Half Union

Half Union
Państwo  Stany Zjednoczone
Emitent moneta nie weszła do obiegu
Mennica U.S. Mint
Nominał 50 dolarów amerykańskich
Lata bicia 1877 (wyłącznie jako próba)
Awers
Projekt: Miss Liberty
Projektant: William Barber
Rewers
Projekt Orzeł z Union Shield i dewizą „In God We Trust”
Projektant William Barber
Opis fizyczny (złotej monety)
Masa 83,58 g
Średnica 50,8 mm
Krawędź ząbkowana
Materiał Au 900 (90% złoto, 10% miedzi)
Stempel b.d.

Half Union – amerykańska moneta próbna o nominale 50 dolarów amerykańskich, zaprojektowana przez rytownika Williama Barbera(inne języki). Dwie sztuki zostały wybite w złocie oraz nieznana liczba sztuk w miedzi przez U.S. Mint w 1877 roku.

Pomysł wprowadzenia nowych nominałów amerykańskich monet obiegowych tzw. Union narodził się w 1854 roku i zakładał bicie monet o nominałach: 25 dolarów (Quarter Union), 50 dolarów (Half Union) i 100 dolarów (Union). Zmiany te nie weszły jednak nigdy w życie.

Tło historyczne

 Osobny artykuł: Kalifornijska gorączka złota.

2 kwietnia 1792 roku Kongres uchwalił Coinage Act of 1792, który zezwolił na bicie monet różnych wartości, w tym monet złotych o nominale 10 dolarów amerykańskich zwanych Eagle. Była to wówczas moneta o największym nominale w Stanach Zjednoczonych. Istotny wpływ na złote mennictwo w Stanach Zjednoczonych miała kalifornijska gorączka złota zapoczątkowana w 1848 roku. Ilość złota napływająca na rynek krajowy sprawiła, że w stosunku do srebra kruszec ten upowszechnił się i zaczął tracić na wartości. W styczniu 1849 roku James I. McKay(inne języki) zapowiedział, że przedłoży pod głosowanie prawo, które zreformuje wartości złotych monet. 1 lutego Charles G. Atherton(inne języki) zaproponował poprawkę do projektu ustawy McKaya, która wprowadzałaby do obiegu monety o nominale 20 dolarów. 20 lutego przedstawiono projekt ustawy będącej połączeniem propozycji McKaya i Athertona. Została ona zaakceptowana przez Izbę Reprezentantów. Senat przyjął 3 marca 1849 roku ustawę Coinage Act of 1849, która ustanowiła tym samym bicie złotych monet Double Eagle w rozdziale CIX.

Lata 50. XIX wieku to także czas, kiedy z jednej strony nasilało się zjawisko powstawania nowych, prywatnych banków, które emitowały własny pieniądz papierowy. Z drugiej strony taka forma pieniądza nie zyskała powszechnego społecznego uznania i zaufania. Co więcej, nie wszystkie noty były uznawane w równym stopniu. W obiegu znajdowały się środki płatnicze, tzw. slugs, emitowane dla górników i pionierów przez U.S. Assay Office w San Francisco. W celu zaradzenia niedostatkom emitowanego przez państwo legalnego środka płatniczego na zachodzie kraju, w 1854 roku, w San Francisco otwarto oddział U.S. Mint. Miało to również zapobiec generowaniu kosztów związanych z transportem kruszcu i monet z zachodu na wschód i ze wschodu na zachód państwa. Ponadto w Kalifornii pieniądz papierowy nie funkcjonował wówczas w obiegu.

Złota moneta o nominale 50 dolarów wyemitowana przez Wass, Molitor & Co.

Narodziła się zatem potrzeba emisji monet o jeszcze większym nominale, na potrzeby zachodnich stanów. W marcu 1854 roku kwestia ta została podniesiona na łamach „San Francisco Herald”. W artykule uzasadniano, że system finansowy Stanów Zjednoczonych opierał się wówczas na pieniądzu metalowym i nie powinno się czynić od tego ustępstw. Według autorów wyższy nominał ułatwiałby prowadzenie rozrachunków i uiszczanie należności przedsiębiorców na zachodzie państwa. O zapotrzebowaniu rynku lokalnego na środki płatnicze, niebędące pieniądzem papierowym świadczy fakt, że w latach 50. XIX wieku w San Francisco funkcjonowała prywatna mennica Wass, Molitor & Co., która oferowała bite przez siebie złote środki płatnicze o wartości 50 dolarów na potrzeby rynku lokalnego. Senator z Kalifornii, William W. Gwin, na prośbę lokalnych przedsiębiorców, zwrócił się do sekretarza skarbu Jamesa Guthrie’a o wzięcie pod rozwagę wprowadzenia w Stanach Zjednoczonych nowych, wyższych nominałów złotych monet: 100 dolarów (Union), 50 dolarów (Half Union), 25 dolarów (Quarter Union). Guthrie odniósł się do prośby pozytywnie i skierował ją na posiedzenie komisji finansów, która również pozytywnie zaopiniowała pomysł. 16 czerwca 1854 roku Senat przegłosował projekt o wprowadzeniu nowych nominałów. Jednak nigdy nie został on poddany głosowaniu w Izbie Reprezentantów.

20 lat po tych wydarzeniach oddział mennicy w Filadelfii oraz dyrektor U.S. Mint Henry Linderman zaczęli ponownie rozważać pomysł wprowadzenia monet o wspomnianych nominałach. Był to jednak okres, kiedy emitowany na szczeblu federalnym pieniądz papierowy był już w powszechnym obiegu i wprowadzenie złotych monet jawiło się jako niepotrzebne. Uważa się jednak, że powrót ten nie wynikał z potrzeb rynkowych. Linderman prywatnie był kolekcjonerem monet i pomysł wybicia tych monet interpretuje się jako chęć osiągnięcia zysku.

Projekt monety, wykonanie i dalsze losy

Wykonania wizerunku monety w 1877 roku podjął się William Barber, chociaż są też źródła podające, że dokonał tego jego syn, Charles E. Barber. Do projektu awersu został wykorzystany, po drobnych korektach, motyw z profilem Miss Liberty użyty przez Jamesa B. Longacre’a(inne języki) na monecie Liberty Head Double Eagle. Wokół profilu umieszczono 13 sześcioramiennych gwiazd, a pod postacią rok wybicia monety. Rewers, poza drobnymi zmianami w zdobieniu i wykonaniu Union Shield, również pozostał ten sam, co w przypadku monety o nominale 20 dolarów. Przedstawiał on orła nawiązującego do Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych z Union Shield na piersiach, który w szponach miał strzały i gałązkę oliwną.

Dwie złote monety próbne zostały najprawdopodobniej wybite w U.S. Mint w sierpniu 1877 roku. Poza tymi dwoma sztukami wybito także nieokreśloną liczbę monet Half Union w miedzi. Część z nich została pozłocona. Monety miedziane różnią się między sobą wielkością profilu Miss Liberty. Pracownicy mennicy uznali, że bicie monet o tak dużym rozmiarze przyczyniałoby się do ich fałszowania, w szczególności przez opiłowywanie obrzeży lub drążenie i wypełnianie ołowiem. Uznano, że wprowadzenie tej monety do obiegu byłoby niepraktyczne.

Dwie złote monety, które przeznaczone były do przetopienia, zostały nabyte od U.S. Mint przez głównego mincerza, a następnie dyrektora Philadelphia Mint(inne języki) Archibalda L. Snowdena(inne języki) za wartość kruszcu oraz dodatkową opłatą za próbne monety. W 1909 roku od Snowdena nabył je, prawdopodobnie poprzez pośrednika, kolekcjoner, późniejszy sekretarz skarbu w 1933, William H. Woodin(inne języki), płacąc rekordową wówczas cenę, 20 000 dolarów za obie monety. Informacja o zakupie została ujawniona opinii publicznej, co wywołało krytykę. Okazało się, że monety zostały nabyte w niejasny sposób, przy wykorzystaniu stanowiska Snowdena. W związku z tym rząd Stanów Zjednoczonych nakłonił Woodina do zwrócenia monet do zbiorów U.S. Mint. Nastąpiło w grudniu 1910 roku. W zamian Woodin otrzymał od Snowdena wiele innych monet próbnych, nieznanych dotychczas kolekcjonerom.

Obie złote monety znajdują się w zbiorach Smithsonian Institution.

Uwagi

  1. ↑ Ustawa ta zezwalała także na bicie następujących nominałów: 5 dolarów (tzw. Half Eagle, ze złota), 2,5 dolara (tzw. Quarter Eagle, ze złota), 1 dolar, 50 centów, 25 centów, 10 centów, 5 centów (ze srebra), 1 cent i 1/2 centa (z miedzi). Więcej: Coinage Act of April 2, 1792.
  2. ↑ Slugs były środkami płatniczymi, o wartości 50 dolarów, emitowanymi w Kalifornii przez U.S. Assay Office w San Francisco na potrzeby rynku lokalnego, na którym pojawił się popyt na złote monety w wysokich nominałach. Od 1854 roku, kiedy utworzono w San Francisco oddział U.S. Mint, środki te były sukcesywnie wycofywane z obiegu. Więcej: So-called $50 Slug Facsimiles.

Przypisy

  1. 1 2 Bowers 1982 ↓, s. 297.
  2. ↑ Bowers 1982 ↓, s. 8.
  3. ↑ Coinage Act of 1849, „Fraser”, 3 marca 1849, s. 397–398 [dostęp 2022-09-07].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Millman 2021 ↓.
  5. 1 2 3 4 5 1877 Half Union Pattern in Gilt Copper, CoinWeek, 11 sierpnia 2014 [dostęp 2022-09-19] [zarchiwizowane 2023-01-27].
  6. 1 2 3 4 Tebben ↓.
  7. 1 2 Bowers 1982 ↓, s. 344.
  8. ↑ Wass, Molitor & Company, „PCGS” [dostęp 2022-09-19].
  9. 1 2 3 1855 $50 Wass, Molitor & Co. (Regular Strike), „PCGS” [dostęp 2022-09-19].
  10. ↑ Bowers 1982 ↓, s. 344–345.
  11. ↑ Bowers 1982 ↓, s. 345.
  12. ↑ 50 Dollars, United States, 1877, „Smithsonian Institution” [dostęp 2022-09-19].
  13. 1 2 Yeoman 2009 ↓, s. 355.
  14. 1 2 1877 $50 J-1546 (Proof), „PCGS” [dostęp 2022-09-19].

Bibliografia