Goniothalamus

*Goniothalamus*
	; Goniothalamus marcanii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	magnoliowce
Rodzina	flaszowcowate
Rodzaj	Goniothalamus
	Nazwa systematyczna
	Goniothalamus (Blume) Hook.f. & Thomson; Fl. Ind. Syst. Account 1: 105 (1855), nom. cons.
	Typ nomenklatoryczny
	G. macrophyllus (Blume) J. D. Hooker et T. Thomson
Synonimy
	Atrategia Bedd. ex Hook.f.; Atrutegia Bedd.; Beccariodendron Warb.; Richella A.Gray;
	Atrategia Bedd. ex Hook.f.; Atrutegia Bedd.; Beccariodendron Warb.; Richella A.Gray;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Goniothalamus – rodzaj należący do rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 139 gatunków. Rośliny te występują w tropikalnej i subtropikalnej części Azji Południowo-Wschodniej po Queensland w Australii. Gatunkiem typowym jest G. macrophyllus (Blume) J. D. Hooker et T. Thomson.

Morfologia

Pokrój: Drzewa i krzewy o wzniesionych pędach.
Liście: Skrętoległe, pojedyncze, całobrzegie, krótkoogonkowe, o dużej blaszce liściowej.
Kwiaty: Promieniste, obupłciowe, pojedyncze lub zebrane po kilka w pęczki, rozwijają się w kątach liści. U podstawy szypułek kwiatowych znajdują się przysadki. Działki 3. Płatków jest 6, w dwóch okółkach. Płatki okółka zewnętrznego płasko rozpostarte, grube, podczas gdy płatki okółka wewnętrznego są małe, z krótkim paznokciem. Pręciki i owocolistki liczne. W każdym owocolistku od 1 do 10 zalążków. Szyjka słupka wydłużona, zakończona całobrzegim lub dwupłatowym znamieniem.
Owoce: Apokarpiczne (zbiorowe), owalne.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj z plemienia Annoneae z podrodziny Annonoideae z rodziny flaszowcowatych z rzędu magnoliowców. Włączany bywał jako sekcja Goniothalamus Blume, Fl. Javae, Annonaceae, 71, 79. 1830 w obręb rodzaju choruna (Polyalthia).

Wykaz gatunków

Goniothalamus acehensis R.M.K.Saunders
Goniothalamus alatus R.M.K.Saunders
Goniothalamus albiflorus Bân
Goniothalamus amplifolius B.J.Conn & Damas
Goniothalamus amuyon (Blanco) Merr.
Goniothalamus andersonii J.Sinclair
Goniothalamus angustifolius (A.C.Sm.) B.Xue & R.M.K.Saunders
Goniothalamus aruensis Scheff.
Goniothalamus aurantiacus R.M.K.Saunders & Chalermglin
Goniothalamus australis Jessup
Goniothalamus banii B.H.Quang, R.K.Choudhary & V.T.Chinh
Goniothalamus borneensis Mat-Salleh
Goniothalamus bracteosus Bân
Goniothalamus brevicuspis Miq.
Goniothalamus bygravei I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Goniothalamus calcareus Mat-Salleh
Goniothalamus caloneurus Miq.
Goniothalamus calvicarpus Craib
Goniothalamus calycinus J.Sinclair
Goniothalamus cardiopetalus (Dalzell) Hook.f. & Thomson
Goniothalamus carolinensis Kaneh.
Goniothalamus catanduanensis Quisumb.
Goniothalamus cauliflorus K.Schum.
Goniothalamus chartaceus H.L.Li
Goniothalamus cheliensis Hu
Goniothalamus chinensis Merr. & Chun
Goniothalamus cleistogamus Burck
Goniothalamus clemensii Bân
Goniothalamus copelandii Merr.
Goniothalamus coriaceus Burck
Goniothalamus costulatus Miq.
Goniothalamus crockerensis Mat-Salleh
Goniothalamus curtisii King
Goniothalamus dewildei R.M.K.Saunders
Goniothalamus dolichocarpus Merr.
Goniothalamus dolichopetalus Merr.
Goniothalamus donnaiensis Finet & Gagnep.
Goniothalamus dumontetii R.M.K.Saunders & Munzinger
Goniothalamus elegans Ast
Goniothalamus elmeri Merr.
Goniothalamus epiphyticus Elmer
Goniothalamus euneurus Miq.
Goniothalamus expansus Craib
Goniothalamus flagellistylus Tagane & V.S.Dang
Goniothalamus fulvus Hook.f. & Thomson
Goniothalamus gabriacianus (Baill.) Ast
Goniothalamus gardneri Hook.f. & Thomson
Goniothalamus giganteus Hook.f. & Thomson
Goniothalamus gigantifolius Merr.
Goniothalamus gracilipes Bân
Goniothalamus grandiflorus (Warb.) Boerl.
Goniothalamus griffithii Hook.f. & Thomson
Goniothalamus hmoope Munzinger & D.M.Johnson
Goniothalamus holttumii J.Sinclair
Goniothalamus hookeri Thwaites
Goniothalamus howii Merr. & Chun
Goniothalamus imbricatus Scheff.
Goniothalamus kamarudinii I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Goniothalamus keralensis E.S.S.Kumar, Shaju, P.E.Roy & Raj Kumar
Goniothalamus kinabaluensis Bân ex Mat-Salleh
Goniothalamus kostermansii Mat-Salleh
Goniothalamus lancifolius Merr.
Goniothalamus laoticus (Finet & Gagnep.) Bân
Goniothalamus latestigma C.E.C.Fisch.
Goniothalamus leiocarpus (W.T.Wang) P.T.Li
Goniothalamus loerzingii R.M.K.Saunders
Goniothalamus longistaminus R.M.K.Saunders
Goniothalamus longistylus Merr.
Goniothalamus luzonensis Ferreras & Arriola
Goniothalamus macranthus (Kurz) Boerl.
Goniothalamus macrocalyx Bân
Goniothalamus macrophyllus (Blume) Zoll.
Goniothalamus maewongensis R.M.K.Saunders & Chalermglin
Goniothalamus magnificus Elmer
Goniothalamus majestatis P.Kessler
Goniothalamus malayanus Hook.f. & Thomson
Goniothalamus megalocalyx I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Goniothalamus mindorensis Merr.
Goniothalamus miquelianus R.M.K.Saunders
Goniothalamus monospermus (A.Gray) R.M.K.Saunders
Goniothalamus montanus J.Sinclair
Goniothalamus multiovulatus Ast
Goniothalamus ninhianus Bân
Goniothalamus nitidus Merr.
Goniothalamus obovatus Chaowasku & Damth.
Goniothalamus obtusatus (Baill.) R.M.K.Saunders
Goniothalamus obtusifolius Merr.
Goniothalamus palawanensis C.C.Tang & R.M.K.Saunders
Goniothalamus panayensis Merr.
Goniothalamus parallelovenius Ridl.
Goniothalamus peduncularis King & Prain
Goniothalamus phaeotrichus I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Goniothalamus philippinensis Merr.
Goniothalamus puncticulifolius Merr.
Goniothalamus repevensis Pierre ex Finet & Gagnep.
Goniothalamus rhynchantherus Dunn
Goniothalamus ridleyi King
Goniothalamus rongklanus R.M.K.Saunders & Chalermglin
Goniothalamus roseus Stapf
Goniothalamus rostellatus Mat-Salleh
Goniothalamus rotundisepalus M.R.Hend.
Goniothalamus rufus Miq.
Goniothalamus saccopetaloides Y.H.Tan & Bin Yang
Goniothalamus salicinus Hook.f. & Thomson
Goniothalamus sawtehii C.E.C.Fisch.
Goniothalamus scortechinii King
Goniothalamus sericeus Sujana & Vadhyar
Goniothalamus sesquipedalis (Colebr. ex Wall.) Hook.f. & Thomson
Goniothalamus shraddhae S.R.Dutta & S.M.Almeida
Goniothalamus sibuyanensis (Elmer) Merr.
Goniothalamus simonsii Hook.f. & Thomson
Goniothalamus stenopetalus Stapf
Goniothalamus stenophyllus Merr.
Goniothalamus suaveolens Becc.
Goniothalamus subevenius King
Goniothalamus suluensis Merr.
Goniothalamus takhtajanii Bân
Goniothalamus tamirensis Pierre ex Finet & Gagnep.
Goniothalamus tapis Miq.
Goniothalamus tapisoides Mat-Salleh
Goniothalamus tavoyensis Chatterjee
Goniothalamus tenuifolius King
Goniothalamus thomsonii Thwaites
Goniothalamus thwaitesii Hook.f. & Thomson
Goniothalamus tomentosus R.M.K.Saunders
Goniothalamus tortilipetalus M.R.Hend.
Goniothalamus touranensis Ast
Goniothalamus tripetalus (Lam.) Veldkamp & R.M.K.Saunders
Goniothalamus trunciflorus Merr.
Goniothalamus undulatus Ridl.
Goniothalamus uvarioides King
Goniothalamus velutinus Airy Shaw
Goniothalamus vietnamensis Bân
Goniothalamus viridiflorus K.Schum. & Lauterb.
Goniothalamus wightii Hook.f. & Thomson
Goniothalamus woodii Merr. ex Mat-Salleh
Goniothalamus wrayi King
Goniothalamus wynadensis (Bedd.) Bedd.
Goniothalamus yunnanensis W.T.Wang

Zastosowanie

Owoce niektórych gatunków są jadalne (mają smak podobny do winogrona). Z kory gatunku G. wightii otrzymuje się mocne włókna.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-09] (ang.).
1 2 3 Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
1 2 3 4 Goniothalamus (Blume) Hook.f. & Thomson, [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-09] .
1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 308. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
1 2 3 4 5 Bingtao Li & Michael G. Gilbert: Goniothalamus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
1 2 Goniothalamus. Plantes & botanique. [dostęp 2015-09-22]. (fr.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-09] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).

[powo-4] 1 2 3 4 Goniothalamus (Blume) Hook.f. & Thomson, [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-09] .

[mabberley-5] 1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 308. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).

[china-6] 1 2 3 4 5 Bingtao Li & Michael G. Gilbert: Goniothalamus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).

[peb-7] 1 2 Goniothalamus. Plantes & botanique. [dostęp 2015-09-22]. (fr.).