Girardinia

*Girardinia*
	; Girardinia diversifolia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	różowce
Rodzina	pokrzywowate
Rodzaj	Girardinia
	Nazwa systematyczna
	Girardinia Gaudich.; Voy. Uranie: 498 (1830)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Girardinia Gaudich. – rodzaj roślin zielnych z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Należą do niego dwa gatunki występujące w Afryce subsaharyjskiej oraz południowej i wschodniej Azji.

Rośliny roczne i wieloletnie pokryte silnie parzącymi włoskami. Wykorzystywane są jako lek przeciwgorączkowy. Z łodyg pozyskuje się włókna stosowane do wyrobu sznurów, sieci, materiałów tekstylnych. Rośliny bywają też spożywane jako warzywo.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne pokryte kłującymi, parzącymi włoskami. Pęd wzniesiony, zwykle zygzakowaty i 5 kanciasty.
Liście: Skrętoległe, pojedyncze, ogonkowe, z przylistkami szerokimi i zielonymi, szybko jednak odpadającymi. Blaszka liściowa trójżyłkowa, na brzegach ząbkowana i klapowana.
Kwiaty: Małe, rozdzielnopłciowe, skupione w pojedynczych lub wyrastających w parach kwiatostanach wierzchotkowatych, kłosowatych lub wiechowatych. Kwiaty męskie rozwijają się w kwiatostanach wydłużonych. Kwiaty żeńskie w luźnych lub gęstych kulistawych skupieniach. Kwiaty męskie mają okwiat cztero- lub pięciolistkowy, pręciki w liczbie odpowiadającej liczbie listków okwiatu, zagięte do środka oraz szczątkową zalążnię. Listki okwiatu kwiatów żeńskich w liczbie od 2 do 4 są zrośnięte w rurkę rozciętą z jednej strony do nasady, na szczycie każdego listka znajdują się 2 lub 3 ząbki. Zalążnia jest jajowata, z szydlastą szyjką słupka, brodawkowatą z jednej strony.
Owoce: Dość okazałe, zwykle spłaszczone i brodawkowate niełupki zwieńczone trwałą, zagiętą szyjką słupka. Czasem szypułka w czasie owocowania się rozszerza.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). W obrębie rodziny należy do plemienia Urticeae, w którym tworzy klad wspólnie z siostrzanymi rodzajami Dendrocnide i Discocnide.

Wykaz gatunków

Girardinia bullosa (Hochst. ex Steud.) Wedd.
Girardinia diversifolia (Link) Friis

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-04-04] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-04-04] (ang.).
1 2 3 4 5 Girardinia Gaudich.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-04-04].
1 2 3 4 5 Chen Jiarui, Ib Friis, C. Melanie Wilmot-Dear: Girardinia Gaudichaud-Beaupré. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras. [dostęp 2025-04-04].
↑ Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 275-276. ISBN 978-1842466346.
↑ Kim i inni, Generic phylogeny and character evolution in Urticeae (Urticaceae) inferred from nuclear and plastid DNA regions, „Taxon”, 64 (1), 2015, s. 65-78, DOI: 10.12705/641.20 [dostęp 2025-04-04] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-04-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-04-04] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Girardinia Gaudich.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-04-04].

[china-4] 1 2 3 4 5 Chen Jiarui, Ib Friis, C. Melanie Wilmot-Dear: Girardinia Gaudichaud-Beaupré. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras. [dostęp 2025-04-04].

[maarten-5] Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 275-276. ISBN 978-1842466346.

[6] Kim i inni, Generic phylogeny and character evolution in Urticeae (Urticaceae) inferred from nuclear and plastid DNA regions, „Taxon”, 64 (1), 2015, s. 65-78, DOI: 10.12705/641.20 [dostęp 2025-04-04] .