Hutia

Hutia
Capromys
A.G. Desmarest, 1822
Ilustracja
Hutia kubańska (C. pilorides)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

jeżozwierzowce

Infrarząd

jeżozwierzokształtne

Parworząd

Caviomorpha

Rodzina

kolcakowate

Podrodzina

hutie

Plemię

Capromyini

Rodzaj

hutia

Typ nomenklatoryczny

Capromys fourniere A.G. Desmarest, 1822 (= Isodon pilorides Say, 1822)

Synonimy
Gatunki

5 gatunków (w tym 4 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Hutia (Capromys) – rodzaj ssaków z podrodziny hutii (Capromyinae) w obrębie rodziny kolczakowatych (Echimyidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Kubie oraz okolicznych wyspach (Isla de la Juventud, Jardines de la Reina i Sabana).

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 305–625 mm, długość ogona 131–315 mm; masa ciała do 7 kg.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1822 roku francuski zoolog Anselme Gaëtan Desmarest w artykule zatytułowanym Wspomnienie o nowym rodzaju ssaków z rzędu gryzoni, nazwanym Capromys, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin des Sciences, par la Société Philomathique de Paris”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) hutia kubańska (C. pilorides).

Etymologia

  • Capromys: gr. καπρος kapros ‘dzik’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
  • Isodon: gr. ισος isos ‘równy, podobny’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Isodon pilorides Say, 1822.
  • Procapromys: gr. προ pro ‘blisko, w pobliżu’; rodzaj Capromys Desmarest, 1822 (hutia). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Capromys geayi Pousargues, 1899(= Isodon pilorides Say, 1822).
  • Macrocapromys: gr. μακρος makros ‘długi’; rodzaj Capromys A.G. Desmarest, 1822 (hutia). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Macrocapromys acevedo Arredondo, 1958.
  • Palaeocapromys: gr. παλαιος palaios ‘stary, antyczny’; rodzaj Capromys Desmarest, 1822 (hutia). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Capromys (Palaeocapromys) latus Varona & Arredondo, 1979.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek i dwa wymarłe w czasach historycznych:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
 Capromys pilorides (Say, 1822) hutia kubańska 4 podgatunki (w tym 1 wymarły) kontynent i archipelagi Jardines de la Reina oraz Sabana DC: 30–62 cm
DO: 13,1–31 cm
MC: do 7 kg		  LC 
Capromys geayi de Pousargues, 1899 gatunek monotypowy kontynent i Isla de la Juventud DC: 30–62 cm
DO: 13,1–31 cm
MC: do 7 kg		  NE 
Capromys garridoi (Varona, 1970) kubohutia samotna gatunek monotypowy znany z 1 okazu z wysepki w pobliżu Cayo Largo (archipelag Canarreos) DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych		  NE 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe, znane ze szczątków znalezionych w jaskiniach zachodniej części Kuby:

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 A.G. Desmarest. Mémoire sur un nouveau genre de mammifères de l’ordre des rongeurs, nommé Capromys. „Bulletin des Sciences, par la Société Philomathique de Paris”. Année 1822, s. 185, 1822. (fr.).
  2. ↑ T. Say. Description of a Quadruped belonging to the order Rodentia. „Journal of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 2 (2), s. 332, 1822. (ang.).
  3. ↑ F.M. Chapman. A revision of the genus Capromys. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 14, s. 322, 1901. (ang.).
  4. 1 2 3 O.P. Arredondo de la Mata. Los roedores cubanos extinguidos. „El Cartero Cubano”. 17 (12), s. 10, 1958. (hiszp.).
  5. ↑ Varona i Arredondo 1979 ↓, s. 4.
  6. 1 2 3 W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 296. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 P.-H. Fabre, J. Patton & Y. Leite: Family Echimyidae (Hutias, Coypu South and American Spiny-rats). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 594–595. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
  8. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Capromys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-02-18].
  9. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 366. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  10. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 159.
  11. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 353.
  12. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 565.
  13. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 147.
  14. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 181.
  15. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-20]. (ang.).
  16. ↑ C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 570. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  17. ↑ Taxonomy: Capromys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-10-12]. (ang.).
  18. ↑ Varona i Arredondo 1979 ↓, s. 5.

Bibliografia