Zieminek

Zieminek
	Geophilus electricus
	(Linnaeus, 1758)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Podtyp	wije
Gromada	pareczniki
Rząd	zieminkokształtne
Rodzina	zieminkowate
Rodzaj	Geophilus
Gatunek	zieminek
Synonimy
	Scolopendra electrica Linnaeus, 1758; Scolopendra ferruginea Geoffroy, 1764; Scolopendra phosphorica Fourcroy,1785; Arthronomalus flavus Newport,1845; Geophilus sudeticus Haase, 1880; Geophilus electricus alpestris Verhoeff 1895; Geophilus rhenanorum Verhoeff 1939; Geophilus helveticus Verhoeff 1928;
	Scolopendra electrica Linnaeus, 1758; Scolopendra ferruginea Geoffroy, 1764; Scolopendra phosphorica Fourcroy,1785; Arthronomalus flavus Newport,1845; Geophilus sudeticus Haase, 1880; Geophilus electricus alpestris Verhoeff 1895; Geophilus rhenanorum Verhoeff 1939; Geophilus helveticus Verhoeff 1928;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Zieminek (Geophilus electricus) – gatunek parecznika z rzędu zieminkokształtnych i rodziny zieminkowatych.

Gatunek ten został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza w 10. wydaniu Systema Naturae pod nazwą Scolopendra electrica.

Wij ten osiąga od 35 do 45 mm długości ciała i wyposażony jest w 65–73 par odnóży krocznych. Ubarwiony jest żółtawopomarańczowo. Coxosterna jego szczękonóży mają pełne linie chitynowe i pozbawione są wyraźnych zębów na przednich krawędziach. Sternity początkowej ⅓ tułowia mają wyraźne przednie kieszonki pośrodkowe (fossae) o szerokości znacznie przekraczającej ½ szerokości danego sternum. Zaniepokojony może wydzielać z gruczołów sternalych świecącą substancję, która pełni funkcje obronne.

Parecznik zachodniopaleartkyczny, preferujący gleby siedlisk suchych. Spotykany w lasach liściastych i ciepłolubnych, zakrzewieniach, polach i ugorach. Notowany też ze środowisk synantropijnych, jak parki, ogrody i szklarnie. Wykazany z Austrii, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Holandii, Irlandii, terenu byłej Jugosławii, Luksemburgu, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, Węgier, Wielkiej Brytanii i Wysp Normandzkich.

Przypisy

1 2 Karol Linneusz: Systema Naturae per regna tria naturae, regnum animale, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus differentiis synonymis, locis. Ed. X. Stockholm: Holmiae, 1758, s. 638.
1 2 3 4 5 6 7 Geophilus electricus. [w:] ChiloBase 2.0 [on-line]. [dostęp 2017-05-01].
↑ Alfred Kaestner: Invertebrate Zoology: Arthropod relatives, Chelicerata, Myriapoda. Vol. 2. John Wiley, 1967.
1 2 Geophilus electricus (Linné, 1758). British Myriapod and Isopod Group. [dostęp 2017-05-03].
1 2 Lucio Bonato, Alessandro Minelli, Voldemārs Spungis. Geophilomorph Centipedes of Latvia (Chilopoda, Geophilomorpha). „Latvijas Entomologs”. 42, s. 5-17, 2005.
↑ J.G.E. Lewis: The Biology of Centipedes. Cambridge University Press, 1981, s. 344, 347. ISBN 978-0-521-03411-1.
↑ Karin Voigtländer. Habit preferences of selected Central European centipedes. „Peckiana”. 4, s. 163-179, 2005.
1 2 Geophilus electricus. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-05-03].

[Linnaeus-1] 1 2 Karol Linneusz: Systema Naturae per regna tria naturae, regnum animale, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus differentiis synonymis, locis. Ed. X. Stockholm: Holmiae, 1758, s. 638.

[chb-2] 1 2 3 4 5 6 7 Geophilus electricus. [w:] ChiloBase 2.0 [on-line]. [dostęp 2017-05-01].

[Kaestner-3] Alfred Kaestner: Invertebrate Zoology: Arthropod relatives, Chelicerata, Myriapoda. Vol. 2. John Wiley, 1967.

[mib-4] 1 2 Geophilus electricus (Linné, 1758). British Myriapod and Isopod Group. [dostęp 2017-05-03].

[Bonato-5] 1 2 Lucio Bonato, Alessandro Minelli, Voldemārs Spungis. Geophilomorph Centipedes of Latvia (Chilopoda, Geophilomorpha). „Latvijas Entomologs”. 42, s. 5-17, 2005.

[Lewis-6] J.G.E. Lewis: The Biology of Centipedes. Cambridge University Press, 1981, s. 344, 347. ISBN 978-0-521-03411-1.

[Voigtlander-7] Karin Voigtländer. Habit preferences of selected Central European centipedes. „Peckiana”. 4, s. 163-179, 2005.

[fe-8] 1 2 Geophilus electricus. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-05-03].