| Producent |
MicroProse (studio w Alameda) |
|---|---|
| Wydawca |
Hasbro Interactive (Windows) |
| Seria gier |
Falcon |
| Data wydania |
Windows: |
| Gatunek | |
| Tryby gry | |
| Platforma | |
| Strona internetowa | |
Falcon 4.0 – komputerowy symulator lotu bojowego opracowany przez amerykańskie studio MicroProse w Alameda i wydany w grudniu 1998 roku przez Hasbro Interactive pod marką MicroProse. Jest czwartą główną odsłoną serii Falcon i przedstawia działania pilota myśliwca F-16 Fighting Falcon podczas fikcyjnego konfliktu na Półwyspie Koreańskim. W maju 1999 roku ukazała się również wersja dla systemu Mac OS, przygotowana przez Westlake Interactive i wydana przez MacSoft.
Gra wyróżnia się szczegółową symulacją systemów pokładowych i uzbrojenia F-16 oraz dynamiczną kampanią, w której przebieg wojny zmienia się także niezależnie od działań gracza. Po zakończeniu oficjalnego rozwoju gry jej kod stał się podstawą kolejnych projektów, w tym Falcon 4.0: Allied Force i rozwijanej przez społeczność modyfikacji Falcon BMS.
Gracz wciela się w pilota F-16 w wariantach Block 50/52. Symulator odwzorowuje m.in. model lotu, działanie radaru, systemów nawigacji i uzbrojenia oraz łączność radiową. Ustawienia realizmu pozwalają zmniejszyć stopień trudności, np. przez uproszczenie awioniki i modelu lotu. Wprowadzeniem do obsługi samolotu jest 31 misji szkoleniowych. Do wydania premierowego dołączono instrukcję liczącą około 600 stron.
Podstawowym trybem jest kampania osadzona na Półwyspie Koreańskim, w której siły Korei Północnej prowadzą działania przeciwko Korei Południowej i wspierającym ją wojskom sojuszniczym. Gra zawiera trzy scenariusze różniące się początkową sytuacją militarną. W odróżnieniu od kampanii o ustalonej kolejności misji silnik Falcon 4.0 na bieżąco symuluje działania jednostek powietrznych i lądowych. Przydział zadań i sytuacja na froncie zmieniają się w wyniku wydarzeń na polu walki, również wtedy, gdy gracz nie uczestniczy w danym starciu.
Przed lotem gracz może zapoznać się z odprawą, zaplanować trasę i dobrać uzbrojenie. Oprócz kampanii dostępne są pojedynki powietrzne (Dogfight), tryb szybkiej akcji (Instant Action) oraz tryb Tactical Engagement, pozwalający przygotowywać własne misje. Gra obsługuje także rozgrywkę wieloosobową, w tym wspólny udział w kampanii.
Prace nad Falcon 4.0 rozpoczęto w 1994 roku. Wśród osób odpowiedzialnych za produkcję znaleźli się Steve Blankenship i Gilman Louie. Projekt rozwijano przez około cztery lata; pierwotnie premierę planowano wcześniej, lecz ostatecznie gra trafiła na rynek w grudniu 1998 roku. W 1999 roku wydano wersję dla komputerów Macintosh.
Jednym z głównych założeń produkcji było połączenie szczegółowej symulacji myśliwca z kampanią wojenną rozgrywającą się w czasie rzeczywistym. Wydanie premierowe zawierało jednak liczne błędy, szczególnie w działaniu kampanii i sztucznej inteligencji, a także miało wysokie wymagania sprzętowe. Po premierze publikowano poprawki mające usunąć problemy ze stabilnością i rozgrywką.
W styczniu 1999 roku południowokoreański organ odpowiedzialny wówczas za ocenę gier (한국공연예술진흥협의회) odmówił zatwierdzenia Falcon 4.0 do sprzedaży w Korei Południowej. Organ uzasadnił decyzję przedstawieniem konfliktu między Koreą Północną a Południową i umiejscowieniem akcji gry na Półwyspie Koreańskim. Gra trafiła do oficjalnej sprzedaży w Korei Południowej w 2001 roku, a w sierpniu 2003 roku firma Atari Korea ponownie wprowadziła ją na rynek.
W kwietniu 2000 roku do internetu wyciekł kod źródłowy jednej z wersji Falcon 4.0. Informacje o jego dostępności pojawiły się już 9 kwietnia. Po latach do ujawnienia kodu przyznał się Kevin Klemmick, jeden z głównych programistów gry. Dostęp do kodu umożliwił niezależnym programistom tworzenie rozbudowanych poprawek i modyfikacji, wykraczających poza standardową edycję danych gry.
W czerwcu 2005 roku firma Graphsim Entertainment wydała przygotowaną przez studio Lead Pursuit komercyjną wersję Falcon 4.0: Allied Force, opracowaną na podstawie oryginalnego kodu na licencji ówczesnego właściciela praw. Wprowadzono w niej m.in. poprawki stabilności, zmiany w sztucznej inteligencji oraz dodatkowe kampanie, w tym działania prowadzone na Bałkanach.
Osobnym kierunkiem rozwoju jest Falcon BMS, bezpłatna modyfikacja tworzona przez społeczność Benchmark Sims. Rozwija ona oryginalną symulację, wprowadzając m.in. nowe modele terenu i kokpitów, udoskonalenia awioniki, obsługę rzeczywistości wirtualnej oraz zmiany w rozgrywce wieloosobowej.
W maju 2023 roku reaktywowane przedsiębiorstwo MicroProse ogłosiło ponowne nabycie praw autorskich do serii Falcon. W tym samym roku zespół Benchmark Sims poinformował o zawarciu porozumienia umożliwiającego dalszy niekomercyjny rozwój Falcon BMS. Instalacja i uruchomienie modyfikacji wymagają posiadania legalnej kopii Falcon 4.0.
1 lipca 2025 roku opublikowano wersję Falcon BMS 4.38, którą zaktualizowano w listopadzie i grudniu tego samego roku.
Falcon 4.0 spotkał się z przychylnym, choć niejednoznacznym przyjęciem krytyków. W serwisie Metacritic średnia ocen wersji na komputery osobiste wynosi 85/100 na podstawie dziesięciu recenzji.
Denny Atkin z serwisu GameSpot przyznał grze ocenę 7,9/10. Chwalił szczegółowe odwzorowanie samolotu i dynamiczną kampanię, ale krytykował liczne błędy, problemy ze stabilnością, sztuczną inteligencją i wydajnością. Podobne zastrzeżenia pojawiły się w recenzji GamesFirst!, której autor uznał możliwości symulacyjne gry za imponujące, a kampanię w wersji premierowej za niedopracowaną.
Christopher Breen z magazynu Macworld wysoko ocenił realizm i grafikę wydania dla komputerów Macintosh, podkreślając jednak wysokie wymagania sprzętowe i trudność opanowania gry. Przyznał jej ocenę czterech na pięć punktów. Magazyn ten wyróżnił Falcon 4.0 jako najlepszy symulator lotniczy 1999 roku, natomiast amerykańska edycja PC Gamer uznała go za najlepszą grę symulacyjną 1998 roku. W retrospektywnym artykule z 2026 roku serwis GRYOnline.pl wyróżnił grę przede wszystkim za dynamiczną kampanię i wieloletni rozwój prowadzony przez społeczność.