Gekko

Gekko
Laurenti, 1768
Ilustracja
Gekko japonicus
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Rząd

łuskonośne

Infrarząd

Gekkota

Rodzina

gekonowate

Rodzaj

Gekko

Typ nomenklatoryczny

Gekko verticillatus Laurenti, 1768 (= Lacerta gecko Linnaeus, 1758)

Gatunki

92 gatunki – zobacz opis w tekście

Gekko – rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych (Gekkonidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej i południowo-wschodniej Azji (Chińska Republika Ludowa, Indie, Nepal, Bhutan, Bangladesz, Mjanma, Laos, Wietnam, Kambodża, Tajlandia, Malezja, Singapur, Tajwan, Korea Południowa, Japonia, Filipiny, Brunei, Indonezja i Timor Wschodni) oraz w zachodniej Oceanii (Palau, Papua-Nowa Gwinea, Wyspy Salomona i Vanuatu).

Systematyka

Etymologia

  • Gekko (Geeko, Gecko, Gecus, Geko, Gecco): nowołac. gecco, gecko lub gekko, nazwa stosowana do rodzaju jaszczurek, wśród których niektóre gatunki kraczą lub ćwierkają, stąd nazwa „gecko”, od mal. gēkok.
  • Platydactylus: gr. πλατυς platus ‘szeroki’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Gatunek typowy: Gecko guttatus Daudin, 1802 (= Lacerta gecko Linnaeus, 1758).
  • Ptychozoon (Ptyxozoon, Ptychozoon): gr. πτυξ ptux, πτυχος ptukhos ‘warstwa, fałda’, od πτυσσω ptussō ‘sfałdować’; ζωον zōon ‘zwierzę’. Gatunek typowy: Lacerta homalocephala Creveldt, 1809 (= Ptychozoon kuhli Stejneger, 1902).
  • Pteropleura: gr. πτερον pteron ‘skrzydło, wiosło’; πλευρα pleura ‘bok’. Gatunek typowwy: Pteropleura horsfieldii Gray, 1827.
  • Lomatodactylus: gr. λωμα lōma, λωματος lōmatos ‘brzeg, granica, rąbek szaty’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Gatunek typowy: Gekko vittatus Houttuyn, 1782.
  • Scelotretus: gr. σκελος skelos, σκελεος skeleos ‘noga’; τρητος trētos ‘przebity, dziurkowany’. Gatunek typowy: Gekko vittatus Houttuyn, 1782.

Podział systematyczny

Z analiz filogenetycznych przeprowadzonych przez Browna i współpracowników (2012) oraz Pyrona, Burbrinka i Wiensa (2013) wynika, że rodzaj Gekko jest parafiletyczny; z analiz tych wynika, że gatunki zaliczane do tego rodzaju nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także wszystkie gatunki zaliczane do rodzaju Ptychozoon, a także gatunek Luperosaurus iskandari i (według Browna i współpracowników) być może również Luperosaurus gulat. Zdaniem Browna i współpracowników w tej sytuacji konieczny jest podział rodzaju Gekko na mniejsze, monofiletyczne rodzaje, albo włączenie do tego rodzaju gatunków Luperosaurus gulat i L. iskandari oraz wszystkich gatunków z rodzaju Ptychozoon; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki: