Helmut Nowak
| Pełne imię i nazwisko |
Helmut Karol Nowak | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
20 stycznia 1938 | ||||||||||||||||
| Data i miejsce śmierci |
23 lutego 2020 | ||||||||||||||||
| Wzrost |
171 cm | ||||||||||||||||
| Pozycja | |||||||||||||||||
| Kariera seniorska | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Kariera reprezentacyjna | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Helmut Karol Nowak (ur. 20 stycznia 1938 w Szombierkach, zm. 23 lutego 2020 w Bytomiu) – polski piłkarz występujący na pozycji lewoskrzydłowego napastnika i obrońcy, zawodnik Szombierek Bytom i Legii Warszawa, reprezentant Polski.
Kariera klubowa
Był wychowankiem Górnika Bytom-Szombierki, którego reprezentował w latach 1950–1958 (klub w 1957 zmienił nazwę na Szombierki Bytom). Pod koniec tego okresu występował w drużynie seniorskiej, biorącej udział w rozgrywkach II ligi. W 1959 przeniósł się do Legii Warszawa, której członkiem był do jesieni 1962. W jej barwach rozegrał 74 spotkania ligowe, jeden mecz Pucharu Polski, a także dwa spotkania Pucharu Europy. Zdobył w tych występach czternaście bramek, z czego dwanaście w lidze oraz po jednym w Pucharze Polski i Pucharze Europy. Z wojskowym klubem zdobył dwa medale mistrzostw Polski: srebrny w 1960 i brązowy w 1961. Na boisku słynął z ambicji i waleczności.
Na początku 1963 powrócił do macierzystych Szombierek i przyczynił się do wiosennego awansu tego zespołu do ekstraklasy. W barwach zielonych zagrał w najwyższej lidze 222 razy i strzelił czternaście goli. Najbardziej udany był sezon 1964/65, gdy uzyskał siedem trafień, a Szombierki sięgnęły po wicemistrzostwo Polski. Zapamiętano kwietniowy mecz bytomian z Legią, wygrany 5:4, choć jeszcze sześć minut przed końcem gospodarze przegrywali 2:4. Nowak strzelił w tym meczu dwa gole, w tym rozstrzygającego rywalizację w przedostatniej minucie. Jego zespół kilkukrotnie brał też udział w rozgrywkach Pucharu Intertoto.
Karierę zakończył w 1972, po spadku Szombierek do II ligi.
Kariera międzynarodowa
Nowak w latach 1956–1957 dwukrotnie wystąpił w reprezentacji Polski, oba te towarzyskie spotkania rozegrano wówczas z Bułgarią. Podróżując na drugi mecz w Sofii kadra z Nowakiem w składzie wystąpiła w Barcelonie jako reprezentacja Warszawy w spotkaniu inaugurującym nowy stadion Camp Nou. Gospodarze z FC Barcelona zwyciężyli w tym towarzyskim wydarzeniu 4:2.
Życie prywatne
Nosił pseudonim Unra. Z zawodu był ślusarzem i ratownikiem górniczym, skończył też kurs mechanika aparatowego. Po zakończeniu kariery sportowca proponowano mu pracę trenerską, ale nie był nią zainteresowany. Zatrudniono go zatem w dziale wentylacji kopalni Szombierki. Pracował tam dwanaście lat, przeszedł na emeryturę w 1985.
Zmarł w wieku 82 lat. Został pochowany na cmentarzu przy kościele św. Małgorzaty w Bytomiu.
Statystyki
Klubowe
| Klub | Sezon | Liga | Liga | Puchar | Europa | Inne | Suma | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mecze | Bramki | Mecze | Bramki | Mecze | Bramki | Mecze | Bramki | Mecze | Bramki | |||
| Szombierki Bytom | 1956 | II liga | 0 | — | — | |||||||
| 1957 | II liga | 0 | — | — | ||||||||
| 1958 | II liga | — | — | — | ||||||||
| Ogólnie | 0 | — | — | — | — | |||||||
| Legia Warszawa | 1959 | I liga | 20 | 1 | — | — | — | 20 | 1 | |||
| 1960 | I liga | 18 | 2 | — | 2 | 1 | — | 20 | 3 | |||
| 1961 | I liga | 23 | 7 | — | — | — | 23 | 7 | ||||
| 1962 | I liga | 11 | 1 | 1 | 1 | — | — | 13 | 2 | |||
| 1962/1963 | I liga | 2 | 1 | 0 | 0 | — | — | 2 | 1 | |||
| Ogólnie | 74 | 12 | 1 | 1 | 2 | 1 | — | — | 77 | 14 | ||
| Szombierki Bytom | 1962/1963 | II liga | 0 | — | — | |||||||
| 1963/1964 | I liga | 25 | 3 | 0 | — | — | 25 | 3 | ||||
| 1964/1965 | I liga | 26 | 7 | 0 | — | 26 | 7 | |||||
| 1965/1966 | I liga | 21 | 2 | 0 | — | 21 | 2 | |||||
| 1966/1967 | I liga | 25 | 0 | 0 | — | 25 | 0 | |||||
| 1967/1968 | I liga | 26 | 0 | 0 | — | — | 26 | 0 | ||||
| 1968/1969 | I liga | 24 | 1 | 0 | — | 24 | 1 | |||||
| 1969/1970 | I liga | 26 | 0 | 0 | — | 26 | 0 | |||||
| 1970/1971 | I liga | 23 | 1 | 0 | — | — | 23 | 1 | ||||
| 1971/1972 | I liga | 25 | 0 | 0 | — | 25 | 0 | |||||
| Ogólnie | 222 | 14 | 0 | — | — | 222 | 14 | |||||
| Ogólnie w karierze | 296 | 26 | 1 | 2 | 1 | 299 | 28 | |||||
Międzynarodowe
| Polska | ||
|---|---|---|
| Rok | Mecze | Gole |
| 1956 | 1 | 0 |
| 1957 | 1 | 0 |
| Ogólnie | 2 | 0 |
Sukcesy
- Legia Warszawa
- Szombierki Bytom
- I liga Wicemistrzostwo: 1964/65
- II liga Mistrzostwo i awans do I ligi: 1962/63
- Puchar Intertoto Zwycięstwo: 1969
Uwagi
- ↑ W latach 1949–1957 jako Górnik Bytom-Szombierki.
- ↑ Do sezonu 1962 włącznie mecze Pucharu Polski rozgrywanego systemem jesień-wiosna przypisano rozgrywkom ligowym zgodnie z rokiem kalendarzowym.
- ↑ Uwzględniono: Puchar Europy – 2 (1).
- ↑ Do sezonu 1962 włącznie mecze Pucharu Europy rozgrywanego systemem jesień-wiosna przypisano rozgrywkom ligowym zgodnie z rokiem kalendarzowym.
- ↑ Uwzględniono: Puchar Intertoto.
- ↑ Uwzględniono: Baraż o 5. miejsce – 2 (0).
- ↑ W grupie 2, rozgrywano tylko fazę grupową (dziewięć grup).
Przypisy
- ↑ 1965-04-25 Szombierki Bytom - Legia Warszawa 5-4. wikiliga.pl. [dostęp 2020-02-24]. (pol.).
- ↑ Marek Garus: Nie żyje były reprezentant Polski. Był bohaterem pamiętnego meczu z Legią. sport.radiozet.pl, 2020-02-26. [dostęp 2020-02-26]. (pol.).
- ↑ Wywiad FCBarca.com. Uczestnicy meczu na otwarcie Camp Nou w 1957. fcbarca.com, 2015-09-24. [dostęp 2020-02-24]. (pol.).
- ↑ Damian Pechman: Polacy otworzyli Camp Nou. 60 lat temu zagrali z Barceloną. sport.tvp.pl, 2017-09-24. [dostęp 2020-02-24]. (pol.).
- ↑ Paweł Czado: Zmarł Helmut Nowak, znakomity napastnik Szombierek Bytom z lat 60.. katowice.wyborcza.pl, 2020-02-24. [dostęp 2020-02-24]. (pol.).
- ↑ Helmut Nowak nie żyje. 90minut.pl, 2020-02-24. [dostęp 2020-02-24]. (pol.).
Bibliografia
- Andrzej Gowarzewski, Zbigniew Mucha, Bożena Lidia Szmel: Legia najlepsza jest... Prawie 100 lat prawdziwej historii. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2013, s. 88-342. ISBN 978-83-88232-37-4.
- Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie (1945-1962). 100 lat prawdziwej historii (3). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2017, s. 132.
Linki zewnętrzne
- Helmut Nowak w bazie Worldfootball.net (ang.)
- Helmut Nowak, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy) [dostęp 2020-11-24].
- Helmut Nowak w bazie Eu-football.info (ang.)
- Helmut Nowak w bazie Legia.net (pol.)