Gekko
Gekko
Laurenti , 1768
Gekko japonicus
Systematyka
Domena
eukarionty
Królestwo
zwierzęta
Typ
strunowce
Podtyp
kręgowce
Gromada
zauropsydy
Rząd
łuskonośne
Infrarząd
Gekkota
Rodzina
gekonowate
Rodzaj
Gekko
Typ nomenklatoryczny
Gekko verticillatus Laurenti, 1768 (= Lacerta gecko Linnaeus , 1758 )
Synonimy
Geeko – Pulteney , 1781
Gecko – Brongniart , 1800
Gecus : Rafinesque , 1810
Geko : Rafinesque, 1815
Platydactylus Goldfuss , 1820
Ptychozoon Kuhl & van Hasselt , 1822
Ptyxozoon – Kuhl & van Hasselt, 1822
Ptychozoon – Kuhl, 1822
Pteropleura Gray , 1827
Gecco – Ritgen , 1828
Lomatodactylus van der Hoeven , 1833
Scelotretus Fitzinger , 1843
Gatunki
92 gatunki – zobacz opis w tekście
Gekko – rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych (Gekkonidae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej i południowo-wschodniej Azji (Chińska Republika Ludowa , Indie , Nepal , Bhutan , Bangladesz , Mjanma , Laos , Wietnam , Kambodża , Tajlandia , Malezja , Singapur , Tajwan , Korea Południowa , Japonia , Filipiny , Brunei , Indonezja i Timor Wschodni ) oraz w zachodniej Oceanii (Palau , Papua-Nowa Gwinea , Wyspy Salomona i Vanuatu ).
Systematyka
Etymologia
Gekko (Geeko , Gecko , Gecus , Geko , Gecco ): nowołac. gecco , gecko lub gekko , nazwa stosowana do rodzaju jaszczurek, wśród których niektóre gatunki kraczą lub ćwierkają, stąd nazwa „gecko”, od mal . gēkok .
Platydactylus : gr. πλατυς platus ‘szeroki’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Gatunek typowy: Gecko guttatus Daudin , 1802 (= Lacerta gecko Linnaeus, 1758 ).
Ptychozoon (Ptyxozoon , Ptychozoon ): gr. πτυξ ptux , πτυχος ptukhos ‘warstwa, fałda’, od πτυσσω ptussō ‘sfałdować’; ζωον zōon ‘zwierzę’. Gatunek typowy: Lacerta homalocephala Creveldt, 1809 (= Ptychozoon kuhli Stejneger, 1902 ).
Pteropleura : gr. πτερον pteron ‘skrzydło, wiosło’; πλευρα pleura ‘bok’. Gatunek typowwy: Pteropleura horsfieldii Gray, 1827 .
Lomatodactylus : gr. λωμα lōma , λωματος lōmatos ‘brzeg, granica, rąbek szaty’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Gatunek typowy: Gekko vittatus Houttuyn, 1782 .
Scelotretus : gr. σκελος skelos , σκελεος skeleos ‘noga’; τρητος trētos ‘przebity, dziurkowany’. Gatunek typowy: Gekko vittatus Houttuyn, 1782 .
Podział systematyczny
Z analiz filogenetycznych przeprowadzonych przez Browna i współpracowników (2012) oraz Pyrona, Burbrinka i Wiensa (2013) wynika, że rodzaj Gekko jest parafiletyczny ; z analiz tych wynika, że gatunki zaliczane do tego rodzaju nie tworzą kladu , do którego nie należałyby także wszystkie gatunki zaliczane do rodzaju Ptychozoon , a także gatunek Luperosaurus iskandari i (według Browna i współpracowników) być może również Luperosaurus gulat . Zdaniem Browna i współpracowników w tej sytuacji konieczny jest podział rodzaju Gekko na mniejsze, monofiletyczne rodzaje, albo włączenie do tego rodzaju gatunków Luperosaurus gulat i L. iskandari oraz wszystkich gatunków z rodzaju Ptychozoon ; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki:
Gekko aaronbaueri Tri , Thai , Phimvohan , David & Teynié , 2015
Gekko adleri Nguyen , Wang , Yang , Lehmann , Le , Ziegler & Bonkowski , 2013
Gekko albofasciolatus (Günther , 1867)
Gekko albomaculatus (Giebel , 1861)
Gekko alpinus Ma, Shi, Shen, Chang & Jiang, 2024
Gekko athymus Brown & Alcala , 1962
Gekko auriverrucosus Zhou & Liu , 1982
Gekko badenii Szczerbak & Nekrasova , 1994
Gekko bannaense (Wang , Wang Jian & Liu , 2016)
Gekko boehmei Luu , Calame , Nguyen, Le & Ziegler, 2015
Gekko bonkowskii Luu, Calame, Nguyen, Le & Ziegler, 2015
Gekko brooksii Boulenger , 1920
Gekko browni (Russell , 1979)
Gekko canaensis Tri & Gamble , 2011
Gekko canhi Rösler , Nguyen, Doan , Ho , Nguyen & Ziegler, 2010
Gekko carusadensis Linkem , Siler , Diesmos , Sy & Brown , 2010
Gekko chinensis (Gray , 1842)
Gekko cib Lyu , Lin , Ren , Jiang , Zhang , Qi & Wang , 2021
Gekko cicakterbang (Grismer , Wood , Grismer , Quah , Thy , Phimmachak , Sivongxay , Seateun , Stuart , Siler , Mulcahy , Anamza & Brown , 2019)
Gekko coi Brown, Siler, Oliveros , Diesmos & Alcala, 2011
Gekko crombota Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2008
Gekko ernstkelleri Rösler, Siler, Brown, Demegillo & Gaulke , 2006
Gekko flavimaritus Rujirawan , Fong & Aowphol , 2019
Gekko gecko (Linnaeus , 1758) – toke
Gekko gigante Brown & Alcala, 1978
Gekko grossmanni Günther, 1994
Gekko guishanicus Lin & Yao , 2016
Gekko gulat (Brown, Diesmos, Duya , Garcia & Rico , 2010)
Gekko hokouensis Pope , 1928
Gekko horsfieldii (Gray, 1827)
Gekko hulk Grismer, Pinto , Quah, Anuar , Cota , McGuire , Iskandar , Wood & Grismer, 2022
Gekko intermedium (Taylor , 1915)
Gekko iskandari (Brown, Supriatna & Ota , 2000)
Gekko japonicus (Schlegel , 1836)
Gekko jinjiangensis Hou , Shi , Wang , Shu, Zheng, Qi, Liu, Jiang & Xie , 2021
Gekko kabkaebin (Grismer, Wood, Grismer, Quah, Thy, Phimmachak, Sivongxay, Seateun, Stuart, Siler, Mulcahy, Anamza & Brown, 2019)
Gekko kaengkrachanense (Sumontha , Pauwels , Kunya , Limlikhitaksorn , Ruksue , Taokratok , Ansermet & Chanhome , 2012)
Gekko kaiyai Zhang, Wu & Zhang, 2023
Gekko khunkhamensis Sitthivong , Lo , Nguyen, Ngo , Khotpathoom , Le, Ziegler & Luu, 2021
Gekko kikuchii (Oshima , 1912)
Gekko kuhli (Stejneger , 1902) – fałdoskórkon indomalajski
Gekko kwangsiensis Yang, 2015
Gekko lauhachindai Panitvong , Sumontha, Konlek & Kunya, 2010
Gekko liboensis Zhou , Liu & Li , 1982
Gekko lionotum (Annandale , 1905)
Gekko melli (Vogt , 1922)
Gekko mindorensis Taylor, 1919
Gekko mizoramensis Lalremsanga , Muansanga , Vabeiryureilai & Mirza , 2023
Gekko monarchus (Schlegel, 1836)
Gekko nadenensis Luu, Nguyen, Le, Bonkowski & Ziegler, 2017
Gekko nicobarensis (Das & Vijayakumar , 2009)
Gekko nutaphandi Bauer , Sumontha & Pauwels, 2008
Gekko palawanensis Taylor, 1925
Gekko palmatus Boulenger, 1907
Gekko paucituberculatus Wang, Qi, Zhou & Wang, 2024
Gekko petricolus Taylor, 1962
Gekko phuyenensis Nguyen , Nguyen , Orlov , Murphy & Nguyen , 2021
Gekko popaense (Grismer, Wood, Thura , Grismer , Brown & Stuart , 2018)
Gekko porosus Taylor, 1922
Gekko pradapdao Meesook , Sumontha, Donbundit & Pauwels, 2021
Gekko prep Zhou, Chen, Liu, Li, Qi, Li & Peng, 2025
Gekko reevesii (Gray, 1831)
Gekko remotus Rösler, Ineich , Wilms & Böhme, 2012
Gekko rhacophorus (Boulenger, 1899)
Gekko romblon Brown & Alcala, 1978
Gekko rossi Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2009
Gekko russelltraini Ngo, Bauer, Wood, & Grismer, 2009
Gekko scabridus Liu & Zhou, 1982
Gekko scientiadventura Rösler, Ziegler, Vu, Herrmann & Böhme, 2004
Gekko sengchanthavongi Luu, Calame, Nguyen, Le & Ziegler, 2015
Gekko shibatai Toda , Sengoku , Hikida & Ota, 2008
Gekko shiva Pauwels, Meesook, Donbundit, Jindamad, Topai & Sumontha, 2025
Gekko siamensis Grossmann & Ulber , 1990
Gekko similignum Smith , 1923
Gekko smithii Gray, 1842
Gekko sorok (Das, Lakim & Kandaung , 2008)
Gekko stoliczkai Chandramouli, Gokulakrishnan, Sivaperuman & Grismer, 2021
Gekko subpalmatus (Günther, 1864)
Gekko swinhonis Günther, 1864
Gekko taibaiensis Song , 1985
Gekko takouensis Ngo & Gamble, 2010
Gekko tawaensis Okada, 1956
Gekko thakhekensis Luu, Calame, Nguyen, Le, Bonkowski & Ziegler, 2014
Gekko tokehos (Grismer, Wood, Grismer, Quah, Thy, Phimmachak, Sivongxay, Seateun, Stuart, Siler, Mulcahy, Anamza & Brown, 2019)
Gekko trinotaterra (Brown, 1999)
Gekko truongi Phung & Ziegler, 2011
Gekko verreauxi Tytler , 1865
Gekko vertebralis Toda, Sengoku, Hikida & Ota, 2008
Gekko vietnamensis Sang, 2010
Gekko vittatus Houttuyn , 1782 – gekon paskowany
Gekko wenxianensis Zhou & Wang, 2008
Gekko yakuensis Matsui & Okada, 1968
Identyfikatory zewnętrzne: