Emil Constantinescu

Emil Constantinescu
Data i miejsce urodzenia	19 listopada 1939 ; Bendery
	Prezydent Rumunii
Okres	od 29 listopada 1996; do 20 grudnia 2000
Przynależność polityczna	Rumuńska Konwencja Demokratyczna
Poprzednik	Ion Iliescu
Następca	Ion Iliescu
	Odznaczenia
	;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Emil Constantinescu (wym. [e ˈ m i l k o n s t a n t i ˈ n e s k u]; ur. 19 listopada 1939 w Benderach) – rumuński polityk i geolog, nauczyciel akademicki, od 1992 do 1996 rektor Uniwersytetu Bukareszteńskiego, w latach 1996–2000 prezydent Rumunii.

Życiorys

Ukończył szkołę średnią w Pitești, następnie w latach 1956–1960 studiował prawo na Uniwersytecie Bukareszteńskim, po czym podjął pracę w lokalnym sądownictwie. W 1966 został absolwentem studiów z zakresu geografii i geologii na tej samej uczelni, uzyskując następnie doktorat z geologii. Zawodowo związany z macierzystym uniwersytetem, na którym doszedł do stanowiska profesora. W latach 1990–1992 był prorektorem Uniwersytetu Bukareszteńskiego, następnie do 1996 zajmował stanowisko jego rektora. Od 1992 do 1996 przewodniczył krajowej radzie rektorów w Rumunii. Wykładał również na uczelniach w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Australii i Polsce.

W okresie przemian politycznych był wśród założycieli dwóch pozarządowych organizacji – Solidaritatea Universitară i Alianța Civică. W 1991 stanął na czele Rumuńskiej Konwencji Demokratycznej, sojuszu około 20 ugrupowań partyjnych i organizacji społecznych stojących w opozycji wobec rządzącego postkomunistycznego Frontu Ocalenia Narodowego. W 1992 wystartował w wyborach prezydenckich. W pierwszej turze otrzymał 31,24% głosów, zaś w drugiej dostał 38,57% głosów, przegrywając z Ionem Iliescu.

Cztery lata później ponownie ubiegał się o urząd prezydenta. W pierwszej turze wyborów w 1996 otrzymał poparcie na poziomie 28,22%. W drugiej poparło go 54,41% głosujących, pokonując tym samym ubiegającego się o reelekcję Iona Iliescu. Kadencję prezydencką Emil Constantinescu rozpoczął 29 listopada 1996, a zakończył ją 20 grudnia 2000. Nie ubiegał się o ponowny wybór.

Po zakończeniu prezydentury powrócił do pracy naukowej. Obejmował stanowiska przewodniczącego różnych krajowych fundacji i stowarzyszeń obywatelskich, wszedł też w skład rady dyrektorów World Justice Project. W 2003 stanął na czele ugrupowania politycznego Acțiunea Populară, które w 2008 zakończyło działalność.

Odznaczenia

Łańcuch Orderu Gwiazdy Rumunii – ex officio
Krzyż Wielki Orderu Wiernej Służby – ex officio
Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi – ex officio
Wielka Gwiazda Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii
Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa – Brazylia
Order Stara Płanina I klasy – Bułgaria
Wielki Order Króla Tomisława – Chorwacja
Order Słonia – Dania
Łańcuch Orderu Białej Róży – Finlandia
Krzyż Wielki Legii Honorowej – Francja
Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela – Grecja
Łańcuch Orderu Orła Azteków – Meksyk
Order Republiki – Mołdawia
Krzyz Wielki Orderu św. Olafa – Norwegia
Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru
Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka – Portugalia
Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy – Słowacja
Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy – Ukraina
Honorowy Rycerz Krzyża Wielkiego Orderu św. Michała i św. Jerzego – Wielka Brytania

Przypisy

1 2 Leaders of Romania. zarate.eu. [dostęp 2017-03-21]. (ang.).
1 2 Rezultate înregistrate la alegeri prezidențiale, din 1990 până în 2009. dcnews.ro, 29 października 2014. [dostęp 2017-03-21]. (rum.).
↑ Adam Burakowski, Marius Stan: Kraj smutny, pełen humoru. Dzieje Rumunii po 1989 roku. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Wydawnictwo Trio, 2012, s. 169. ISBN 978-83-7436-294-8.
↑ Primul congres al Partidului Acţiunea Populară. europalibera.org, 12 lipca 2003. [dostęp 2017-03-21]. (rum.).
1 2 3 Romania’s national system of decorations. Bukareszt: Monitorul Oficial, 2003, s. 347, 366, 385. [dostęp 2017-09-17]. (ang.).
↑ Odluka o odlikovanju Njegove ekscelencije dr. Emil Constantinescua, predsjednika Rumunjske Veleredom kralja Tomislava s lentom i Velikom Danicom. narodne-novine.nn.hr, 16 czerwca 2000. [dostęp 2025-03-13]. (chorw.).
↑ Ordensdetaljer. borger.dk. [dostęp 2017-03-21]. (duń.).
↑ Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas. presidencia.pt. [dostęp 2017-03-21]. (port.).
↑ Rad bieleho dvojkríža, I. trieda. prezident.sk. [dostęp 2017-03-21]. (słow.).

Bibliografia

Prof. Dr. Emil Constantinescu. constantinescu.ro. [dostęp 2017-03-21]. (rum.).
Emil Constantinescu. cidob.org. [dostęp 2017-03-21]. (hiszp.).

[zarate-1] 1 2 Leaders of Romania. zarate.eu. [dostęp 2017-03-21]. (ang.).

[wybory-2] 1 2 Rezultate înregistrate la alegeri prezidențiale, din 1990 până în 2009. dcnews.ro, 29 października 2014. [dostęp 2017-03-21]. (rum.).

[3] Adam Burakowski, Marius Stan: Kraj smutny, pełen humoru. Dzieje Rumunii po 1989 roku. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Wydawnictwo Trio, 2012, s. 169. ISBN 978-83-7436-294-8.

[4] Primul congres al Partidului Acţiunea Populară. europalibera.org, 12 lipca 2003. [dostęp 2017-03-21]. (rum.).

[sys-5] 1 2 3 Romania’s national system of decorations. Bukareszt: Monitorul Oficial, 2003, s. 347, 366, 385. [dostęp 2017-09-17]. (ang.).

[6] Odluka o odlikovanju Njegove ekscelencije dr. Emil Constantinescua, predsjednika Rumunjske Veleredom kralja Tomislava s lentom i Velikom Danicom. narodne-novine.nn.hr, 16 czerwca 2000. [dostęp 2025-03-13]. (chorw.).

[7] Ordensdetaljer. borger.dk. [dostęp 2017-03-21]. (duń.).

[8] Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas. presidencia.pt. [dostęp 2017-03-21]. (port.).

[9] Rad bieleho dvojkríža, I. trieda. prezident.sk. [dostęp 2017-03-21]. (słow.).

[a-10] 1 2 3 Jako wiceprzewodniczący.

[b-11] Kolegialna głowa państwa.

[c-12] Głowa państwa jako przewodniczący Frontu Ocalenia Narodowego (1989–1990), a następnie
przewodniczący Tymczasowej Rady Jedności Narodowej (1990).

[d-13] 1 2 3 Jako przewodniczący Senatu.

Przewodniczący Tymczasowego Prezydium	Constantin Parhon (1947–1948) Ștefan Voitec, Gheorghe Stere, Ion Niculi i Mihail Sadoveanu (p.o., 1947–1948)
Przewodniczący Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego	Constantin Parhon (1948–1952) Petru Groza (1952–1958) Mihail Sadoveanu i Anton Moisescu (p.o., 1958) Ion Gheorghe Maurer (1958–1961)
Przewodniczący Rady Państwa	Gheorghe Gheorghiu-Dej (1961–1965) Ion Gheorghe Maurer, Ștefan Voitec i Avram Bunaciu (p.o., 1965) Chivu Stoica (1965–1967) Nicolae Ceaușescu (1967–1989)
Prezydenci	Nicolae Ceaușescu (1974–1989) Front Ocalenia Narodowego (1989) Ion Iliescu (1989–1990) Ion Iliescu (1990–1996) Emil Constantinescu (1996–2000) Ion Iliescu (2000–2004) Traian Băsescu (2004–2007) Nicolae Văcăroiu (p.o., 2007) Traian Băsescu (2007–2012) Crin Antonescu (p.o., 2012) Traian Băsescu (2012–2014) Klaus Iohannis (2014–2025) Ilie Bolojan (p.o., 2025) Nicușor Dan (od 2025)