Hedyosmum

*Hedyosmum*
	; Hedyosmum mexicanum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	zieleńcowce
Rodzina	zieleńcowate
Rodzaj	Hedyosmum
	Nazwa systematyczna
	Hedyosmum O. Swartz; Prodr. 5, 84. 20 Jun-29 Jul 1788
	Typ nomenklatoryczny
	H. nutans O. Swartz
	Multimedia w Wikimedia Commons

Hedyosmum – rodzaj należący do rodziny zieleńcowatych. Obejmuje około 40–45 gatunków. Najbardziej zróżnicowany jest w tropikach Nowego Świata między Meksykiem i Brazylią. Tylko jeden gatunek (H. orientale) rośnie w południowo-wschodniej Azji, gdzie drzewa i krzewy te rosną w górskich lasach mglistych na rzędnych od 1000 do 3500 m n.p.m. Kwiaty są wiatropylne. Owoce są spożywane przez ptaki rozsiewające w efekcie nasiona.

Niektóre gatunki używane są w ziołolecznictwie, istotne znaczenie ma zwłaszcza H. translucidum o działaniu napotnym.

Morfologia

Pokrój: Drzewa, krzewy i półkrzewy rozgałęziające się naprzemianlegle.
Liście: Naprzeciwległe, o ogonkach zrosłych pochwiasto u nasady. Blaszka liściowa zwykle piłkowana.
Kwiaty: Jednopłciowe (rośliny na ogół dwupienne), pachnące, zebrane w kwiatostany szczytowe lub wyrastające w kątach liści. Kwiaty męskie zebrane są w kłosy. Zawierają pojedynczy pręcik z pylnikiem dwukomorowym, równowąskim lub owalnym, z krótkim przydatkiem na szczycie. Kwiaty żeńskie zebrane są w kwiatostany główkowate lub wiechy. Mają trójlistkowy okwiat przylegający do zalążni. Szyjki brak lub bardzo krótka.
Owoce: Drobne, kuliste lub owalne, rzadko trójkanciaste pestkowce. Egzokarp mięsisty, endokarp twardy.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z czterech rodzajów rodziny zieleńcowatych (Chloranthaceae) reprezentującej monotypowy rząd zieleńcowców (Chloranthales), tworzącego klad siostrzany grupy magnoliowych.

Wykaz gatunków

Hedyosmum angustifolium (Ruiz & Pav.) Solms
Hedyosmum anisodorum Todzia
Hedyosmum arborescens Sw.
Hedyosmum bonplandianum Kunth
Hedyosmum brasiliense Mart.
Hedyosmum brenesii Standl.
Hedyosmum burgerianum D'Arcy & Liesner
Hedyosmum colombianum Cuatrec.
Hedyosmum correanum D'Arcy & Liesner
Hedyosmum costaricense C.E.Wood ex W.C.Burger
Hedyosmum crenatum Occhioni
Hedyosmum cuatrecazanum Occhioni
Hedyosmum cumbalense H.Karst.
Hedyosmum dombeyanum Solms
Hedyosmum domingense Urb.
Hedyosmum gentryi D'Arcy & Liesner
Hedyosmum goudotianum Solms
Hedyosmum grisebachii Solms
Hedyosmum guaramacalense S.M.Niño & Dorr
Hedyosmum huascari J.F.Macbr.
Hedyosmum intermedium Todzia
Hedyosmum lechleri Solms
Hedyosmum luteynii Todzia
Hedyosmum maximum (Kuntze) K.Schum.
Hedyosmum mexicanum C.Cordem.
Hedyosmum narinoense Todzia
Hedyosmum neblinae Todzia
Hedyosmum nutans Sw.
Hedyosmum orientale Merr. & Chun
Hedyosmum parvifolium Cordem. ex Baill.
Hedyosmum peruvianum Todzia
Hedyosmum pseudoandromeda Solms
Hedyosmum pungens Todzia
Hedyosmum purpurascens Todzia
Hedyosmum racemosum (Ruiz & Pav.) G.Don
Hedyosmum scaberrimum Standl.
Hedyosmum scabrum (Ruiz & Pav.) Solms
Hedyosmum spectabile Todzia
Hedyosmum sprucei Solms
Hedyosmum steinii Todzia
Hedyosmum strigosum Todzia
Hedyosmum subintegrum Urb.
Hedyosmum tepuiense Todzia
Hedyosmum translucidum Cuatrec.
Hedyosmum uniflorum Todzia

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-01-24] (ang.).
1 2 ING Book Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Hedyosmum. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).
1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 426, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 Hedyosmum Sw.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2023-01-07].
1 2 3 4 5 Michael Fogden, Patricia Fogden: The Natural History of Flowers. Texas A&M University Press, 2018, s. 144-145. ISBN 978-1-62349-644-9.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-01-24] (ang.).

[ing-3] 1 2 ING Book Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).

[china-4] 1 2 3 4 5 6 Hedyosmum. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-04]. (ang.).

[mabb-5] 1 2 3 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 426, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[powo-6] 1 2 Hedyosmum Sw.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2023-01-07].

[fogden-7] 1 2 3 4 5 Michael Fogden, Patricia Fogden: The Natural History of Flowers. Texas A&M University Press, 2018, s. 144-145. ISBN 978-1-62349-644-9.