Giganciki

Giganciki
	Patagoninae
	Bonaparte, 1853
	; Gigancik południowy (Patagona gigas)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	giganciki
	Typ nomenklatoryczny
	Podrodzina: Patagona J.E. Gray, 1840; Rodzaj: Trochilus gigas Vieillot, 1824
Synonimy
	Podrodziny: Patagoneœ Bonaparte, 1853; Rodzaju: Cynanthus Lesson, 1829; Hylocharis G.R. Gray, 1848; Hypermetra Cabanis & F. Heine Sr., 1860;
	Podrodziny: Patagoneœ Bonaparte, 1853; Rodzaju: Cynanthus Lesson, 1829; Hylocharis G.R. Gray, 1848; Hypermetra Cabanis & F. Heine Sr., 1860;
Rodzaje i gatunki
	Patagona J.E. Gray, 1840; 2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Patagona J.E. Gray, 1840; 2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Giganciki (Patagoninae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kolibrowatych (Trochilidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Do podrodziny należą dwa gatunki występujące w zachodniej Ameryce Południowej od południowej Kolumbii na południe, przez Ekwador, Peru i Boliwię, do środkowego Chile i północno-zachodniej Argentyny.

Morfologia

Długość ciała 20–22 cm; masa ciała 18,5–20,2 g (wyjątkowo ponad 23 g).

Systematyka

Podrodzinę wyodrębnił w 1853 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w artykule zatytułowanym Klasyfikacja ornitologiczna według serii, opublikowanym w czasopiśmie „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. Rodzaj Patagona zdefiniował w 1840 roku angielski ornitolog George Robert Gray w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Wykaz rodzajów ptaków: wraz z synonimami wskazującymi na gatunki typowe każdego rodzaju. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) gigancik południowy (P. gigas).

Etymologia

Patagona: nazwa oparta na „Oiseau-mouche Patagon” lub „Patagon” René Lessona.
Cynanthus: gr. κυανος kuanos ‘ciemnoniebieski’; ανθος anthos ‘kwiat’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Trochilus gigas Vieillot, 1824.
Hylocharis: gr. ὑλη hulē ‘las’; χαρις kharis, χαριτος kharitos ‘wdzięk, piękno’, od χαιρω khairō ‘radować się’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Trochilus gigas Vieillot, 1824.
Hypermetra: gr. ὑπερμετρος hupermetros ‘nadmierny, przesadny’, od ὑπερ huper ‘nadzwyczajny’; μετρον metron ‘miara, standard’.

Podział systematyczny

Podrodzina gigancików obejmuje jeden rodzaj – Patagona – do którego należą następujące gatunki:

Patagona peruviana Boucard, 1893 – gigancik północny
Patagona gigas (Vieillot, 1824) – gigancik południowy

Uwagi

↑ Młodszy homonim Cynanthus Swainson, 1827 (Trochilidae).
↑ Młodszy homonim Hylocharis Boie, 1831 (Trochilidae).
↑ Nowa nazwa dla Patagona J.E. Gray, 1840 ze względu na puryzm.

Przypisy

1 2 3 Ch.-L. Bonaparte. Classification ornithologique par series. „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 37, s. 645, 1853. (fr.).
↑ R. Lesson: Histoire naturelle des oiseaux-mouches: ouvrage orné de planches dessinées et gravées par les meilleurs artistes. Paris: Arthus Bertrand, 1829, s. xi. (fr.).
↑ G.R. Gray: The genera of birds: comprising their generic characters, a notice of the habits of each genus, and an extensive list of species referred to their several genera. Cz. 1. London: Longman, Brown, Green, and Longmans, 1849, s. 114. (ang.).
↑ J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 3: Schrillvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1860, s. 80. (niem.).
1 2 G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 14. (ang.).
1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Patagoninae Bonaparte, 1853 – giganciki (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-16].
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hummingbirds (Trochilidae), version 2.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2024, Patagona, DOI: 10.2173/bow.trochi1.02 [dostęp 2026-09-26] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Patagona [dostęp 2025-10-16] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cynanthus [dostęp 2025-10-16] .
1 2 D.G. Elliot. Classification and synopsis of the Trochilidæ. „Smithsonian Contributions to Knowledge”. 23 (5), s. 67, 1879. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Hylocharis [dostęp 2025-10-16] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Hypermetra [dostęp 2025-10-16] .

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Młodszy homonim Cynanthus Swainson, 1827 (Trochilidae).

[4] Młodszy homonim Hylocharis Boie, 1831 (Trochilidae).

[6] Nowa nazwa dla Patagona J.E. Gray, 1840 ze względu na puryzm.

[bon-1] 1 2 3 Ch.-L. Bonaparte. Classification ornithologique par series. „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 37, s. 645, 1853. (fr.).

[les-3] R. Lesson: Histoire naturelle des oiseaux-mouches: ouvrage orné de planches dessinées et gravées par les meilleurs artistes. Paris: Arthus Bertrand, 1829, s. xi. (fr.).

[gray48-5] G.R. Gray: The genera of birds: comprising their generic characters, a notice of the habits of each genus, and an extensive list of species referred to their several genera. Cz. 1. London: Longman, Brown, Green, and Longmans, 1849, s. 114. (ang.).

[cab&hei-7] J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 3: Schrillvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1860, s. 80. (niem.).

[gray40-8] 1 2 G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 14. (ang.).

[mie&kuz-9] 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Patagoninae Bonaparte, 1853 – giganciki (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-16].

[botw-10] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hummingbirds (Trochilidae), version 2.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2024, Patagona, DOI: 10.2173/bow.trochi1.02 [dostęp 2026-09-26] (ang.).

[11] The Key to Scientific Names ↓, Patagona [dostęp 2025-10-16] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Cynanthus [dostęp 2025-10-16] .

[ell-13] 1 2 D.G. Elliot. Classification and synopsis of the Trochilidæ. „Smithsonian Contributions to Knowledge”. 23 (5), s. 67, 1879. (ang.).

[14] The Key to Scientific Names ↓, Hylocharis [dostęp 2025-10-16] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Hypermetra [dostęp 2025-10-16] .