Europs

Europs
	; Euryops pectinatus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	europs
	Nazwa systematyczna
	Euryops (Cass.) Cass.; Dict. Sci. Nat., ed. 2. 16: 49 (1820)
	Typ nomenklatoryczny
	E. pectinatus (Linnaeus) Cassini
Synonimy
	Caraea Hochst.; Enantiotrichum E.Mey. ex DC.; Gamolepis Less.; Jacobaeastrum Kuntze; Jacquemontia Bél.; Lasiocoma Bolus; Lysichlamys Compton; Psilothamnus DC.; Ruckeria DC.; Thodaya Compton;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Europs (Euryops (Cass.) Cass.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 100 gatunków. Rośliny te występują przede wszystkim na południu Afryki – tylko w Kraju Przylądkowym obecnych jest 46 gatunków. Poza tym rosną w pozostałej części południowej Afryki i we wschodniej części tego kontynentu, na Sokotrze i w południowej części Półwyspu Arabskiego. Rosną w różnych siedliskach, z reguły otwartych, nasłonecznionych.

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne. Zwłaszcza europs aksamitkowaty Euryops acraeus pochodzący z wyższych partii Gór Smoczych, cechujący się pewną mrozoodpornością. W krajach o klimacie śródziemnomorskim popularnym gatunkiem ozdobnym jest Euryops pectinatus. Żywicę tych roślin dawniej wykorzystywano do wyrobu gumy.

Morfologia

Pokrój: Krzewy do 3 m wysokości, krzewinki i byliny, rzadko (jeden gatunek) rośliny roczne.
Liście: Skrętoległe, skupiające się zwykle w szczytowej części pędów, rzadziej skupione różyczkowato przy ziemi. Liście zwykle ząbkowane lub w różnym stopniu pierzasto klapowane lub pierzastodzielne.

Kwiaty: Zebrane w koszyczki wyrastające pojedynczo w kątach liści na długich szypułach, koszyczki często liczne, czasem pojedyncze, zawsze z kwiatami żółtymi, często z kwiatami języczkowatymi i rurkowatymi, czasem tylko z rurkowatymi. Okrywa z listkami w jednym szeregu. Kwiaty rurkowate obupłciowe lub męskie, z pięcioma łatkami na szczycie korony trójkątnie-jajowatymi. Pręcików jest 5. Zalążnia jest dolna, jednokomorowa, z pojedynczym słupkiem rozwidlonym, na końcach nie spłaszczonym. Kwiaty języczkowate na brzegu koszyczka (jeśli obecne) są żeńskie.
Owoce: Niełupki podługowato eliptyczne, nagie lub owłosione, z ośćmi puchu kielichowego wyrastającymi w jednym szeregu, miękkimi i odpadającymi lub z całkiem zredukowanym puchem kielichowym.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Othonninae, plemienia Senecioneae i podrodziny Asteroideae w obrębie rodziny astrowatych (Asteraceae). W niektórych ujęciach rodzaj włączany jest do szeroko ujmowanego rodzaju Othonna.

Wykaz gatunków

Euryops acraeus M.D.Hend. – europs aksamitkowaty
Euryops algoensis DC.
Euryops annae E.Phillips
Euryops annuus Compton
Euryops anthemoides B.Nord.
Euryops antinorii S.Moore
Euryops arabicus Steud. ex Jaub. & Spach
Euryops asparagoides DC.
Euryops bolusii B.Nord.
Euryops brachypodus (DC.) B.Nord.
Euryops brevilobus Compton
Euryops brevipapposus M.D.Hend.
Euryops brevipes B.Nord.
Euryops brownei S.Moore
Euryops calvescens DC.
Euryops candollei Harv.
Euryops chrysanthemoides (DC.) B.Nord.
Euryops ciliatus B.Nord.
Euryops cuneatus B.Nord.
Euryops dacrydioides Oliv.
Euryops decipiens Schltr.
Euryops decumbens B.Nord.
Euryops dentatus B.Nord.
Euryops discoideus Burtt Davy
Euryops dregeanus Sch.Bip.
Euryops dyeri Hutch.
Euryops elgonensis Mattf.
Euryops empetrifolius DC.
Euryops erectus (Compton) B.Nord.
Euryops ericifolius (Bél.) B.Nord.
Euryops ericoides (L.f.) B.Nord.
Euryops euryopoides (DC.) B.Nord.
Euryops evansii Schltr.
Euryops exudans B.Nord. & V.R.Clark
Euryops floribundus N.E.Br.
Euryops galpinii Bolus
Euryops gilfillanii Bolus
Euryops glutinosus B.Nord.
Euryops gracilipes B.Nord.
Euryops hebecarpus (DC.) B.Nord.
Euryops hypnoides B.Nord.
Euryops imbricatus Less.
Euryops indecorus B.Nord.
Euryops inops B.Nord.
Euryops integrifolius B.Nord.
Euryops jaberiana Abedin & Chaudhary
Euryops jacksonii S.Moore
Euryops lasiocladus (DC.) B.Nord.
Euryops lateriflorus (L.f.) Less.
Euryops latifolius B.Nord.
Euryops laxus (Harv.) Burtt Davy
Euryops leiocarpus (DC.) B.Nord.
Euryops linearis Harv.
Euryops linifolius DC.
Euryops longipes DC.
Euryops marlothii B.Nord.
Euryops microphyllus (Compton) B.Nord.
Euryops mirus B.Nord.
Euryops montanus Schltr.
Euryops mucosus B.Nord.
Euryops muirii C.A.Sm.
Euryops multifidus DC.
Euryops munitus (L.f.) B.Nord.
Euryops namaquensis Schltr.
Euryops namibensis (Merxm.) B.Nord.
Euryops nodosus B.Nord.
Euryops oligoglossus DC.
Euryops othonnoides (DC.) B.Nord.
Euryops pectinatus Cass.
Euryops pedunculatus N.E.Br.
Euryops petraeus B.Nord.
Euryops pinifolius A.Rich.
Euryops pinnatipartitus (DC.) B.Nord.
Euryops pleiodontus B.Nord.
Euryops polytrichoides (Harv.) B.Nord.
Euryops prostratus B.Nord.
Euryops proteoides B.Nord. & V.R.Clark
Euryops rehmannii Compton
Euryops rosulatus B.Nord.
Euryops rupestris Schltr.
Euryops serra DC.
Euryops spathaceus DC.
Euryops speciosissimus DC.
Euryops subcarnosus DC.
Euryops sulcatus Less.
Euryops tagetoides (DC.) B.Nord.
Euryops tenuilobus (DC.) B.Nord.
Euryops tenuissimus Less.
Euryops thunbergii B.Nord.
Euryops transvaalensis Klatt
Euryops trifidus Less.
Euryops trilobus Harv.
Euryops tysonii E.Phillips
Euryops ursinoides B.Nord.
Euryops virgatus B.Nord.
Euryops virgineus (L.f.) DC.
Euryops wageneri Compton
Euryops walterorum Merxm.
Euryops zeyheri B.Nord.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-05-05] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-05-05] (ang.).
1 2 3 4 Euryops (Cass.) Cass.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-05-05].
1 2 Euryops (Cassini) Cassini. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-05-05].
1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 82. ISBN 978-83-925110-5-2.
1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 354, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. Vol. VIII. Flowering Plants. Eudicots: Asterales, Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2007, s. 236-237, ISBN 978-3-540-31050-1 .
1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 458. ISBN 0-333-73003-8.
↑ Genus Euryops (Cass.) Cass.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2021-05-05]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-05-05] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-05-05] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 Euryops (Cass.) Cass.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-05-05].

[ing-4] 1 2 Euryops (Cassini) Cassini. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-05-05].

[gawrys-5] 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 82. ISBN 978-83-925110-5-2.

[mabb-6] 1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 354, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-7] 1 2 3 4 5 6 7 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. Vol. VIII. Flowering Plants. Eudicots: Asterales, Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2007, s. 236-237, ISBN 978-3-540-31050-1 .

[philips-8] 1 2 3 4 5 6 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 458. ISBN 0-333-73003-8.

[grin-9] Genus Euryops (Cass.) Cass.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2021-05-05]. (ang.).