Ignacy Wasserberg

Ignacy Wasserberg
Ilustracja
Portret Ignacego Wasserberga pędzlem Stanisława Ignacego Witkiewicza
Data i miejsce urodzenia

14 lipca 1879
Kraków

Data i miejsce śmierci

1942
Auschwitz-Birkenau

Zawód, zajęcie

lekarz, filozof

Ignacy (Izak) Wasserberg (ur. 14 lipca 1879 w Krakowie, zm. 1942 w Auschwitz-Birkenau) – polski lekarz i filozof, przyjaciel Stanisława Ignacego Witkiewicza i Bronisława Malinowskiego.

Życiorys

Syn Norberta (Nachuma Schulema, 1858–1940) i Fanny z domu Welczer (1858–1942/45). Miał siostry Sarę Salomeę zamężną Eibenschutz (1878–1961), Dorę (Dorotę, 1885–1942/45) i Paulinę (1882–1942/45) oraz brata Zygmunta Daniela (1891–1945). Ukończył II Gimnazjum w Krakowie. Następnie studiował filozofię na Uniwersytecie w Berlinie, Uniwersytecie w Monachium oraz filozofię i medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom doktora wszech nauk lekarskich otrzymał w Krakowie 29 marca 1906 roku. Tytuł doktora filozofii otrzymał w Krakowie 26 lipca 1909 roku na podstawie rozprawy Pojęcie ewolucji. Był czynnym członkiem Towarzystwa Filozoficznego w Krakowie.

27 stycznia 1912 roku ożenił się z Karoliną Florą Dorotą Oderfeldówną (1884–1944?), córką warszawskiego adwokata Adama Oderfelda (1856–1910) i Janiny Jadwigi z Koniców (1863–1924). Mieli syna Jerzego (1912–2002). Przez pewien czas wychowywał syna samotnie; mieszkał wtedy w Krakowie pod adresem Loretańska 4.

Po I wojnie rozszedł się z żoną, przyczyniła się do tego jej choroba umysłowa. Służył w Wojsku Polskim w stopniu kapitana. Od 1923 do 1937 roku pracował w komisji zdrowia sekretariatu Ligi Narodów w Genewie. Od 1921 do 1923 roku pracował jako lekarz w zakładzie psychiatrycznym w Wejherowie. Przypuszczalnie pracował również w zakładzie psychiatrycznym w Filadelfii.

7 września 1942 został deportowany z obozu w Drancy do Auschwitz, gdzie zginął. Na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie znajduje się symboliczny grób Ignacego Wasserfelda i innych członków jego rodziny, którzy zginęli w latach II wojny światowej.

Ignacy Wasserberg przyjaźnił się z Witkacym i Bronisławem Malinowskim. Przyjaźń z Witkiewiczem przetrwała do lat 30.; w 1935 roku Witkacy ofiarował mu pracę Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcia istnienia z osobistą dedykacją. Młody Witkiewicz przez pewien czas rozważał ożenek z Anną Oderfeldówną, siostrą żony Wasserberga. Witkacy kilkukrotnie portretował Wasserberga; zachowały się dwa portrety olejne i fotografia rysunku węglem. Jeden z obrazów zakupiony został od Klary Wasserberg w 1961 roku, znajduje się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu. Drugi obraz został podarowany przez Janinę Kardas w 1977 roku Muzeum Narodowemu w Krakowie.

Według Grażyny Kubicy filozof został przedstawiony w młodzieńczej powieści Witkacego 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta jako doktor Riexenburg. Janusz Degler pierwowzoru Riexenburga upatruje w zakopiańskim lekarzu Edmundzie Majewiczu.

Wasserberg korespondował z Janem Lechoniem.

Prace