Paciorkowiec kałowy

Paciorkowiec kałowy
Ilustracja
Systematyka
Domena

bakterie

Typ

Firmicutes

Klasa

Bacilli

Rząd

Lactobacillales

Rodzina

Enterococcaceae

Rodzaj

Enterococcus

Gatunek

Paciorkowiec kałowy

Nazwa systematyczna
Enterococcus faecali

Paciorkowiec kałowy (łac. Enterococcus faecalis) – bakteria Gram-dodatnia należąca do enterokoków, dawniej klasyfikowana do paciorkowców grupy D (Streptococcus faecalis, według serotypowania Lancefield), występuje w przewodzie pokarmowym człowieka i innych ssaków. E. faecalis może powodować zagrażające życiu zakażenia u ludzi, zwłaszcza w środowiskach szpitalnych, w których występuje naturalnie wysoki poziom oporności na antybiotyki. Bakteria ta często występuje w zębach leczonych kanałowo i to miejsce może być pierwotnym źródłem zakażenia.

Fizjologia

E. faecalis może przeprowadzać hemolizę każdego typu (α, β i γ). Podobnie jak inne enterokoki, jest fakultatywnym beztlenowcem, zdolnym do fermentowania glukozy, fruktozy, laktozy i innych cukrów. W trakcie tego procesu wytwarzane są jony ponadtlenkowe, O2− (oraz inne reaktywne formy tlenu), które w umiarkowanie kwasowym środowisku panującym w jelicie grubym przekształcają się w tlen i nadtlenek wodoru:

2O2− + 2H+ → 2O2 + H2O2

Nadtlenek wodoru powstały w pobliżu ściany jelita może dyfundować do kolonocytów, powodując uszkodzenia DNA, mogące prowadzić do rozwoju raka jelita grubego.

Patogeneza

E. faecalis może powodować zapalenie wsierdzia, zakażenia układu moczowego, prostaty i najądrzy. Również zakażenia układu nerwowego, ale te są mniej rozpowszechnione.

Leczenie

Lekiem z wyboru w zakażeniach miejscowych jest ampicylina, dla szczepów β-laktamazo(+) (takie w Polsce praktycznie nie występują) można zastosować penicylinę z inhibitorem.

W zakażeniach układu moczowego skuteczna jest nitrofurantoina.

W zakażeniach uogólnionych ampicylinę powinno kojarzyć się z aminoglikozydami. Coraz częściej pojawiają się szczepy HLAR, które są oporne na wysokie stężenia aminoglikozydów, wtedy można podać wankomycynę, jednak coraz częściej pojawia się oporność wśród tych bakterii również i na ten antybiotyk (szczepy VRE). Na enterokoki oporne na wankomycynę stosuje się linezolid.

E. faecalis posiada naturalną oporność na cefalosporyny, klindamycynę, kotrimoksazol, oraz streptograminy.

Zobacz też