Girolamo Romani

Romanino
	; Portret Romanino autorstwa Gambara lub autoportret
Imię i nazwisko	Girolamo di Romano
Data i miejsce urodzenia	1485 ; Brescia
Data i miejsce śmierci	1566 ; Brescia
Narodowość	Włochy
Dziedzina sztuki	malarstwo
Epoka	renesans
	Multimedia w Wikimedia Commons

Girolamo Romani (Romanino) (ur. 1485 w Brescii, zm. tamże ok. 1566) – jeden z najwybitniejszych włoskich malarzy renesansowych, tworzący w XVI-wiecznej Wenecji oraz w regionie Lombardii, niedaleko miasta Brescia. W jego długiej karierze wyróżnia się kilka stylów.

Życiorys

Wczesne lata życia i nauki Romaniego nie są dobrze udokumentowane. Z pewnością do roku 1513 uczył się i mieszkał w Wenecji. Jednym z pierwszych jego dzieł była Pietà namalowana w stylu Quattrocento w kościele San Lorenzo w Brescii, datowana na rok 1510.

W 1513 roku zlecono mu namalowanie Madonny na tronie z czterema świętymi w kościele San Giustina w Padwie. Dzieło zostało namalowane w stylu weneckim, choć ciemna oprawa nawiązywała do wcześniejszych stylów. W latach 1519–20 namalował cztery freski w nawie głównej w katedrze w Cremonie, przedstawiające historię Męki Pańskiej (Pasja). Jego dzieła mają eklektyczny charakter, łącząc kolorystykę szkoły weneckiej z florencko-lombardzkim wzornictwem. We freskach cremońskich zauważyć można silny wpływ w elementach narracyjnych i dekoracyjnych lombardzkiego mistrza Altobello Melone. W 1521 Il Pordenone zastąpił Romaniego przy dekoracji kościoła w Padwie.

Po powrocie do Brescii (1521-1524) przyozdabiał kaplicę sakramentu ("Cappella del Sacramento") w kościele pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty (San Giovanni Evangelista). Jego dzieło Święty Mateusz i aniołowie przedstawia apostoła przy pracy, oświetlonego tylko światłem świecy i jest jednym z pierwszych przykładów włoskiego malarstwa nokturnowego, w którym niedługo później zaczną się prześcigać tacy malarze jak Correggio czy Cambiaso. W tym okresie służył także pomocą przy dekorowaniu Palazzo Averoldi w Brescii.

W latach 1531 do 1532, współpracował z Dosso Dossim przy ozdabianiu freskami Castel Buonconsiglio w Trento. Ozdobił także szafę organową w kościele w Asola, malując prace August i Sybilla oraz Poświęcenie Izaaka.

Jego uczniami byli tacy malarze jak zięć Lattanzio Gambara, Girolamo Muziano, czy Stefano Rosa. Uważa się, że miał wpływ na twórczość wielu artystów, jak np. Giulio Campi.

Obrazy

Portret Mikołaja Orsini i portret Gattamelata – ok. 1506/09, freski, Brescia, Tosio Martinengo
Madonna z Dzieciątkiem – 1507, olej na płótnie, Paryż, Luwr
Opłakiwanie Chrystusa – 1510, olej na płótnie, Wenecja, Accademia Gallery
Madonna z Dzieciątkiem i św Janem Chrzcicielem – około 1512, olej na płótnie, Atlanta, High Museum of Art
Madonna z Dzieciątkiem ze świętymi i donatami – o 1512, fresk, Tavernola Bergamo (BS), kościół San Pietro
Ostatnia Wieczerza – 1513, olej na płótnie, Padwa, Civic Museum
Pala di Santa Giustina – 1513-1514, olej na desce, Padwa, Civic Museum
Portret mężczyzny w zbroi – około 1514, olej na płótnie, Nowy Orlean, Isaac Delgado Muzeum
Portret młodej pary – olej na płótnie, ok. 1515-1517, Londyn, Buckingham Palace, Royal Collection
Salome – około 1516, olej na płótnie, Berlin, Gemäldegalerie
Pokutujący Hieronim – ok. 1516–1517, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi – 1517, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Franciszka
Madonna ze świętym Janem Bonawentura i św Sebastianem – 1517, olej na desce, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
Madonna z Dzieciątkiem – około 1517-1518, olej na płótnie, Rzym, Galleria Doria Pamphili
Portret mężczyzny w pasiastym płaszczu – około 1519, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Portret szlachcica – 1515–1520, 82,5 x 75,5 Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
Jezus przed Piłatem, Biczowanie, Cierniem ukoronowanie, Ecce Homo – 1519, freski, Cremona, Duomo
Portret mężczyzny – około 1520-1525, olej na płótnie, Allentown (Pensylwania), Muzeum Sztuki w Allentown
Portret mężczyzny – około 1521-1522, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
Msza św Grzegorza – 1521-1524, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
Chrystus Zmartwychwstały – około 1523-1524, olej na desce, Roe (BS), kościół świętych męczenników Gervasio i Protasio
Msza św Apoloniusza – około 1525, olej na płótnie, Brescia, Kościół Santa Maria di Calchera
Madonna z Dzieciątkiem – około 1525-1530, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum Martinengo
Sibylia i prorocy – 1526, chór stoły, Asola (MN), Duomo
Ofiarowanie Jezusa w świątyni – 1529, olej na desce, Mediolan, Pinakoteka di Brera
Św. Antoni z Padwy z donatorami – 1529, olej na płótnie, Salò (BS), Katedra Santa Maria Annunziata
Wieczerza w Emaus – 1532-1533, freski (już w klasztorze Oliveti św Mikołaja w Rodengo Saiano), Brescia, Tosio Martinengo
Ostatnia Wieczerza – 1530, fresk Porwany, Brescia, klasztor Najświętszego Ciała Chrystusa, refektarza.
Madonna z Dzieciątkiem i ze św Janem Chrzcicielem – o 1532-1533, freski, Rodengo-Saiano, opactwo św Mikołaja, refektarz
Madonna z Dzieciątkiem i z dwoma donatorami – około 1532-1536, olej na płótnie, Siena, National Gallery
Opowieści o Chrystusie – o 1533-1534, freski, Pisogne (BS), kościół Santa Maria della Neve
Cykl fresków – 1534, Gottolengo (BS), kościół San Girolamo
Martwy Chrystus opłakiwany przez Anioły – około 1535, olej na płótnie, Ospitaletto (BS), kościół parafialny
Święty Hieronim – ok. 1535-1540, olej na płótnie, Budapeszt, Szépművészeti Múzeum
Madonna z Dzieciątkiem i aniołami – około 1538, olej na płótnie, Brescia, pałac Kongregacji Apostolskiego Miłosierdzia
Opowieści o Dziewicy – 1539-1541, freski, Bienno (BS), kościół Santa Maria Annunziata
Ostatnia wieczerza – około 1540-1542, olej na płótnie, Montichiari, kościół Santa Maria Assunta
Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych – około 1540-1545, olej na płótnie, Memphis (Tennessee), Brooks Memorial Art Gallery
Chrystus ukrzyżowany – około 1540-1550, olej na płótnie, Breno (BS), Muzeum Camuno
Chrystus bierze krzyż – około 1540-1550, olej na płótnie, Milan, Pinakoteka di Brera
Madonna z Dzieciątkiem i dwoma świętymi – około 1540-1550, olej na płótnie, Mediolan, Centro Cultural San Fedele
Ukrzyżowanie Chrystusa z Marią Magdaleną – około 1540-1550, olej na płótnie, Brescii, Tosio Martinengo
Ecce Homo – 1545, olej na płótnie, Hannover, Niedersaechsisches Landesmuseum
Kolacja w domu faryzeusza – około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
Wskrzeszenie Łazarza – ok. 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
Św Mateusz i św Jan Ewangelista – około 1545, olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty, Kaplica Sakramentu
Wniebowzięcia NMP – około 1545, olej na płótnie, Bergamo, w kościele św Kolumna
Chrystus bierze krzyż – około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Pokłon pasterzy - około 1545, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Ukrzyżowanie Chrystusa – około 1545, olej na płótnie, Cizzago (BS), Najświętszego Serca Pana Jezusa
Madonna z Dzieciątkiem i św Mikołajem z Miry, św. Dorotą i donatami – około 1545, olej na płótnie, Trento, Buonconsiglio Castle
Pala di San Domenico – około 1545-1548, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi – olej na płótnie, ok. 1545–1550, Włochy, Banco di Brescia
Pala Avogadro – 1548-1550, olej na płótnie, Brescia, Tosio Martinengo
Autoportret – 1550 – 1560, olej na płótnie, 86 × 66 cm Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
Cud manny na pustyni i Cu wody tryskającej ze skały – około 1555, media mieszane na płótnie, Brescia,
Powołanie Świętego Piotra i Andrzeja – 1557, olej na płótnie (we współpracy z Lattanzio Gambara), Modena, Kościół Świętego Piotra

Niepewne daty

Zmartwychwstanie Chrystusa ze świętym Klemensem i świętą Teresą – olej na płótnie, Brescia, Church of St Clement
Madonna z Dzieciątkiem i świętymi – olej na płótnie, Brescia, Kościół św Jana Ewangelisty
Zwiastowanie – olej na płótnie (we współpracy z Callisto Piazza) Urago Mella (Brescia), kościół parafialny
Mistyczne Małżeństwo Katarzyny i świętych - olej na płótnie, Calvisano (BS), Kościół Świętego Martyrs Gervasio i Protasio
Zaślubiny Marii Dziewicy – olej na płótnie, śmietany (CR), pałac biskupi
Maria Magdalena – olej na płótnie, Florencja, Collection Contini Bonacossi
Narcyz u źródła – olej na płótnie, Frankfurt, Städel
Święty Piotr i Święty Paweł – olej na desce, Kassel, Gemäldegalerie Alte Meister
Pokłon pasterzy – olej na desce, Longniddry, East Lothian (Szkocja), Dom Gosford
Madonna z Świętych i donatorem Francescoe Antonio – olej na płótnie, Mediolanie, Pinacoteca del Castello Sforzesco

Bibliografia

S.J. Freedberg: Painting in Italy, 1500–1600. New Haven: Yale University Press, 1993. ISBN 978-0-300-05587-0.
MariaM. Rzepińska MariaM., Malarstwo cinquecenta, Warszawa: WAiF, 1989, ISBN 83-221-0441-3, OCLC 749869210 .

Przypisy

↑ S.J. Freedberg: Painting in Italy, 1500–1600. New Haven: Yale University Press, 1993. ISBN 978-0-300-05587-0.
↑ St. Matthew and the Angel from S. Giovanni Evangelista.
↑ Getty Museum Biography
↑ In Campi's early work, Virgin and Child with SS Nazarius and Celsus (1527; Cremona, S Abbondio)

[1] S.J. Freedberg: Painting in Italy, 1500–1600. New Haven: Yale University Press, 1993. ISBN 978-0-300-05587-0.

[2] St. Matthew and the Angel from S. Giovanni Evangelista.

[3] Getty Museum Biography

[4] In Campi's early work, Virgin and Child with SS Nazarius and Celsus (1527; Cremona, S Abbondio)