D-AMPS

Nokia 5125 obsługująca D-AMPS

D-AMPS (od Digital Advanced Mobile Phone System także Digital AMPS) – cyfrowy standard telefonii komórkowej drugiej generacji (2G), rozwinięty jako cyfrowa ewolucja analogowego systemu AMPS. W dokumentach technicznych standard był określany jako IS-54 i jego następca IS-136; w praktyce rynkowej, zwłaszcza w Ameryce Północnej, bywał nazywany TDMA, choć TDMA jest ogólną metodą wielodostępu stosowaną również w innych systemach.

Historia i zastosowanie

D-AMPS powstał w Stanach Zjednoczonych pod koniec lat 80. XX wieku jako rozwiązanie zwiększające pojemność sieci komórkowych przez cyfryzację istniejących systemów AMPS oraz wykorzystanie ich pasma i części infrastruktury. IS-54 był systemem dwutrybowym, umożliwiającym współistnienie pracy analogowej AMPS i cyfrowej w tej samej sieci; operator mógł przeznaczać część kanałów radiowych na transmisję cyfrową, a telefony dual-mode mogły obsługiwać oba tryby.

IS-136 był rozwinięciem IS-54; wprowadzał m.in. cyfrowy kanał kontrolny oraz obsługę usług takich jak krótkie wiadomości tekstowe. Systemy D-AMPS/IS-136 były używane przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a następnie zostały wyparte przez sieci GSM/GPRS i CDMA2000. W Kanadzie Rogers Wireless zapowiedział wyłączenie starszych sieci TDMA i analogowych z dniem 31 maja 2007 oraz migrację pozostałych użytkowników do sieci GSM.

Charakterystyka techniczna

D-AMPS wykorzystywał połączenie FDMA i TDMA: poszczególne nośne były kanałami częstotliwościowymi o szerokości 30 kHz, a transmisja w kanale była dzielona na szczeliny czasowe. W IS-136 ramka TDMA miała 40 ms i składała się z sześciu szczelin czasowych po około 6,7 ms; dla połączenia pełnej szybkości przydzielano parę szczelin w układzie 1 i 4, 2 i 5 albo 3 i 6, co dawało trzy kanały pełnej szybkości na jednej nośnej. Wykorzystywano modulację π/4 DQPSK, a szybkość bitowa kanału wynosiła 48,6 kbit/s.

W porównaniu z analogowym AMPS zwiększenie pojemności uzyskiwano przez kompresję mowy i podział kanału 30 kHz na trzy szczeliny czasowe, dzięki czemu pojemność kanału głosowego była około trzykrotnie większa. Rozwiązanie to pozwalało operatorom stopniowo przechodzić z sieci analogowej na cyfrową, bez natychmiastowej wymiany całej infrastruktury

Pasma i kanały

W paśmie używanym przez AMPS, którego część mogła być migrowana do pracy cyfrowej, stosowano zakresy 824–849 MHz dla transmisji stacji ruchomej oraz 869–894 MHz dla transmisji stacji bazowej. Standard IS-136 został także dostosowany do pasma PCS 1900; dla Broadband PCS przepisy USA przewidywały zakresy 1850–1910 MHz oraz 1930–1990 MHz. Kanał radiowy miał szerokość 30 kHz.

Przypisy

  1. 1 2 3 IS-136 Technology [online], Rohde & Schwarz [dostęp 2026-07-09].
  2. 1 2 3 4 Rachel L. Pruitt-Billingsley, Analysis of Digital Cellular Standards, Monterey: Naval Postgraduate School, czerwiec 1996, s. 23 [dostęp 2026-07-09].
  3. 1 2 3 4 International Telecommunication Union, Recommendation ITU-R M.1073-1: Digital cellular land mobile telecommunication systems [online], ITU, luty 1997, s. 16 [dostęp 2026-07-09].
  4. ↑ Majority of Rogers’ Remaining TDMA and Analogue Subscribers Already Moved to GSM [online], Rogers Communications, 3 maja 2007 [dostęp 2026-07-09].
  5. ↑ International Telecommunication Union, Recommendation ITU-R M.1073-1: Digital cellular land mobile telecommunication systems [online], ITU, luty 1997, s. 16–17 [dostęp 2026-07-09].
  6. ↑ 47 CFR § 22.905. Channels for cellular service [online], Electronic Code of Federal Regulations [dostęp 2026-07-09].
  7. ↑ 47 CFR Part 24 Subpart E. Broadband PCS [online], Electronic Code of Federal Regulations [dostęp 2026-07-09].