeczne rogowe żeberka wydają odstraszający szelest.
Jest drapieżnikiem. Żywi się głównie jaszczurkami i drobnymi ssakami (głównie gryzoniami), a także płazami oraz wężami (w tym własnego gatunku).
Jest jajożyworodna (inne gatunki z tego rodzaju są jajorodne). W sierpniu samica rodzi 5 do 15 młodych od długości 10–16 cm.
Jest gatunkiem bardzo agresywnym, a jej jad zagraża życiu człowieka – śmiertelność wynosi około 5%. Jad efy zawiera ekarynę, proteazę wywołującą zaburzenia krzepnięcia.