Emil Gruszecki

Emil Gruszecki
Edward
Ilustracja
rotmistrz Emil Gruszecki w 1927
podpułkownik dyplomowany kawalerii podpułkownik dyplomowany kawalerii
Data i miejsce urodzenia

30 czerwca 1897
Nowy Sącz, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

6 lipca 1944
Loreto

Przebieg służby
Lata służby

1914–1944

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

5 Kresowy Pułk Artylerii Przeciwpancernej

Stanowiska

dowódca pułku artylerii przeciwpancernej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
II wojna światowa
kampania wrześniowa
bitwa o Monte Cassino

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Medal Wojska Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Italii (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej
Emil Gruszecki jako ułan w 1915

Emil Gruszecki (ur. 30 czerwca 1897 w Nowym Sączu, zm. 6 lipca 1944 w Loreto we Włoszech) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Stanisława i Heleny ze Styczyńskich, urodzony 30 czerwca 1897 w Nowym Sączu. Gimnazjum ukończył w Nowym Targu, gdzie jego ojciec został służbowo oddelegowany (był maszynistą kolejowym na trasie Nowy Sącz–Zakopane). Tam też, przez dwa lata, należał do Drużyn Podhalańskich.

W 1914 ochotniczo wstąpił do Legionów Polskich, gdzie otrzymał przydział do 3 pułku piechoty. Od 1915 w 1 pułku ułanów Legionów Polskich pod dowództwem rotmistrza Władysława Beliny–Prażmowskiego. 28 stycznia 1916, podczas urlopu zdał egzamin dojrzałości w C.K. Gimnazjum w Nowym Targu. Od 6 lutego do 1 kwietnia 1917 był słuchaczem kawaleryjskiego kursu podoficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień ułana. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, jako poddany austriacki został przeniesiony do Polskiego Korpusu Posiłkowego, a następnie zwolniony ze służby w drodze superrewizji.

Od 1918 w 7 pułku Ułanów Lubelskich. Po I wojnie światowej, w związku z tragiczną śmiercią ojca przeniósł się do Nowego Targu, gdzie służył w 5 pułku strzelców konnych przy Brygadzie Podhalańskiej. W 1921 został przydzielony do 3 pułku Szwoleżerów Mazowieckich w Suwałkach.

W 1924 ukończył kurs dowódców szwadronu w Centralnej Szkole Kawalerii w Grudziądzu. Z dniem 2 listopada 1927 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza kursu normalnego 1927–1929. 23 sierpnia 1929, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony służbowo do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie. 20 lutego 1930 został przeniesiony do 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Krakowie na stanowisko szefa sztabu. W latach 1932–1937 był szefem Wydziału Studiów, a następnie szefem Wydziału Wyszkolenia w Departamencie Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Publikował w periodykach wojskowych m.in. w „Przeglądzie Kawaleryjskim” i „Polsce Zbrojnej”. Do 31 sierpnia 1939 był zastępcą dowódcy 26 pułku Ułanów Wielkopolskich im. Jana Karola Chodkiewicza w Baranowiczach.

Od 1 września 1939 objął stanowisko szefa Oddziału IV w sztabie Armii „Karpaty”. Na rozkaz szefa sztabu 19 września opuścił Polskę i przez Węgry dostał się do Francji, a następnie do Szkocji, gdzie był dowódcą 1 dywizjonu rozpoznawczego. W marcu 1942, w następstwie układu Sikorski–Majski, wyjechał do ZSRR by zasilić kadrę oficerską Polskich Sił Zbrojnych. Od 1942 dowodził 5 Kresowym pułkiem artylerii przeciwpancernej. Uczestniczył w walkach 2 Korpusu w kampanii włoskiej 1944 między innymi pod Monte Cassino. Zginął w wyniku bombardowania budynku mieszczącego sztab 3 Dywizji Strzelców Karpackich w Loreto 6 lipca 1944. Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym w Loreto (kwatera 14-B-11).

Był kawalerem.

Awanse

Ordery i odznaczenia

Twórczość

Przypisy

  1. 1 2 Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939–1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 187.
  2. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 1.
  3. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
  4. ↑ CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 7.
  5. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 20 lutego 1930 roku, s. 69.
  6. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 150, 438.
  7. ↑ Emil Gruszecki. polskiecmentarzewewloszech.eu. [dostęp 2018-05-18].
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 stycznia 1923, s. 32.
  9. ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 411.
  10. ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. z b. 1 p. ułanów Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (31 (310)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 30 lipca 1922, s. 16 [dostęp 2026-04-21], Cytat: ppor. Gruszecki Emi.
  11. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 163 (ISAP)
  12. ↑ Rozkaz personalny nr 29 dowódcy Zgrupowania PKPR Western Command. [w:] R.1137o [on-line]. IPMS, 1948-06-28. [dostęp 2026-04-21].
  13. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 96 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
  14. ↑ M.P. z 1930 r. Nr 98, poz. 144 (ISAP) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
  15. ↑ 5 Pułk Artylerii Ppanc. - krzyz.montecassino.eu [online], krzyz.montecassino.eu [dostęp 2022-01-30].
  16. ↑ Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 298, 11 listopada 1933.

Bibliografia