Hemisus guineensis

	Hemisus guineensis
	Cope, 1865
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	płazy
Rząd	płazy bezogonowe
Podrząd	Neobatrachia
Rodzina	prosiakowate
Rodzaj	Hemisus
Gatunek	Hemisus guineensis
Synonimy
	Engystoma vermiculatum Peters, 1882; Hemisus guineensis macrodactylus Laurent, 1972; Hemisus guineensis katanganus Laurent, 1972; Hemisus guineensis latinasus Laurent, 1972; Hemisus guineensis microps Laurent, 1972; Hemisus guineensis broadleyi Laurent, 1972;
	Engystoma vermiculatum Peters, 1882; Hemisus guineensis macrodactylus Laurent, 1972; Hemisus guineensis katanganus Laurent, 1972; Hemisus guineensis latinasus Laurent, 1972; Hemisus guineensis microps Laurent, 1972; Hemisus guineensis broadleyi Laurent, 1972;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Hemisus guineensis – gatunek afrykańskiego płaza bezogonowego z rodziny prosiakowatych (Hemisotidae), który wykluwa się w norze wykopanej przez matkę.

Taksonomia

Prawdopodobnie nie chodzi tu o jeden, lecz o kilka podobnych do siebie gatunków.

Zwierzę zaliczano w przeszłości do rodziny żabowatych.

Morfologia

Zmierzone dwie samice liczyły sobie od czubka pyska do kloaki 4,78 i 4,64 cm.

Występowanie

Gatunek ten ma szeroki zasięg występowania. Zamieszkuje prawdopodobnie południowo-zachodni Senegal, południowy zachód Gambii, Gwineę Bissau, Gwineę bez północy i wschodu kraju, Sierra Leone i Liberię, południowe i środkowe Wybrzeże Kości Słoniowej, południowe: Ghanę, Togo i Benin, środkową i wschodnią Nigerię, północny i środkowy Kamerun, południowy Czad, zachodnią, środkową i południowo-wschodnią Republikę Środkowoafrykańską, północną Demokratyczną Republikę Konga, Ugandę bez północy i północnego wschodu, południowy zachód Kenii, zachodnią i środkową Tanzanię, wschodnie: Burundi i Rwandę, południe Demokratycznej Republiki Konga, Angolę bez południowego zachodu i Kabindy, północny wschód Namibii, północną i północno-zachodnią Botswanę, północ Republiki Południowej Afryki, większą część Zimbabwe, wschodni Mozambik, południowe i południowo-zachodnie Malawi oraz prawie całą Zambię bez terenów przy wschodniej granicy na północy. Jednakże występowanie zwierzęcia w Botswanie, Burundi, Gambii, Malawi, Namibii, Nigrze, Republice Środkowoafrykańskiej, Rwandzie, Togo, a także w niewymienionym wyżej Sudanie nie jest pewne.

H. guineensis zamieszkuje sawanny, a w Afryce Zachodniej i Demokratycznej Republice Konga także lasy, generalnie lasów jednak unika. Zajmuje także siedliska zmodyfikowane przez człowieka. Posiada duże zdolności adaptacyjne. Preferuje wody stojące. Spotkano też samicę na bagnach.

Behawior i rozmnażanie

Podczas pory suchej płaz zagrzebuje się w glebie.

Rozród przebiega w norze w wilgotnej glebie, bronionej przez samicę, która składa 80–250 jaj. Nie są pigmentowane, mierzą 2,5 mm średnicy. Przebywają tam aż do wylęgnięcia larw. Najbliższy zbiornik wodny musi znajdować się w promieniu 200 m. Kijanki osiągają go dzięki kanałowi wykopanemu przez matkę. Często zabiera je z sobą powódź. Rozwijają się w środowisku wodnym. Zalicza się je do nektonu.

Status

Liczebność tego widywanego tylko w czasie deszczu lub w porze rozrodu płaza (w niektórych rejonach, np. w RPA, niespotykanego już od dawna) jest trudna do oszacowania. Wydaje się, że podlega ona dużym fluktuacjom. Zwierzę może występować pospolicie w lasach Afryki Zachodniej.

Jego zasięg występowania obejmuje liczne obszary chronione.

Przypisy

↑ Hemisus guineensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Hemisus guineensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 4 George R. Zug. Amphibians and Reptiles of the Outamba–Kilimi region, Sierra Leone. „J. Herpetol. Assoc. Africa”. 33, s. 1–4, 1987. (ang.).
1 2 3 4 5 Vincenzo Mercurio, Wolfgang Bohme, Bruno Streit. Reproductive diversity of Malawian anurans. „Herpetology Notes”. 2, s. 175–183, 2009-10-17. (ang.).

[itis-1] Hemisus guineensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[iucn-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Hemisus guineensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[Zug-3] 1 2 3 4 George R. Zug. Amphibians and Reptiles of the Outamba–Kilimi region, Sierra Leone. „J. Herpetol. Assoc. Africa”. 33, s. 1–4, 1987. (ang.).

[Repro-4] 1 2 3 4 5 Vincenzo Mercurio, Wolfgang Bohme, Bruno Streit. Reproductive diversity of Malawian anurans. „Herpetology Notes”. 2, s. 175–183, 2009-10-17. (ang.).