Halodule

*Halodule*
	; Halodule uninervis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	żabieńcowce
Rodzina	bałwanicowate
Rodzaj	Halodule
	Nazwa systematyczna
	Halodule Endl.; Gen. Pl., Suppl. 1: 1368 (1841)
	Typ nomenklatoryczny
	Halodule tridentata (Steinh.) Endl. ex Unger [= Halodule uninervis (Forssk.) Boiss.]
Synonimy
	Diplanthera Thouars;
	Diplanthera Thouars;
	Zasięg
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Halodule Endl. – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), obejmujący 6 gatunków występujących w klimacie zwrotnikowym i podzwrotnikowym.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów χαλος (halos – sól) i δούλος (doulos – niewolnik).

Zasięg geograficzny

Trawy morskie z rodzaju Halodule występują wzdłuż wybrzeży Afryki (od Egiptu do KwaZulu-Natal, Seszeli i Madagaskaru oraz Mauretanii, Senegalu i Angoli), Azji (Izrael, Iran, Zatoka Perska, Półwysep Arabski, Chiny, Riukiu, Tajwan, subkontynent indyjski, Sri Lanka, Andamany, Nikobary, Indochiny, Azja Południowo-Wschodnia, Papua-Nowa Gwinea), Australii (Queensland i Australia Zachodnia), Oceanii (Fidżi, Nowa Kaledonia, Tonga, Karoliny, Mariany), południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych, Meksyku, Karaibów oraz Ameryki Południowej (od Belize i Kostaryki do Wenezueli, a także wschodniej Brazylii).

Morfologia

Trawy morskie o rozgałęzionych kłączach, ukorzeniających się w węzłach, tworzących wzniesione pędy z 2 łuskami u nasady i 1–4 liśćmi właściwymi, naprzeciwległymi, spłaszczonymi, równowąskimi, trójżyłkowymi o przywierzchołkowo ząbkowanych marginesach, tworzącymi spłaszczone, uszkowate i języczkowate pochwy liściowe. Kwiaty pojedyncze i wierzchołkowe, jednopłciowe. Kwiaty męskie złożone z 2 siedzących główek pręcika, położonych na różnej wysokości. Kwiaty żeńskie niemal siedzące, z bardzo długimi szyjkami słupka. Owoce bocznie spłaszczone, dzióbkowate, niełupkopodobne.

Biologia i ekologia

Rozwój: Wieloletnie, wodne geofity (hydrogeofity), wodopylne. Kwiaty żeńskie wyrastają w podłożu, jedynie wydłużone szyjki słupka wynoszą znamię ponad powierzchnię wody w czasie odpływu. Owoce pozostają w podłożu aż do czasu dojrzenia.

Siedlisko: Strefy litoralne oceanów i mórz, na różnych podłożach.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026): Rodzaj należy do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), rzędu żabieńcowców (Alismatales), w kladzie jednoliściennych (monocots).

Gatunki

Halodule bermudensis Hartog
Halodule ciliata (Hartog) Hartog
Halodule emarginata Hartog
Halodule pinifolia (Miki) Hartog
Halodule uninervis (Forssk.) Boiss.
Halodule wrightii Asch.

Mieszańce

Halodule × serratifolia Ohba & Miyata ex Kadono (H. pinifolia × H. uninervis)

Zagrożenie i ochrona

Wszystkie gatunki Halodule zostały ujęte w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych ze stasutem LC (mniejszej troski) lub DD (zagrożenie nieoszacowane). Rośliny te są zagrożone, jak inne trawy morskie, przez działalność człowieka w strefie przybrzeżnej oceanów.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-21] (ang.).
1 2 3 4 5 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-22]. (ang.).
↑ Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level. Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-05].
↑ Flora of China. Vol. 23: Cymodoceaceae.
↑ Flora of North America. Vol. 22: Cymodoceaceae. [dostęp 2011-02-05].
↑ IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4.. [dostęp 2011-02-05].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-21] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 4 5 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-22]. (ang.).

[4] Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level. Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-05].

[foc-5] Flora of China. Vol. 23: Cymodoceaceae.

[6] Flora of North America. Vol. 22: Cymodoceaceae. [dostęp 2011-02-05].

[gatunki_iucn-7] IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4.. [dostęp 2011-02-05].