Esacus

	Esacus
	Lesson, 1831
	; Kulon wielkodzioby (E. recurvirostris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	siewkowce
Parworząd	Chionida
Nadrodzina	Chionoidea
Rodzina	kulony
Rodzaj	Esacus
	Typ nomenklatoryczny
	Oedicnemus recurvirostris Cuvier
Synonimy
	Carvanaca Hodgson, 1837; Pseudops Hodgson, 1841; Carvanica Blyth, 1842; Aesacus Agassiz, 1846; Carvanacus Reichenbach, 1852; Orthorhamphus Salvadori, 1874;
	Carvanaca Hodgson, 1837; Pseudops Hodgson, 1841; Carvanica Blyth, 1842; Aesacus Agassiz, 1846; Carvanacus Reichenbach, 1852; Orthorhamphus Salvadori, 1874;
Gatunki
	E. recurvirostris; E. magnirostris;
	E. recurvirostris; E. magnirostris;
	Zasięg występowania
	; E. magnirostris E. recurvirostris
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Esacus – rodzaj ptaków z rodziny kulonów (Burhinidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji (Iran, Chińska Republika Ludowa (włącznie z Hajnanem), Pakistan, Indie, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesz, Mjanma, Laos, Wietnam, Kambodża, Tajlandia, Malezja, Singapur, Filipiny, Brunei, Indonezja i Timor Wschodni), w Australii oraz Oceanii (Wyspy Salomona, Vanuatu i Nowa Kaledonia).

Morfologia

Długość ciała 41,5–57 cm, rozpiętość skrzydeł 90–100 cm; masa ciała 790–1130 g.

Systematyka

Etymologia

Esacus: gr. αισακος aisakos „niezidentyfikowany ptak”, później wiązany z rudzikiem (sic), siewkami lub kormoranami (w mitologii greckiej Ajsakos (łac. Aesacus), książę Troi i syn Priama, spowodował śmierć nimfy Hesperii, po czym popełnił samobójstwo, aby dzielić z nią wieczność i został przemieniony w długoszyją i długonogą siewkę; inna wersja mitu mówi, że poślubił Sterope i załamany jej przedwczesną śmiercią, rzucił się do morza, przeradzając się w kormorana).
Carvanaca (Carvanica, Carvanacus): nazwa Kărwānăk, Carvának lub Carbának oznaczająca w hindi kulona. Gatunek typowy: Carvanaca grisea Hodgson, 1837 (= Oedicnemus recurvirostris Cuvier, 1829).
Pseudops: gr. ψευδος pseudos „fałszywy, inny”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze”. Nowa, klasyczna nazwa dla Carvanaca Hodgson, 1837.
Orthorhamphus: gr. ορθος orthos „prosty”; ῥαμφος rhamphos „dziób”. Gatunek typowy: Oedicnemus magnirostris Vieillot, 1818.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Esacus recurvirostris (Cuvier, 1829) – kulon wielkodzioby
Esacus magnirostris (Vieillot, 1818) – kulon plażowy

Uwagi

1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Carvanaca Hodgson, 1837.

Przypisy

↑ Esacus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ R.-P. Lesson: Traité d'ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d'oiseaux : ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France. T. 1. Bruxelles: Chez F.G. Levrault, 1831, s. 547. (fr.).
↑ B.H. Hodgson. Additions to the Ornithology of Népal. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. 775, 1836. (ang.).
↑ B.H. Hodgson. Classical terminology of Natural History. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 10 (1), s. 27, 1841. (ang.).
↑ E. Blyth. Report from the Curator. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 11 (2), s. 788, 1842. (ang.).
↑ L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Sumptibus Jent et Gassman, 1846, s. 9. (łac.).
↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. 24, 25. (niem.).
↑ T. Salvadori. Catalogo sistematico degli uccelli di Borneo. „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”. 5, s. 312, 1874. (wł.).
1 2 R.A. Hume: Family Burhinidae (Thick-knees). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 363. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
↑ Jobling 2021 ↓, s. Esacus.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Carvanaca.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Pseudops.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Orthorhamphus.
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Burhinidae Mathews, 1912 - kulony - Thick-knees (Wersja: 2024-09-30). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-19].

Bibliografia

James A. Jobling: The Key to Scientific Names. [w:] Birds of the World [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2021. (ang.).

[uwaga1-5] 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Carvanaca Hodgson, 1837.

[itis-1] Esacus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Lesson-2] R.-P. Lesson: Traité d'ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d'oiseaux : ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France. T. 1. Bruxelles: Chez F.G. Levrault, 1831, s. 547. (fr.).

[Hodgsona-3] B.H. Hodgson. Additions to the Ornithology of Népal. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. 775, 1836. (ang.).

[Hodgsonb-4] B.H. Hodgson. Classical terminology of Natural History. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 10 (1), s. 27, 1841. (ang.).

[Blyth-6] E. Blyth. Report from the Curator. „Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 11 (2), s. 788, 1842. (ang.).

[Agassiz-7] L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Sumptibus Jent et Gassman, 1846, s. 9. (łac.).

[Reichenbach-8] H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. 24, 25. (niem.).

[Salvadori-9] T. Salvadori. Catalogo sistematico degli uccelli di Borneo. „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”. 5, s. 312, 1874. (wł.).

[Hume-10] 1 2 R.A. Hume: Family Burhinidae (Thick-knees). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 363. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=esacus_Esacus]-11] Jobling 2021 ↓, s. Esacus.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=carvanaca_Carvanaca]-12] Jobling 2021 ↓, s. Carvanaca.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=pseudops_Pseudops]-13] Jobling 2021 ↓, s. Pseudops.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=orthorhamphus_Orthorhamphus]-14] Jobling 2021 ↓, s. Orthorhamphus.

[Mielczarek&Kuziemko-15] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Burhinidae Mathews, 1912 - kulony - Thick-knees (Wersja: 2024-09-30). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-19].