Izobutanol

Izobutanol
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	2-Metylopropan-1-ol
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwna ciecz
Wzór Hilla	C4H10O
Masa molowa	74,12 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	78-83-1
PubChem	6560
SMILES
	CC(C)CO
InChI
	InChI=1S/C4H10O/c1-4(2)3-5/h4-5H,3H2,1-2H3
	InChIKey
	ZXEKIIBDNHEJCQ-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	0,801 g/cm³; ciecz
	Rozpuszczalność w wodzie
	70 g/l (20 °C)
Temperatura topnienia	-108 °C
Temperatura wrzenia	108 (760 hPa)
Współczynnik załamania nD	1,396
Napięcie powierzchniowe	69,7 mN/m (20 °C)
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
Zwroty H	H226, H315, H318, H335, H336
Zwroty P	P210, P261, P264, P280, P303+P361+P353, P305+P351+P338
Temperatura zapłonu	28 °C (zamknięty tygiel)
Temperatura samozapłonu	430 °C
	Podobne związki
Podobne związki	butanol, sec-butanol, tert-butanol
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Izobutanol – organiczny związek chemiczny zaliczany do pierwszorzędowych alkoholi alifatycznych o rozgałęzionym łańcuchu węglowym. Jest jednym z 4 izomerów konstytucyjnych butanolu (są to n-butanol, sec-butanol, izobutanol i tert-butanol). Jego nazwa systematyczna to 2-metylopropan-1-ol. W temperaturze pokojowej jest bezbarwną oleistą cieczą o charakterystycznym zapachu przypominającym alkohol. Charakteryzuje się łatwopalnością.

Zastosowanie

Izobutanol ma zastosowanie jako rozpuszczalnik oraz jako surowiec do syntezy związków chemicznych takich jak estry, które mają zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym oraz jako aromaty. Jest też pośrednim reagentem w produkcji plastyfikatorów.

Synteza

Kondensacja Guerbeta

Izobutanol można otrzymać w wyniku reakcji propanolu i metanolu na drodze kondensacji Guerbeta przy użyciu wielofunkcyjnych katalizatorów heterogenicznych opartych na miedzi osadzonej na mieszanych tlenkach magnezu i glinu.

Synteza z gazu syntezowego (Syngas)

Izobutanol można otrzymywać również w wyniku katalitycznego uwodornienia tlenku węgla zawartego w gazie syntezowym. W procesie tym stosuje się między innymi katalizatory na bazie tlenków cynku i chromu.

Reakcje chemiczne

Izobutanol możemy poddawać reakcji estryfikacji otrzymując estry izobutylowe np. octan izobutylu. Możemy także utlenić izobutanol do aldehydu izomasłowego.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Izobutanol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 100985 [dostęp 2026-10-11] .
↑ Isobutanol, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6560 [dostęp 2026-10-11] (ang.).
↑ ALKOHOL IZOBUTYLOWY (IZOBUTANOL) - czysty [online], Warchem [dostęp 2026-10-11] .
↑ CarloC. Carlini CarloC. i inni, Guerbet condensation of methanol with n-propanol to isobutyl alcohol over heterogeneous bifunctional catalysts based on Mg–Al mixed oxides partially substituted by different metal components, „Journal of Molecular Catalysis A: Chemical”, 232 (1-2), 2005, s. 13–20, DOI: 10.1016/j.molcata.2004.12.037 [dostęp 2026-10-11] (ang.).
↑ ShaopengS. Tian ShaopengS. i inni, Isobutanol Synthesis from Syngas over Zn-Cr Catalyst: Effect of Zn/Cr Element Ratio, „Energy Technology”, 6 (9), 2018, s. 1805–1812, DOI: 10.1002/ente.201700908, ISSN 2194-4296 [dostęp 2026-10-11] (ang.).
↑ Andrés F.A.F. Martínez Andrés F.A.F., César A.C.A. Sánchez César A.C.A., AlvaroA. Orjuela AlvaroA., Iván D.I.D. Gil Iván D.I.D., GerardoG. Rodríguez GerardoG., Isobutyl acetate by reactive distillation. Part II. Kinetic study, „Chemical Engineering Research and Design”, 160, 2020, s. 447–453, DOI: 10.1016/j.cherd.2020.06.023 [dostęp 2026-10-11] (ang.).
↑ JohnJ. McMurry JohnJ., ProfessorP. Emeritus ProfessorP., 17.7 Oxidation of Alcohols - Organic Chemistry | OpenStax [online], openstax.org, 20 września 2023 [dostęp 2026-10-11] (ang.).
↑ The Chemical Thesaurus Reaction Chemistry Database [online], chemthes.com [dostęp 2026-10-11] .

[sigma-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Izobutanol [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 100985 [dostęp 2026-10-11] .

[PubChem-2] Isobutanol, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6560 [dostęp 2026-10-11] (ang.).

[3] ALKOHOL IZOBUTYLOWY (IZOBUTANOL) - czysty [online], Warchem [dostęp 2026-10-11] .

[4] CarloC. Carlini CarloC. i inni, Guerbet condensation of methanol with n-propanol to isobutyl alcohol over heterogeneous bifunctional catalysts based on Mg–Al mixed oxides partially substituted by different metal components, „Journal of Molecular Catalysis A: Chemical”, 232 (1-2), 2005, s. 13–20, DOI: 10.1016/j.molcata.2004.12.037 [dostęp 2026-10-11] (ang.).

[5] ShaopengS. Tian ShaopengS. i inni, Isobutanol Synthesis from Syngas over Zn-Cr Catalyst: Effect of Zn/Cr Element Ratio, „Energy Technology”, 6 (9), 2018, s. 1805–1812, DOI: 10.1002/ente.201700908, ISSN 2194-4296 [dostęp 2026-10-11] (ang.).

[6] Andrés F.A.F. Martínez Andrés F.A.F., César A.C.A. Sánchez César A.C.A., AlvaroA. Orjuela AlvaroA., Iván D.I.D. Gil Iván D.I.D., GerardoG. Rodríguez GerardoG., Isobutyl acetate by reactive distillation. Part II. Kinetic study, „Chemical Engineering Research and Design”, 160, 2020, s. 447–453, DOI: 10.1016/j.cherd.2020.06.023 [dostęp 2026-10-11] (ang.).

[7] JohnJ. McMurry JohnJ., ProfessorP. Emeritus ProfessorP., 17.7 Oxidation of Alcohols - Organic Chemistry | OpenStax [online], openstax.org, 20 września 2023 [dostęp 2026-10-11] (ang.).

[8] The Chemical Thesaurus Reaction Chemistry Database [online], chemthes.com [dostęp 2026-10-11] .