Magnoliowe
 Magnolia sieboldii | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Klad | |
| Klad | |
| Klad | |
| Klasa | |
| Klad |
magnoliowe |
| Nazwa systematyczna | |
| Magnoliidae Novák ex Takht. Sist. Filog. Cvetk. Rast.: 51, 1967 | |
Magnoliowe (Magnoliidae Novák ex Takht.) – grupa roślin wyróżniana zwykle w randze podklasy lub definiowana bez odniesienia do rang systematycznych jako jeden z kladów roślin okrytonasiennych. Magnoliowe jako podklasę w obrębie klasy okrytonasiennych (Magnoliopsida) wymienia system Reveala (1999) i popularny w ostatnich dekadach XX wieku system Cronquista (1981) (jednak w obu tych systemach takson różni się pozycją i składem). Od końca lat 90. XX wieku grupa określana jako klad magnoliowych stanowiący jedną z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych, oddzieloną od wspólnego pnia jeszcze przed zróżnicowaniem jednoliściennych i dwuliściennych właściwych. U przedstawicieli zachowało się wiele cech określanych jako prymitywne – spiralne rozmieszczenie elementów kwiatu, wydłużona oś kwiatowa, okrywa niezróżnicowana na kielich i koronę, w drewnie dominują cewki. Częste są komórki wydzielnicze z substancjami aromatycznymi.
Morfologia
- Pokrój
- Krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko duże drzewa lub rośliny zielne.
- Liście
- U większości mają całe blaszki, rzadko liście są złożone.
- Kwiaty
- Duże, często mają wszystkie części (listki okwiatu, pręciki i słupki) umieszczone skrętolegle na wydłużonej osi. Są też kwiaty o okółkowym rozmieszczeniu elementów, wówczas zwykle trójkrotne. Słupki wolne, niezrośnięte, każdy z jednego owocolistka.
- Nasiona
- W nasionach zarodek jest bardzo mały i otoczony jest bielmem.
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
Magnoliowe stanowią grupę monofiletyczną, siostrzaną dla zieleńcowców Chloranthales:
| ← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział na rzędy i rodziny według systemu APG V z 2026
- Chloranthales – zieleńcowce
- Chloranthaceae – zieleńcowate
- Canellales – kanellowce
- Canellaceae – kanellowate
- Winteraceae – winterowate
- Piperales – pieprzowce
- Aristolochiaceae – kokornakowate
- Piperaceae – pieprzowate
- Saururaceae – saururowate
- Laurales – wawrzynowce
- Atherospermataceae – oboczkowate
- Calycanthaceae – kielichowcowate
- Gomortegaceae
- Hernandiaceae – hernandiowate
- Lauraceae – wawrzynowate
- Monimiaceae – poleńcowate
- Siparunaceae
- Magnoliales – magnoliowce
- Annonaceae – flaszowcowate
- Degeneriaceae – degeneriowate
- Eupomatiaceae
- Himantandraceae – himantandrowate
- Magnoliaceae – magnoliowate
- Myristicaceae – muszkatołowcowate
- Podział systematyczny według systemu Cronquista (1981)
Magnoliowe w systemie Cronquista stanowiły jedną z 6 podklas w obrębie klasy dwuliścienne (Magnoliopsida):
- Podklasa: magnoliowe – Magnoliidae
- kokornakowce – Aristolochiales
- badianowce – Illiciales
- wawrzynowce – Laurales
- magnoliowce – Magnoliales
- grzybieniowce – Nymphaeales
- makowce – Papaverales
- pieprzowce – Piperales
- jaskrowce – Ranunculales
Przypisy
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-30] (ang.).
- ↑ Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 28-29. ISBN 83-7079-778-4.
- ↑ James W. Byng i inni red., Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V, „J Syst Evol”, 64 (5), 2026, s. 845-874 [dostęp 2026-10-01].