Filip Bajon

Filip Bajon

Prawdziwe imię i nazwisko	Filip Michał Bajon
Data i miejsce urodzenia	25 sierpnia 1947 Poznań
Zawód	reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek	Marzena Mróz
Lata aktywności	od 1977
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Filip Michał Bajon (ur. 25 sierpnia 1947 w Poznaniu) – polski prozaik, scenarzysta oraz reżyser filmowy i teatralny. Profesor sztuk filmowych (2012), dyrektor Studia Filmowego „Kadr”. Członek Gildii Reżyserów Polskich.

Życiorys

Maturę zdał w I Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1970), gdzie był seminarzystą Zygmunta Ziembińskiego w Katedrze Teorii Państwa i Prawa UAM. Po ukończeniu tego kierunku podjął kolejne studia, na Wydziale Reżyserii PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi. W 1974 uzyskał absolutorium, ale ówczesny rektor, Stanisław Kuszewski, usunął go z uczelni bez nadania tytułu magistra, gdyż jego dyplomowy film Sadze dotyczył tłumienia wypadków grudniowych w Gdańsku w 1970. Nie zakazano mu jednak działalności filmowej.

Debiutował jako prozaik w 1970 na łamach „Miesięcznika Literackiego”. Za powieść Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody otrzymał w 1972 Nagrodę im. Wilhelma Macha za debiut. Następnie wydał zbiór opowiadań Proszę za mną na górę i powieść Serial pod tytułem.

Jako reżyser zadebiutował filmem telewizyjnym Powrót (1976). Wyreżyserował ciepło przyjęty przez krytyków i widzów film Aria dla atlety (1979), za który otrzymał nagrody m.in. na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku, Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”, Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián i Porquerolles Film Festival w Hyères oraz na festiwalu filmowym w San Remo. Za film Wizja lokalna 1901 otrzymał Nagrodę Główną na festiwalu w Gdańsku i wyróżnienie na festiwalu w Londynie. Za film telewizyjny Limuzyna Daimler-Benz dostał Główną Nagrodę na festiwalu w Figueira da Foz. Wyreżyserował film historyczny Magnat (1987) i jego serialową wersję, Biała wizytówka (1989).

Był także reżyserem teatralnym, współpracował m.in. z teatrami: Sceną na Piętrze w Poznaniu (Z życia glist), Teatrem Dramatyczny w Warszawie (Szaleństwo Jerzego III) i Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (Płatonow), a także z Teatrem Telewizji.

Wykładowca (przewód kwalifikacyjny II stopnia) Wydziału Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego UŚ w Katowicach. Prodziekan kierunku Realizacja Obrazu Filmowego Telewizyjnego i Fotografii w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. W latach 2008–2016 dziekan Wydziału Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej PWSFTviT w Łodzi.

W latach 90. kierownik artystyczny Studia Filmowego „Dom”. Od 2015 dyrektor Studia Filmowego „Kadr”.

Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 i przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015.

Filmografia

Spektakle teatralne (reżyseria)

• Z życia dżdżownic (1983)
• Płatonow (1988), także adaptacja
• Szaleństwo Jerzego III (1994)
• Tango (2004)

Twórczość literacka

Proza

• Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 1971)
• Proszę za mną na górę (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 1972)
• Serial pod tytułem (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 1974)
• Podsłuch (TEN-TEN Publishing House 1994, ISBN 83-85477-94-2)
• Cień po dniu. Powieść autobiograficzna (Wydawnictwo Jeden Świat 2005 [właśc. 2006], ISBN 83-89632-28-4)

Wywiad-rzeka

• Włodzimierz Braniecki, Szczun. Z Filipem Bajonem o Poznaniu, o jego wielkopolskiej trylogii filmowej rozmowy prawie o wszystkim (Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów „W drodze” 1998, ISBN 83-7033-266-8)

Nagrody

• 1972: Nagroda im. Wilhelma Macha za powieść Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody
• 1978: nagroda dziennikarzy na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Rekord świata
• 1978: Złota Kamera (Nagroda magazynu „Film”) w kategorii: debiut reżyserski w filmie fabularnym za rok 1977 za film Powrót
• 1979: nagroda za debiut reżyserski na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku za film Aria dla atlety
• 1979: Jantar na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Aria dla atlety
• 1979: nagroda dziennikarzy za najlepszy debiut reżyserski w polskim przeglądzie debiutów na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Aria dla atlety
• 1979: Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina w Świebodzinie za film Aria dla atlety
• 1980: Don Kichot (Nagroda PF DKF) za film Aria dla atlety
• 1980: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za film Wizja lokalna 1901 w Łagowie
• 1980: nagroda za debiut reżyserski na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w San Remo za film Aria dla atlety
• 1980: wyróżnienie w sekcji nowych realizatorów na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián za film Aria dla atlety
• 1981: nagroda za scenariusz na FPFF w Gdańsku za film Wahadełko
• 1981: Nagroda Główna Jury na FPFF w Gdańsku za film Wahadełko
• 1981: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Wahadełko
• 1982: Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Figueira da Foz za film Limuzyna Daimler Benz
• 1982: Grand Prix „Wielki Jantar” na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Limuzyna Daimler Benz
• 1987: Nagroda Specjalna Jury na FPFF w Gdyni za film Magnat
• 1987: Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986 (tj. za film Magnat)
• 1992: Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za film Sauna
• 1996: Nagroda Specjalna Jury na FPFF w Gdyni za film Poznań 56
• 1997: nagroda za reżyserię na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Złoty Rycerz” w Moskwie (Rosja) za film Poznań 56
• 1997: nagroda jury młodzieżowego w Tarnowie za film Poznań 56
• 1999: nominacja do nagrody Orzeł w kategorii: najlepszy producent za rok 1998 (tj. za film Farba)
• 2002: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, w uznaniu wybitnych zasług dla rozwoju Telewizji Polskiej.
• 2006: Nagroda Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego; statuetka „Lider Pracy Organicznej” w Poznaniu
• 2014: Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
• 2022: Platynowe Lwy za całokształt twórczości