GNU/Linux

GNU/Linux – tym mianem często określa się uniksopodobny system GNU z jądrem Linux. Korzysta on z jądra Linux, gdyż autorskie jądro GNU Hurd w momencie tworzenia przez Richarda Stallmana i Free Software Foundation systemu operacyjnego GNU nie było jeszcze stabilne. Zazwyczaj jednak, w mowie fachowej i potocznej, wspomniany system jest określany tylko jednym wyrazem – Linux.

Kontrowersje związane z nazwą systemu operacyjnego opartego na jądrze Linux i m.in. oprogramowaniu GNU powstały, gdy Richard Stallman, założyciel Free Software Foundation i projektu GNU, zaczął promować nazwę „GNU/Linux”. Podkreśla ona duży wkład projektu GNU dla większości istniejących systemów z Linuksem (np. kompilatory, biblioteki, parsery).

Z kolei przeciwnicy tego podejścia przypominają, że w przeciętnej dystrybucji jest też wiele oprogramowania powstałego w innych, niezależnych od FSF, projektach (np. środowisko graficzne KDE Plasma). Proponują oni aby kompletny system operacyjny nazywać po prostu „Linux”, choć samego Linuksa w takiej dystrybucji jest jeszcze mniej niż pakietów GNU.

W odpowiedzi na powyższe Stallman wyjaśnia, że FSF zasługuje na wyróżnienie za powołanie do życia systemu operacyjnego GNU jako całości, nie zaś za każdy program z osobna będący jego częścią. Przypomina, że system operacyjny GNU powstał w roku 1984, na lata przed początkami Linuksa.

Dystrybucje GNU/Linuksa

Nie istnieje jedna oficjalna wersja GNU/Linuksa, wydana np. dzięki porozumieniu członków projektu GNU oraz programistów Linuksa.

Istnieje wielu niezależnych producentów, którzy do wydanego jądra Linux dodają oprogramowanie GNU oraz inne programy (np. serwer Apache, przeglądarka Firefox). Takie połączenie bibliotek i programów nazwane jest dystrybucją GNU/Linuksa.

Poszczególne dystrybucje są w bardzo różnym stopniu zgodne z założeniami projektu GNU oraz FSF. Oficjalnie aprobowanych przez FSF jest 9 dystrybucji: Dragora, Dyne:bolic, Guix System Distribution, Hyperbola GNU/Linux-libre, Parabola GNU/Linux, PureOS, Trisquel, libreCMC oraz ProteanOS.

 Zobacz też: Dystrybucje Linuksa zatwierdzone przez Free Software Foundation.

Jądro Linux bez GNU

Możliwe jest wydanie systemu operacyjnego używającego jądra Linux bez użycia komponentów systemu GNU. Bibliotekę C glibc można zastąpić inną – np. uClibc, a zamiast standardowych programów GNU (Coreutils) zastosować program BusyBox. Powstają w ten sposób zazwyczaj małe, wbudowane systemy przeznaczone np. na zapory sieciowe lub routery. Wszyscy – włącznie z FSF – zgadzają się, że nazwa „GNU/Linux” nie ma dla nich zastosowania. Prawie wszystkie systemy desktopowe i serwerowe używają jednak składników GNU, zwłaszcza glibc, coreutils i GCC oraz GRUB.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Linux and GNU - GNU Project - Free Software Foundation [online], www.gnu.org [dostęp 2026-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2026-07-29] (ang.).
  2. ↑ Richard Stallman: GNU Linux FAQ. GNU. [dostęp 2018-08-13]. (pol.).
  3. ↑ Richard Stallman: GNU Linux FAQ. GNU. [dostęp 2018-08-13]. (pol.).
  4. ↑ Free GNU/Linux distributions. GNU. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
  5. ↑ GNU/Linux FAQ - GNU Project - Free Software Foundation [online], www.gnu.org [dostęp 2026-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-05-24] (ang.).

Linki zewnętrzne