Magnoliowce

Magnoliowce
	; Magnolia grandiflora
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	magnoliowce
	Nazwa systematyczna
	Magnoliales Juss. ex Bercht. & J. Presl; Přir. Rostlin: 223. Jan-Apr 1820
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Magnoliowce (Magnoliales Juss. ex Bercht. & J. Presl) – rząd roślin okrytonasiennych. Należą do nich drzewa i krzewy reprezentujące jedne z wcześniejszych grup rozwojowych roślin kwiatowych (tzw. wczesne dwuliścienne). Rośliny te wyróżniają się wśród okrytonasiennych nagromadzeniem cech relatywnie pierwotnych, zarówno w morfologii, jak i anatomii (w drewnie dominują cewki). Częste są komórki wydzielnicze i rośliny są aromatyczne. Podstawowa liczba chromosomów w rzędzie wynosi n=7 (w różnych grupach występuje wielokrotność tej liczby). Rząd obejmuje 6 rodzin z 128 rodzajami i 3140 gatunkami.

Morfologia

Pokrój: Zimozielone i zrzucające liście drzewa, krzewy i liany, rzadko krzewinki i półkrzewy.
Liście: Pojedyncze, naprzemianległe. Zwykle całobrzegie, rzadziej klapowane. Przylistków brak lub są szybko opadające. Użyłkowanie liścia pierzaste, rzadko dłoniaste.
Kwiaty: Zwykle pojedyncze i zazwyczaj obupłciowe, o elementach budowy ułożonych spiralnie, licznych i występujących w zmiennej liczbie (w młodszych filogenetycznie grupach okrytonasiennych poszczególne okółki kwiatu mają zwykle ściśle określoną liczbę elementów składowych). Poszczególne człony kwiatu osadzone są na zwykle silnie wydłużonej osi kwiatu. Okwiat jest niezróżnicowany na kielich i koronę. Owocolistki w liczbie od kilku do wielu mają brzegi zwinięte i w różnym stopniu zrośnięte (czasem tylko u nasady), tylko u Degeneria owocolistek pojedynczy. Brzegi owocolistków pełnią funkcję znamienia. Zalążków jest od dwóch do wielu, są one duże i anatropowe. Liczba pręcików jest różna. Pręciki także mają budowę taśmowatą – są spłaszczone i nie podzielone na nitkę i główkę. Pylniki znajdują się na skraju pręcika lub na szczycie.
Owoce: O różnej budowie, zwykle mięsiste, czasem skórzaste lub drewniejące, pękające lub niepękające. Często owoce zbiorowe powstające ze słupkowia apokarpicznego i złożone z mieszków. Czasem mięsiste lub suche owoce pseudosynkarpiczne. Nasiona okazałe, zazwyczaj bez osnówki, zawierają dużo bielma.

Systematyka i pochodzenie

Skamieniałości przedstawicieli rodziny znane są z piętra aptu z wczesnej kredy, a dominują we florach piętra turon z kredy późnej.

Pozycja magnoliowców wśród okrytonasiennych według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

←

amborellowce Amborellales

grzybieniowce Nymphaeales

Austrobaileyales

zieleńcowce Chloranthales

	kanellowce Canellales

	pieprzowce Piperales

	wawrzynowce Laurales

	magnoliowce Magnoliales

	jednoliścienne monocots

	rogatkowce Ceratophyllales

	dwuliścienne właściwe eudicots

Podział rzędu według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

magnoliowce

muszkatołowcowate Myristicaceae

magnoliowate Magnoliaceae

	degeneriowate Degeneriaceae

	himantandrowate Himantandraceae

	Eupomatiaceae

	flaszowcowate Annonaceae

Podział rzędu na rodziny według systemu Takhtajana (2009)

magnoliowate Magnoliaceae
degeneriowate Degeneriaceae

Pozostałe rodziny włączane tu w systemach APG były klasyfikowane w odrębnych rzędach Himantandrales, Annonales i Myristicales.

Podział rzędu na rodziny według systemu Reveala (1999)

Degeneriaceae I.W. Bailey & A.C. Sm., J. Arnold Arbor. 23: 357, 1942 – degeneriowate
Himantandraceae Diels, Bot. Jahrb. Syst. 55: 126, 1917 – himantandrowate
Magnoliaceae Juss., Gen. Pl.: 280, 1789 – magnoliowate

Podział rzędu na rodziny według systemu Cronquista (1981)

Annonaceae – flaszowcowate
Austrobaileyaceae
Canellaceae – kanellowate
Degeneriaceae – degeneriowate
Eupomatiaceae
Himantandraceae – himantandrowate
Lactoridaceae
Magnoliaceae – magnoliowate
Myristicaceae – muszkatołowcowate
Winteraceae – winterowate

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-04] (ang.).
1 2 3 4 5 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. T. 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 28. ISBN 83-7079-778-4.
1 2 3 4 5 6 Johansson, J. T: The Phylogeny of Angiosperms. 2013 (and onwards). [dostęp 2020-10-09].
↑ ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .
1 2 3 4 5 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 34–35. ISBN 978-1-4020-9608-2.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-04] (ang.).

[encyk-3] 1 2 3 4 5 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. T. 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 28. ISBN 83-7079-778-4.

[johansson-4] 1 2 3 4 5 6 Johansson, J. T: The Phylogeny of Angiosperms. 2013 (and onwards). [dostęp 2020-10-09].

[cole-5] ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .

[armen-6] 1 2 3 4 5 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 34–35. ISBN 978-1-4020-9608-2.