Iniowate

Iniowate
	Iniidae
	J.E. Gray, 1846
	; Inia amazońska (Inia geoffrensis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	parzystokopytne
Podrząd	Whippomorpha
Infrarząd	walenie
Parworząd	zębowce
Nadrodzina	Inioidea
Rodzina	iniowate
	Typ nomenklatoryczny
	Inia d’Orbigny, 1834
Synonimy
	Iniina J.E. Gray, 1846; Iniidae: J.E. Gray, 1866; Iniinae: W.H. Flower, 1867; Inioidea: de Muizon, 1984; Ischyrorhynchinae Cozzuol, 1996;
	Iniina J.E. Gray, 1846; Iniidae: J.E. Gray, 1866; Iniinae: W.H. Flower, 1867; Inioidea: de Muizon, 1984; Ischyrorhynchinae Cozzuol, 1996;
Rodzaje
	9 rodzajów (w tym 8 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	9 rodzajów (w tym 8 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Iniowate (Inidae) – rodzina ssaków z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarządu waleni (Cetacea).

Występowanie

Rodzina obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Systematyka

Do rodziny należy jeden występujący współcześnie rodzaj:

Inia d’Orbigny, 1834 – inia

Opisano również rodzaje wymarłe:

Brujadelphis Lambert, Bianucci, Urbina & Geisler, 2017 – jedynym przedstawicielem był Brujadelphis ankylorostris Lambert, Bianucci, Urbina & Geisler, 2017
Goniodelphis G.M. Allen, 1941 – jedynym przedstawicielem był Goniodelphis hudsoni G.M. Allen, 1941
Ischyrorhynchus Ameghino, 1891 – jedynym przedstawicielem był Ischyrorhynchus vanbenedeni Ameghino, 1891
Isoninia Godfrey, Gutstein & Morgan, 2021 – jedynym przedstawicielem był Isoninia borealis Godfrey, Gutstein & Morgan, 2021
Isthminia Pyenson, Vélez-Juarbe, Gutstein, Little, Vigil & O’Dea, 2015 – jedynym przedstawicielem był Isthminia panamensis Pyenson, Vélez-Juarbe, Gutstein, Little, Vigil & O’Dea, 2015
Kwanzacetus Lambert, Auclair, Cauxeiro, M. Lopez & Adnet, 2018 – jedynym przedstawicielem był Kwanzacetus khoisani Lambert, Auclair, Cauxeiro, Lopez & Adnet, 2018
Meherrinia Geisler, Godfrey & Lambert, 2012 – jedynym przedstawicielem był Meherrinia isoni Geisler, Godfrey & Lambert, 2012
Saurodelphis Burmeister, 1891

Uwagi

↑ Pisownia oryginalna.
↑ Typ nomenklatoryczny: Ischyrorhynchus Ameghino, 1891.

Przypisy

↑ Iniidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 J.E. Gray: On the cetaceous animals. W: J. Richardson (red.): The zoology of the voyage of the H.M.S. Erebus & Terror, under the command of Captain Sir James Clark Ross, during the years 1839 to 1843. Cz. 1: Mammalia, Birds. London: E.W. Janson, 1846, s. 25. (ang.).
↑ J.E. Gray: Catalogue of seals and whales in the British Museum. Wyd. 2. London: The Trustees, 1866, s. 62, 226. (ang.).
↑ W.H. Flower. Description of the Skeleton of Inia geoffrensis and of the Skull of Pontoporia blainvillii, with Bemarks on the Systematic Position of these Animals in the Order Cetacea. „Transactions of the Zoological Society of London”. 6, s. 114, 1867. (ang.).
↑ Ch. de Muizon. Les vertébrés fossiles de la formation Pisco (Pérou). II – Les odontocètes (Cetacea, Mammalia) du Pliocène inférieur de SudSacaco. „Travaux de l’Institut Français d’Études Andines”. 27, s. 1–188, 1984. (fr.).
↑ M.A. Cozzuol. The record of the aquatic mammals in southern South America. „Münchner Geowissenschaftliche Abhandlungen”. 30, s. 331, 1996. (ang.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 190-191. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 290. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-13]. (ang.).
↑ O. Lambert, G. Bianucci, M. Urbina & J.H. Geisler. A new inioid (Cetacea, Odontoceti, Delphinida) from the Miocene of Peru and the origin of modern dolphin and porpoise families. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 179 (4), s. 920, 2017. DOI: 10.1111/zoj.12479. (ang.).
↑ G.M. Allen. A Fossil Rirer Dolphin from Florida. „Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College”. 89, s. 4, 1941. (ang.).
↑ F. Ameghino. Caracteres diagnósticos de cincuenta especies nuevas de mamíferos fósiles argentinos. „Revista argentina de historia natural”. 1, s. 163, 1891. (hiszp.).
↑ S.J. Godfrey, C.S. Gutstein & D.J. Morgan III. A new odontocete (Inioidea, Odontoceti) from the late Neogene of North Carolina, USA. „Fossil Record”. 24 (2), s. 276, 2021. DOI: 10.5194/fr-24-275-2021. (ang.).
↑ N.D. Pyenson, J. Vélez-Juarbe, C.S. Gutstein, H. Little, D. Vigil & A. O’Dea. Isthminia panamensis, a new fossil inioid (Mammalia, Cetacea) from the Chagres Formation of Panama and the evolution of 'river dolphins' in the Americas. „PeerJ”. Series 2. 3, s. e1227, 2015. DOI: 10.7717/peerj.1227. (ang.).
↑ O. Lambert, C. Auclair, C. Cauxeiro, M. Lopez & S. Adnet. A close relative of the Amazon river dolphin in marine deposits: a new Iniidae from the late Miocene of Angola. „PeerJ”. Series 2. 6, s. e5556, 2018. DOI: 10.7717/peerj.5556. (ang.).
↑ J.H. Geisler, S.J. Godfrey & O. Lambert. A new genus and species of late Miocene inioid (Cetacea, Odontoceti) from the Meherrin River, North Carolina, U.S.A. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 32 (1), s. 199, 2012. DOI: 10.1080/02724634.2012.629016. (ang.).
↑ C.H.C. Burmeister. Continuacion á las adiciones al examen crítico de los mamíferos fósiles terciarios. „Anales del Museo Público de Buenos Aires”. 3, s. 451, 1871. (hiszp.).

[3] Pisownia oryginalna.

[7] Typ nomenklatoryczny: Ischyrorhynchus Ameghino, 1891.

[itis-1] Iniidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Gray1846-2] 1 2 J.E. Gray: On the cetaceous animals. W: J. Richardson (red.): The zoology of the voyage of the H.M.S. Erebus & Terror, under the command of Captain Sir James Clark Ross, during the years 1839 to 1843. Cz. 1: Mammalia, Birds. London: E.W. Janson, 1846, s. 25. (ang.).

[Gray1866-4] J.E. Gray: Catalogue of seals and whales in the British Museum. Wyd. 2. London: The Trustees, 1866, s. 62, 226. (ang.).

[Flower-5] W.H. Flower. Description of the Skeleton of Inia geoffrensis and of the Skull of Pontoporia blainvillii, with Bemarks on the Systematic Position of these Animals in the Order Cetacea. „Transactions of the Zoological Society of London”. 6, s. 114, 1867. (ang.).

[Muizon-6] Ch. de Muizon. Les vertébrés fossiles de la formation Pisco (Pérou). II – Les odontocètes (Cetacea, Mammalia) du Pliocène inférieur de SudSacaco. „Travaux de l’Institut Français d’Études Andines”. 27, s. 1–188, 1984. (fr.).

[Cozzuol-8] M.A. Cozzuol. The record of the aquatic mammals in southern South America. „Münchner Geowissenschaftliche Abhandlungen”. 30, s. 331, 1996. (ang.).

[Cichocki&inni-9] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 190-191. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-10] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 290. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[mdd-11] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-13]. (ang.).

[lam&inni-12] O. Lambert, G. Bianucci, M. Urbina & J.H. Geisler. A new inioid (Cetacea, Odontoceti, Delphinida) from the Miocene of Peru and the origin of modern dolphin and porpoise families. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 179 (4), s. 920, 2017. DOI: 10.1111/zoj.12479. (ang.).

[Allen-13] G.M. Allen. A Fossil Rirer Dolphin from Florida. „Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College”. 89, s. 4, 1941. (ang.).

[Ameghino-14] F. Ameghino. Caracteres diagnósticos de cincuenta especies nuevas de mamíferos fósiles argentinos. „Revista argentina de historia natural”. 1, s. 163, 1891. (hiszp.).

[god&inni-15] S.J. Godfrey, C.S. Gutstein & D.J. Morgan III. A new odontocete (Inioidea, Odontoceti) from the late Neogene of North Carolina, USA. „Fossil Record”. 24 (2), s. 276, 2021. DOI: 10.5194/fr-24-275-2021. (ang.).

[Pyenson&inni-16] N.D. Pyenson, J. Vélez-Juarbe, C.S. Gutstein, H. Little, D. Vigil & A. O’Dea. Isthminia panamensis, a new fossil inioid (Mammalia, Cetacea) from the Chagres Formation of Panama and the evolution of 'river dolphins' in the Americas. „PeerJ”. Series 2. 3, s. e1227, 2015. DOI: 10.7717/peerj.1227. (ang.).

[Lambert&inni-17] O. Lambert, C. Auclair, C. Cauxeiro, M. Lopez & S. Adnet. A close relative of the Amazon river dolphin in marine deposits: a new Iniidae from the late Miocene of Angola. „PeerJ”. Series 2. 6, s. e5556, 2018. DOI: 10.7717/peerj.5556. (ang.).

[gei&inni-18] J.H. Geisler, S.J. Godfrey & O. Lambert. A new genus and species of late Miocene inioid (Cetacea, Odontoceti) from the Meherrin River, North Carolina, U.S.A. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 32 (1), s. 199, 2012. DOI: 10.1080/02724634.2012.629016. (ang.).

[Burmeister-19] C.H.C. Burmeister. Continuacion á las adiciones al examen crítico de los mamíferos fósiles terciarios. „Anales del Museo Público de Buenos Aires”. 3, s. 451, 1871. (hiszp.).