Plisa (gmina)

Plisa (Plissa)
gmina wiejska
1921–1939
Państwo

 Polska

Województwo

(1919–20: okręg wileński)
(1920–21: okręg nowogródzki)
1921–22: nowogródzkie
(1922–26: Ziemia Wileńska)
1926–39: wileńskie

Powiat

dziśnieński

Siedziba

Plisa (Plissa)

Populacja (1921)
• liczba ludności


10 555

Szczegółowy podział administracyjny (1938)
Liczba gromad

20

Liczba miejscowości

172

Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., w prawym górnym rogu znajduje się punkt z opisem „Plisa (Plissa)”
55°13′12,0000″N 27°57′36,0000″E/55,220000 27,960000

Plisa (początkowo Plissa) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1945 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim w Polsce (obecnie na Białorusi). Siedzibą gminy było miasteczko Plisa (Plissa; 844 mieszk. w 1921 roku).

Na samym początku okresu międzywojennego gmina Plissa należała do powiatu dziśnieńskiego w woj. nowogródzkim. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem dziśnieńskim została przyłączona do Ziemi Wileńskiej, przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie.

11 kwietnia 1929 roku do gminy Plissa przyłączono części gmin Głębokie i Prozoroki oraz zniesionej gminy Czerniewicze, natomiast fragmenty gminy Plissa włączono do gminy Prozoroki oraz do nowo utworzonej gminy Hołubicze:

Z gminy Do gminy Miejscowości
Plissa Prozoroki wsie: Białuszczyzna, Nadozierze, Słoboda i Kaleczpole oraz folwark Justianowo
Plissa Hołubicze (n) miasteczko i folwark Hołubicze, wsie: Propielewszczyzna, Odwałki, Dawidki Wielkie i Małe, Leplany (Leplanie), Michały, Horodyszcze, wieś i zaścianek Polesie, wsie: Stanisławowo, Kubaczniki I i II, wieś i zaścianek Niwy, wsie: Preobrażenka, Maźniowo, Przedoły, Bojary, Morgi, Przewóz i Nowa Wieś (Nowe Sioło); folwarki: Czyste, Choracki Bród, Horowatka, Puńki, Dubrowo (Dąbrowa), Filipowszczyzna, Lubowo I i II, Oziorki (Jeziorki), Dubinówka, Hrazie, Ostojek, Iwaszewo, Szkatulino, Aloizberg, Rusanowo, Niwy Borowskie, Niwy Lisowskie, Krzyżówki, Krupiowski Mech, Zabłocie, folwark i osada Niedźwiedziowo oraz folwark Siemirzecze tudzież uroczysko Swiła
Głębokie Plissa wieś, folwark i kolonię Zaborze, wsie: Brykiecie, Stefanowo, Ogórnie, Wołodźkowo, Woronowo i Mularze; folwarki: Józefowo, Okuniowo oraz Woronowo I i II, osady Woronowo I i II, leśniczówkę Woronionki (Woronowo) tudzież zaścianek Lalusze
Prozoroki Plissa miasteczko Bobrowszczyzna (Bobrujszczyzna); wsie: Prudowe, Proszkowo, Wygary i Jurkowo; folwarki: Bobrowszczyzna I i II (Bobrujszczyzna I i II), Kolano, Dajlidowo, Myliczyn, Stary Ostrów (Ostrowie), Uście, Grochów, Boryskowicze i Horanie
Czerniewicze (zn) Plissa wieś Bortniki

Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 20 gromad: Bohuszewicze, Boryskowicze, Bobrowszczyzna, Bortniki, Hnilaki, Markowo, Osowo, Plisa, Proszkowo, Podświle, Sielce, Suklino, Sawionki, Starzyna, Świła, Snorki, Woronowo, Zaborze, Zadoroże i Zaułki.

Po wojnie obszar gminy Plisa został odłączony od Polski i włączony do Białoruskiej SRR.

Demografia

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 10 555 osób, 3 744 było wyznania rzymskokatolickiego, 6 239 prawosławnego, 3 ewangelickiego, 111 staroobrzędowego, 453 mojżeszowego a 5 mahometańskiego. Jednocześnie 3 058 mieszkańców zadeklarowało polską, 7 079 białoruską, 410 żydowską, 3 litewską, 2 estońską, 1 ukraińską i 2 rosyjską przynależność narodową. Było tu 1 777 budynków mieszkalnych.

Przypisy

  1. ↑ Od 1921 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. nowogródzkiego; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
  2. 1 2 3 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII - Część II - Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  3. ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP) – Art. 8.
  5. ↑ Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 224 (ISAP)
  6. ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie dziśnieńskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 144).
  7. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 7, część 2, 1924, s. 65.