Hynobius abei – gatunekpłaza ogoniastego z rodziny kątozębnych (Hynobiidae), występujący endemicznie w Japonii. Dorasta do 12,2 cm. Zasiedla lasy, gdzie żywi się bezkręgowcami. Rozmnaża się w listopadzie i grudniu, a do przeobrażenia dochodzi w czerwcu lub w lipcu. Jest gatunkiem zagrożonym w związku z bardzo małą populacją i obszarem zajmowanym oraz utratą siedlisk.
Wygląd i informacje ogólne
Epitet gatunkowy pochodzi od nazwiska japońskiego zoologaYoshio Abe.
H. abei osiąga rozmiary od 8,2 do 12,2 cm, wraz z ogonem (4,7–7,1 cm nie wliczając ogona). Tułów jest krótki i krępy, z widocznymi 11–13 bruzdami żeber. Kończyny dość krótkie, z pięcioma palcami u stóp. Ciało ma kolor czerwono-brązowy lub czarno-brązowy, z miejscowymi srebrnymi lub jasnoniebieskimi plamkami. Z wyglądu gatunek ten jest bardzo podobny do Hynobius nebulosus, H. takedai i H. hidamontanus. Jest gatunkiem diploidalnym z liczbą chromosomów 2n = 56.
Rozmnaża się w listopadzie i grudniu w zacienionych zbiornikach wodnych, w których temperatura wody jest stosunkowo stabilna przez cały rok. Dorosłe osobniki rozmnażają się w tym samym zbiorniku wodnym w każdym roku. W okresie godowym policzki samca puchną przez co jego głowa sprawia wrażenie trójkątnej. Samica składa od 26 do 109 jaj pod warstwą liści. Samiec następnie pilnuje skrzeku przez pewien okres. Nowo wyklute kijanki rozwijają się pod warstwą śniegu i szybko dojrzewają po jego stopnieniu. Do przeobrażenia dochodzi w czerwcu lub lipcu, sporadycznie w sierpniu. Młode osobniki dorosłe spędzają dalszą część życia nieopodal zbiornika wodnego, w którym się wykluły.
Status
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonychIUCN płaz ten od 2021 roku klasyfikowany jest jako gatunek zagrożony (EN, ang.Endangered); wcześniej, od 2004 roku uznawano go za gatunek krytycznie zagrożony (CR, ang.Critically Endangered), a od 1994 roku za gatunek zagrożony. Takie zaklasyfikowanie gatunku jest spowodowane poszatkowanym oraz bardzo małym łącznym obszarem zajmowanym (poniżej 500 km²) oraz utratą i degradacją siedlisk. Zagrażają mu urbanizacja, a także handel, jako że gatunek ten sprzedawany jest nielegalnie jako zwierzę domowe. W prefekturze Hyōgo gatunkowi temu wydzielono obszar chroniony w listopadzie 1998 roku, gdzie jest on prawnie chroniony. W prefekturze KyotoH. abei jest pod całkowitą ochroną prawną jako pomnik przyrody.
Przypisy
↑Hynobius abei, [w:] Integrated Taxonomic Information System(ang.).
↑Darrel R.D.R.FrostDarrel R.D.R., Hynobius abei Sato, 1934, [w:] Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.2 [online], American Museum of Natural History, New York, USA [dostęp 2024-07-24](ang.).
1234567IUCN SSC Amphibian Specialist Group, Hynobius abei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2012 [dostęp 2024-07-24](ang.).
