Goði

Goði (l.mn. goðar), po polsku wódz – zajmowali oni najwyższe miejsce w strukturze społecznej w średniowiecznej Islandii.

Etymologia i geneza

Ich nazwa pochodziła najprawdopodobniej od słowa: guð/goð albo angielskiego God, które znaczyły: „Bóg”.

Czasem wywodzi się ich od wspólnego przodka, wczesnośredniowiecznego norweskiego wodza: Björna Buna.

Liczba wodzów

Od około 965 r. – kiedy to miano ograniczyć ich liczbę drogą zawarcia w tej kwestii porozumienia na Alþingi – miało ich być dokładnie 39.

Pełnione funkcje

Wodzowie przewodzili ówczesnym lokalnym społecznościom i mieli prawo głosu podczas obrad Alþingi.

Nominowali też sędziów, zarówno w Sądach Kwarty i Piątym Trybunale, jak i do sądów działających na zebraniach wiosennych.

Przeprowadzali Sąd Egzekucji/Konfiskaty.

Brali udział w procedurze wyzwalania niewolników.

Ustalali ceny, po jakich kupcy, którzy przypłynęli na statkach do Islandii, mogą sprzedawać Islandczykom swoje towary.

Przynależni ludzie

Przypisani do nich wolni farmerzy (bændr) nazywali się þingmenn. Mieli oni obowiązek ich wspierać pod groźba, że ich oni opuszczą

Status wodzostwa

Same wodzostwa (goðorð) były dziedziczne, w tym poprzez zapis, i zbywalne za życia, zarówno pod tytułem darmym (jako podarunek lub posag), jak i odpłatnie. Gdy wódz wyjeżdżał za granicę – na czas jego nieobecności w kraju można je też było oddać w czasowe korzystanie.

Najwyższy wódz

Tytuł najwyższego spośród islandzkich wodzów przysługiwał Allsherjargoði.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Koszowski 2026 ↓, s. 144.
  2. 1 2 Koszowski 2026 ↓, s. 145.
  3. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 94, 125.
  4. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 133.
  5. 1 2 Koszowski 2026 ↓, s. 150.
  6. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 70.
  7. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 147.
  8. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 146.
  9. ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 94, 102-103.

Bibliografia