Hans Bothmann
_(3x4_cropped).jpg) | |
 SS-Hauptsturmführer | |
| Pełne imię i nazwisko |
Hans Johann Bothmann |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
11 listopada 1911 |
| Data i miejsce śmierci |
4 kwietnia 1946 |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Stanowiska |
komendant obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
  | |
Hans Johann Bothmann (ur. 11 listopada 1911 w Lohe, zm. 4 kwietnia 1946 w Heide) – niemiecki zbrodniarz nazistowski, SS-Hauptsturmführer, komendant obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
Życiorys
Syn rolnika, Hermanna Bothmanna i Wilhelminy Stahmer. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości, a następnie ukończył gimnazjum w Bad Segeberg. W 1938 roku wziął ślub z Edith Steinecker, miał dwójkę dzieci.
W 1933 roku dołączył do Schutzstaffel, a od 1935 roku był członkiem NSDAP. Od maja do września 1934 roku służył w Reichsarbeitsdienst, następnie od września 1934 do listopada 1934 roku był członkiem Leibstandarte Adolf Hitler. W latach 1935–1937 pracował w Gestapo w Berlinie. W marcu 1939 roku został awansowany do stopnia SS-Untersturmführera, a w listopadzie 1940 roku do stopnia SS-Obersturmführera. W 1940 roku w stopniu Kriminalkommissara pracował w Gestapo w Lipsku. Pod koniec 1941 lub na początku 1942 roku został przeniesiony do służby w Poznaniu.
W marcu 1942 roku zastąpił Herberta Langego na stanowisku komendanta obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Jego zastępcą był początkowo Herbert Otto, a następnie Albert Plate. Według niektórych relacji podczas pełnienia przez niego funkcji komendanta wśród załogi doszło do rozluźnienia dyscypliny, sam Bothmann miał wielokrotnie upijać się podczas służby, a w jego kwaterze miały odbywać się libacje alkoholowe i orgie z udziałem niemieckich kobiet. Posiadał także sześciopokojowe mieszkanie w Poznaniu.
Osobiście brał udział w mordowaniu Żydów w obozie i podczas transportów, był także jednym z członków załogi odpowiedzialnych za wygłoszenie powitalnego przemówienia do Żydów przybywających do obozu przed pałacem w Chełmnie. Prawdopodobnie był także odpowiedzialny za utworzenie w obozie komanda rzemieślników, którzy mieli naprawiać i przerabiać przedmioty odebrane ofiarom obozu, sam także brał udział w rabunku tychże przedmiotów. Wiosną 1942 roku skontaktował się z nadleśniczym Heinzem Mayem, zamawiając u niego nasiona drzew, które miały zostać wykorzystane do ukrycia masowych grobów na terenie Lasu Rzuchowskiego.
We wrześniu 1942 roku został awansowany do stopnia SS-Hauptsturmführera. Na początku 1943 roku nadzorował likwidację obozu i zacieranie śladów jego działalności. Po likwidacji obozu w kwietniu 1943 roku jako dowódca oddziału 85 członków załogi obozu został przydzielony do 7 Ochotniczej Dywizji Górskiej SS „Prinz Eugen” i służył w Jugosławii.
Na początku 1944 roku nakazano mu powrócić do Chełmna i reaktywować działalność obozu, co stało się w marcu lub kwietniu 1944 roku. W reaktywowanym obozie Bothmann ponownie objął funkcję komendanta. Jego zastępcą mianowany został Walter Piller. Wówczas także osobiście brał udział w mordowaniu Żydów uwięzionych w obozie, miał wykazywać się szczególną brutalnością i okrucieństwem.
Od sierpnia 1944 roku nadzorował ostateczną likwidację obozu, przedłużał ją, chcąc uniknąć wysłania na front. W nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku rozkazał Williemu Lenzowi rozstrzelać ostatnią grupę żydowskich więźniów przetrzymywanych w obozie. Brał udział w pościgu za uciekającym Mordechajem Żurawskim. Po podjęciu przez więźniów buntu i zabiciu przez nich Lenza nakazał następnie podpalenie spichlerza, w którym przebywali Żydzi. O poranku 18 stycznia nakazał spalić wszystkie dokumenty obozowe, po czym wraz z załogą obozu opuścił Chełmno, udając się w kierunku Poznania.
Następną noc spędził w Koninie, próbując skontaktować się z Ottonem Bradfischem z łódzkiego gestapo. W dalszej kolejności skontaktował się z Ernstem Damzogiem, który nakazał mu stawić się w Poznaniu. Następnie przedostał się w okolice Piły i Wałcza, pełniąc funkcję oficera kontaktowego między Sicherheitspolizei (Sipo) a Heinrichem Himmlerem. Przed końcem wojny został przydzielony do służby w Sipo we Flensburgu.
4 kwietnia 1946 roku został aresztowany przez Brytyjczyków i uwięziony w Heide, gdzie tego samego dnia powiesił się w swojej celi. Został schwytany dzięki informacjom, które Brytyjczycy uzyskali od Zofii Szacownej z Chełmna, którą Bothmann zatrudnił jako pomoc domową dla niego i swojej żony.
Został odznaczony Krzyżem Zasługi Wojennej II (1943) i I klasy z mieczami (1944).
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bothmann, Hans - Commander of Kulmhof Extermination Camp [online], Holocaust History Site, 6 kwietnia 2024 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- 1 2 Montague 2012 ↓, s. 54.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 53.
- ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 19.
- 1 2 Krakowski 2009 ↓, s. 33.
- 1 2 Montague 2012 ↓, s. 142.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 42.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 71.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 124.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 77.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 83.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 93.
- ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 56.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 146.
- ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 24.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 148.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 150.
- ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 26.
- 1 2 Krakowski 2009 ↓, s. 155.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 151.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 156.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 196.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 169.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 171.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 172.
- 1 2 Montague 2012 ↓, s. 173.
- ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 27.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 202.
- 1 2 Montague 2012 ↓, s. 174.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 206.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 175.
- 1 2 3 4 Montague 2012 ↓, s. 222.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 214.
Bibliografia
- Shmuel Krakowski, Chelmno: A Small Village in Europe: The First Nazi Mass Extermination Camp, Jerusalem: Yad Vashem, 2009, ISBN 978-965-308-332-5.
- Patrick Montague, Chelmno and the Holocaust: The History of Hitler’s First Death Camp, University of North Carolina Press, 2012, ISBN 978-0-8078-3527-2.
- Sebastian Różycki, Bartłomiej Grzanka, Agnieszka Nieradko, Obóz zagłady Kulmhof, Warszawa–Chełmno nad Nerem: Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, 2021, ISBN 978-83-946085-5-2.