Hermanowicze

Hermanowicze
Ilustracja
Pałac Szyrynów
Państwo

 Białoruś

Obwód

 witebski

Rejon

szarkowszczyński

Populacja (2009)

 

• liczba ludności

564

Położenie na mapie obwodu witebskiego
Mapa konturowa obwodu witebskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Hermanowicze”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, u góry znajduje się punkt z opisem „Hermanowicze”
Ziemia55°24′50″N 27°44′00″E/55,413889 27,733333
Kościół w Hermanowiczach

Hermanowicze (biał. Германавічы, ros. Германовичи) – dawne miasteczko, obecnie wieś w rejonie szarkowszczyńskim obwodu witebskiego; położone nad rzeką Dzisną 18 km na północny wschód od Szarkowszczyzny, centrum administracyjne sielsowietu hermanowickiego – Германавіцкі сельсавет.

Siedziba parafii prawosławnej (pw. św. Mikołaja Cudotwórcy) i rzymskokatolickiej (pw. Przemienienia Pańskiego).

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w województwie połockim.

Historia

Przed 1500 r. wieś cząstkowa bojarów putnych. Następnie Hermanowicze należały do dóbr Sapiehów z centrum w Ikaźni. Wzmiankowane w 1563 r. pod nazwą Jermanawicze jako osada w województwie połockim Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1565 r. w powiecie brasławskim województwa wileńskiego. W 1739 r. Józef Stanisław Sapieha sprzedał miasteczko Hermanowicze z folwarkiem Szabaławszczyzna Janowi Hylzenowi, przedstawicielowi inflanckiego rodu szlacheckiego. Od tego czasu Hermanowicze stały się centrum klucza hermanowickiego dóbr Hylzenów, obejmującego: Biały Dwór (Белы Двор), Mariampol, Przemiana, Pużany, Porzecz, Reczki (Рэчкі), Józefów (Юзафоў, Józefowo).

Od 1782 r., kiedy Józef Hylzen (wojewoda mścisławski) sprzedał Hermanowicze Ignacemu Szyrynowi, miejscowość stała się własnością rodu Szyrynów, który przetrwał tu do 1939 r.

Ignacy Szyryn ufundował w Hermanowiczach kościół rzymskokatolicki, a jego trzeci syn Justyn kaplicę. Od tego czasu rzymskokatoliccy mieszkańcy Hermanowicz i sąsiednich osad wyróżniali się wśród rzeszy unickich (a później prawosławnych) wiernych tych terenów.

Po drugim rozbiorze Polski w 1793 r. Hermanowicze znalazły się w granicach Imperium Rosyjskiego w powiecie dziśnieńskim. Po reformie uwłaszczeniowej w 1861 r. – centrum włości powiatu dziśnieńskiego. Jednak folwark Szyrynów obejmował jeszcze ponad 10 tysięcy dziesięcin ziemi. Pod koniec XIX wieku było tu 300 mieszkańców, gorzelnia, młyn, sklep, karczma. Ludność żydowska liczyła około 100 osób.

Po pokoju ryskim w 1921 r. w granicach II Rzeczypospolitej jako centrum gminy w powiecie dziśnieńskim województwa nowogródzkiego, a potem wileńskiego. W 1927 r. Skarb Państwa nabył za ponad 35 tysięcy złotych hermanowicki pałac Szyrynów na potrzeby szkoły.

W latach międzywojennych obecne Hermanowicze składały się z czterech osobnych miejscowości. Były to Hermanowicze (miasteczko), Hermanowicze (kolonia), Hermanowicze (folwark) i Stare Hermanowicze.

Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 r. włączone do składu BSRR – od 12 października 1940 r. centrum sielsowietu. W czasie wojny niemiecko-radzieckiej w latach 1941–1944 pod okupacją niemiecką: Komisariat Rzeszy Wschód.

Podczas okupacji hitlerowskiej, 10 lipca 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 300 osób. 10 listopada 1941 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów wywieziono do getta w Szarkowszczyźnie.

Po II wojnie światowej Hermanowicze znalazły się ponownie w granicach radzieckiej Białorusi. W 1970 roku we wsi było 649 mieszkańców i 209 gospodarstw domowych, centrum Rolnicza Spółdzielni „Hermanowicze”, gimnazjum, przedszkole, biblioteka, centrum kultury, szpital, poczta, 7 sklepów. W miejscowości działa szkolne muzeum historii lokalnej, Literacko-Artystyczne Muzeum im. Michała Rajczonka oraz Hermanowickie Muzeum Sztuki i Etnografii im. Józefa Drozdowicza (Jaziep Drazdowicz – biał.: Язэп Драздовіч).

Demografia

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało:

Parafia Kościoła rzymskokatolickiego

Hermanowicze są siedzibą rzymskokatolickiej parafii Przemienienia Pańskiego, należącej do dekanatu szarkowszczyńskiego diecezji witebskiej.

Zabytki

Inne obiekty

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu witebskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
  2. 1 2 Шарковщинское благочиние. eparhia992.by. [dostęp 2021-03-20]. (ros.).
  3. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 75.
  4. ↑ JewishGen Locality Page – Germanovichi, Belarus.
  5. ↑ https://www.google.com/maps/place/55%C2%B024'15.4%22N+27%C2%B044'39.1%22E/@55.404287,27.7419963,529m/data=!3m2!1e3!4b1!4m11!1m4!3m3!1s0x0:0x0!2zNTXCsDI0JzI5LjkiTiAyN8KwNDMnMjguMiJF!3b1!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d55.4042836!4d27.7441853?hl=pl
  6. ↑ https://www.google.com/maps/place/55%C2%B025'05.2%22N+27%C2%B044'04.4%22E/@55.418105,27.7323623,529m/data=!3m2!1e3!4b1!4m11!1m4!3m3!1s0x0:0x0!2zNTXCsDI0JzI5LjkiTiAyN8KwNDMnMjguMiJF!3b1!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d55.4181019!4d27.7345506?hl=pl
  7. ↑ https://www.google.com/maps/place/55%C2%B024'37.9%22N+27%C2%B043'41.3%22E/@55.410541,27.7259463,529m/data=!3m2!1e3!4b1!4m11!1m4!3m3!1s0x0:0x0!2zNTXCsDI0JzI5LjkiTiAyN8KwNDMnMjguMiJF!3b1!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d55.4105381!4d27.7281352?hl=pl
  8. ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1196.
  9. ↑ Centrum Kulturalno-Oświatowe im. Jaziepa Drazdowicza. drazdovich.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-02-26)]., zob. też ; ; ; .
  10. 1 2 3 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. 7, część 2, 1924, s. 47.
  11. 1 2 3 4 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 17.
  12. ↑ Kościół Przemienienia Pańskiego, m-ko Hermanowicze.
  13. ↑ Zespół pałacowo-parkowy, m-ko Hermanowicze.
  14. ↑ Малельня стараверская, мяст. Германавічы.
  15. ↑ Cmentarz chrześcijański, m-ko Hermanowicze.
  16. ↑ Fotogaleria.
  17. ↑ Hermanowicze (Германавічы) [Olsztyńska Strona Rowerowa].
  18. ↑ W Ciereszkach zakończono renowację kwatery żołnierzy polskich, poległych w wojnie polsko-bolszewickiej pod Hermanowiczami [online], Związek Polaków na Białorusi [dostęp 2016-04-25] (pol.).
  19. ↑ Германовичи.

Linki zewnętrzne