Epistephium

*Epistephium*
	; Epistephium frederici-augusti
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	storczykowate
Podrodzina	waniliowe
Rodzaj	Epistephium
	Nazwa systematyczna
	Epistephium Kunth; Syn. Pl. 1: 340. 9 Dec 1822
	Typ nomenklatoryczny
	E. elatum Kunth
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Epistephium – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje ok. 28-30 gatunków występujących w tropikalnej części Ameryki Południowej oraz na Antylach. Nazwa rodzajowa epistephes w języku greckim oznacza "ukoronowany" i pochodzi od przypominającego koronę zwieńczenia słupka. Rośliny te rosną na otwartych, trawiastych sawannach oraz w wilgotnych lasach równikowych na nizinach i w niższych położeniach górskich.

Morfologia

W większości należą tu okazałe rośliny o pokroju trzciny, osiągające do kilku metrów wysokości. Łodyga u nasady rośnie poziomo przypominając kłącze, po czym wznosi się pionowo ku górze. Pęd zwieńczony jest kwiatostanem, na którym kolejno rozwijają się pojedyncze, okazałe kwiaty. Są one żywo zabarwione, ale na ogół delikatne i krótkotrwałe.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do plemienia Vanilleae w podrodzinie Vanilloideae Szlachetko, stanowiącej jeden ze starszych kladów w obrębie rodziny storczykowatych (Orchidaceae).

Wykaz gatunków

Epistephium amabile Schltr.
Epistephium amplexicaule Poepp. & Endl.
Epistephium araracuarae Szlach., Mytnik & Baranow
Epistephium brevicristatum R.E.Schult.
Epistephium cardonae Szlach. & Kolan.
Epistephium chironii Molinari, Carpio & Mend.-Tinc.
Epistephium duckei Huber
Epistephium elatum Kunth
Epistephium ellipticum R.O.Williams & Summerh.
Epistephium epiphyticum Szlach. & Kolan.
Epistephium frederici-augusti Rchb.f. & Warsz.
Epistephium garayi Szlach., Mytnik & Baranow
Epistephium hernandii Garay
Epistephium kubiyuense Szlach., Mytnik & Baranow
Epistephium lamprophyllum Schltr.
Epistephium laxiflorum Barb.Rodr.
Epistephium lobulosum Garay
Epistephium matogrossense Hoehne
Epistephium parviflorum Lindl.
Epistephium portellianum Barb.Rodr.
Epistephium praestans Hoehne
Epistephium rhombilabium Szlach., Mytnik & Baranow
Epistephium sclerophyllum Lindl.
Epistephium sessiliflorum Lindl.
Epistephium speciosum Barb.Rodr.
Epistephium subrepens Hoehne
Epistephium trianae Szlach., Mytnik & Baranow
Epistephium williamsii Hook.f.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-23] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-23] (ang.).
1 2 Epistephium. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).
↑ Epistephium. Tropicos.org. [dostęp 2023-04-23].
1 2 Epistephium. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-04-23].
1 2 Epistephium. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-04-23].
1 2 3 Nina Rach: Epistephium. [w:] Sobralia [on-line]. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).
↑ Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).
↑ Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 lutego 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.).
↑ Epistephium. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-23].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-23] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-23] (ang.).

[ing-3] 1 2 Epistephium. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).

[tropicos-4] Epistephium. Tropicos.org. [dostęp 2023-04-23].

[kew-5] 1 2 Epistephium. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-04-23].

[CoL-6] 1 2 Epistephium. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-04-23].

[sobralia-7] 1 2 3 Nina Rach: Epistephium. [w:] Sobralia [on-line]. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).

[tree-8] Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2012-07-04]. (ang.).

[CHASE-9] Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 lutego 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.).

[NCBI-10] Epistephium. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-23].