Formacja Irati (port. Formação Irati) – formacja geologiczna składająca się ze skał osadowych, występująca w południowej Brazylii, Paragwaju, Urugwaju i północnej Argentynie, w niecce Parany. Jej wiek oceniany jest na perm.
Nazwa formacji pochodzi od miasta Irati, gdzie skały te odkryto i opisano. Nazwę formacji zdefiniował brazylijski geolog Sérgio Estanislau do Amaral.
Wychodnie skał formacji Irati znajdują się w geoparku Paleorrota (Rio Grande do Sul) oraz w stanach Goiás i Mato Grosso do Sul.
Składa się głównie ze skał osadowych - łupków ilastych, w tym łupków bitumicznych, mułowców, piaskowców, skał węglanowych (wapieni, wapieni dolomitycznych, dolomitów) oraz podrzędnie zlepieńców.
Wiek formacji został oznaczony na podstawie badań palinologicznych na górny perm, natomiast na podstawie datowania wieku bezwzględnego cyrkonów z lamin bentonitowych na dolny perm (278 Ma ± 2,2 Ma).

Formacja Irati składa się z dwóch ogniw (od góry):
Powyżej zalega formacja Serra Alta (port. Formação Serra Alta), a poniżej formacja Palermo (port. Formação Palermo).
Milani (1997) określił formację Irati jako część supersekwencji Gondwana I (port. Supersequência Gondwana I).
Skały formacji Irati znane są ze skamieniałości mezozaurów
Formacja Irati uważana jest[przez kogo?] za ekwiwalent południwoafrykańskiej formacji Whitehill (ang. Whitehill Formation) w obrębie grupy Ecca (ang. Ecca Group) i supergrupy Karoo (ang. Karoo Supergroup).
W skałach formacji Irati występują złoża ropy naftowej.