Ernst Mach

Ernst Mach
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

18 lutego 1838
Chrlice

Data i miejsce śmierci

19 lutego 1916
Haar

profesor nauk fizycznych
Alma Mater

Uniwersytet Wiedeński

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Karola
Uniwersytet Wiedeński
Uniwersytet w Grazu

podpis

Ernst Mach (ur. 18 lutego 1838 w Chrlicach koło Brna, dziś Brno-Chrlice, zm. 19 lutego 1916 w Haar koło Monachium) – austriacki uczony: fizyk, filozof i historyk nauki; profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego, a wcześniej Uniwersytetu Karola w Pradze i Uniwersytetu w Grazu.

Mach przedstawiał empiryzm poznawczy oraz pozytywizm. Krytykował używane przez Newtona pojęcia bezwzględnej przestrzeni i czasu jako nienaukowe. To zaprowadziło Macha do pewnej hipotezy na temat bezwładności, nazwaną później zasadą Macha, a która stała się jedną z inspiracji dla Einsteina do stworzenia ogólnej teorii względności.

Życiorys

Studia wyższe z zakresu matematyki ukończył w Wiedniu. W latach 1864–1867 wykładał fizykę na uniwersytecie w Grazu, następnie był wykładowcą w Pradze. W latach 1895–1901 prowadził katedrę filozofii na uniwersytecie w Wiedniu.

W późniejszym życiu deklarował się jako socjalista i ateista.

Został pochowany na Cmentarzu Północnym w Monachium.

Dorobek naukowy

Fizyka

W swych pracach zajmował się zjawiskami z zakresu mechaniki (zasada Macha), aerodynamiki, optyki i termodynamiki. Od jego nazwiska nazwano:

Filozofia

Mach jako filozof jest zaliczany do empiriokrytycyzmu, zwanego też „drugim pozytywizmem”. Podobnie jak Richard Avenarius krytykował język dawnej metafizyki i dążył do unaukowienia filozofii. Podstawą wiedzy mogą być jedynie wrażenia, przy czym nie są one ani zmysłowe, ani psychiczne, lecz zależą od relacji w jaki wchodzi się z przedmiotami. Zależą one od stałych dyspozycji organizmów do doświadczania świata. Wiedza ma charakter relacyjny i niezależnie od jej rodzaju (czy to wiedza potoczna, czy naukowa, ma pododbne podstawy. Jej podstawą jest „zasada ekonomii myślenia”. Zgodnie z nią najbardziej skrótowy opis zjawisk pozwala zaoszczędzić wysiłek wkładany w przedstawianie faktów. Opis winien ograniczać się do odpowiadających wrażeniom „elementów” i ich trwalszych zespołów – „ciał”. Ten punkt widzenia kwestionował tradycyjne wymaganie stawiane nauce, aby dostarczała absolutnej wiedzy, i wpłynął istotnie na rozwój logicznego pozytywizmu.

Krytyka

Niels Bohr uważał, że Mach przez swą krytykę atomistyki prowadzoną z pobudek metafizycznych wyrządził szkodę nauce.

Niektóre prace

Zobacz też