Język fordata

vai fordata
Obszar	Wyspy Tanimbar (Indonezja)
Liczba mówiących	50 tys. (2000)
Pismo/alfabet	łacińskie
Klasyfikacja genetyczna
	Języki austronezyjskie; Języki malajsko-polinezyjskie; Grupa centralno-wschodnia; Grupa centralna; Języki południowo-wschodniomolukańskie; Języki kei-tanimbar; Grupa kei-fordata; Język fordata;
Status oficjalny
Ethnologue	6b zagrożony↗
Kody języka
ISO 639-3	frd
IETF	frd
Glottolog	ford1242
Ethnologue	frd
BPS	0684 5
WALS	frd
W Wikipedii
	Zobacz też: język, języki świata
	Zobacz też: język, języki świata
	Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język fordata, także: fordat, larat, vai fordata, vai sera-larat-fordata, vai tnebar, vaidida – język austronezyjski używany w prowincji Moluki w Indonezji, przez grupę ludności w północnej części wysp Tanimbar. Według danych z 2000 roku posługuje się nim 50 tys. osób.

Jego użytkownicy zamieszkują wyspy: Fordata, Larat, Lutur, Nuswotar, Labobar, Teneman, Molo, Maru, Yamdena (północno-zachodni fragment) oraz Sera (południowa część wysp Tanimbar). Dzieli się na cztery dialekty: fordata-larat I, fordata-larat II, molo (molo-maru), sera (seira); przy czym dialekt sera jest najbardziej odrębny. Według innej propozycji (2000) można wyodrębnić następujące cztery dialekty: romean, sofyanin, molo, sera. Różnice między tymi odmianami dotyczą cech leksyki, fonologii i intonacji.

Jest blisko spokrewniony z językiem kei, z archipelagu Kei (160 km na północny wschód od Tanimbar). Tradycyjnie służy jako język rytualny wysp Tanimbar, a dawniej funkcjonował również jako regionalna lingua franca. Pozostaje w powszechnym użyciu w kontaktach domowych i na poziomie lokalnym, jest przyswajany przez dzieci.

W użyciu są również języki indonezyjski i malajski amboński (m.in. w edukacji i sferze religijnej); prawie wszyscy znają lokalny malajski, ale indonezyjski stanowi dopiero trzeci język. Odnotowano wzrastający wpływ malajskiego, który jest przyswajany równolegle z fordata.

Wielu użytkowników tego języka zamieszkuje Saumlaki(inne języki), Ambon, a także Dżakartę i inne miasta Indonezji.

Najwcześniejsze informacje nt. tego języka pochodzą z I poł. XX w. P. Drabbe(inne języki) sporządził skrótowy opis jego gramatyki (1926) oraz słownik (1932).

Jest zapisywany alfabetem łacińskim.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 M. PaulM.P. Lewis M. PaulM.P., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Fordata, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-03-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-01] (ang.).
↑ Voegelin i Voegelin 1965 ↓, s. 33.
↑ Alfred F.A.F. Majewicz Alfred F.A.F., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 86, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 [zarchiwizowane] (pol.).
1 2 3 4 5 Marshall 2000 ↓, s. 181.
↑ Marshall 2000 ↓, s. 183.
↑ Hughes 1987 ↓, s. 102.
↑ Adelaar 1996 ↓, s. 707.
1 2 BarbaraB. Grimes BarbaraB., Southeast Maluku languages, [w:] WilliamW. Frawley (red.), International Encyclopedia of Linguistics: 4-Volume Set, wyd. 2, Oxford: Oxford University Press, USA, 2003, s. 4:130–131, DOI: 10.1093/acref/9780195139778.001.0001, ISBN 978-0-19-513977-8, OCLC 51478240 [dostęp 2023-01-24] (ang.).
1 2 Marshall 2000 ↓, s. 182.
↑ PeterP. Drabbe PeterP., Spraakkunst der Fordaatsche taal, ’s Gravenhage: M. Nijhoff, 1926 (Verhandelingen van het Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 67:1), OCLC 14050692 [dostęp 2023-11-14] (niderl.).
↑ PeterP. Drabbe PeterP., Woordenboek der fordaatsche taal, Bandoeng: A.C. Nix, 1932 (Verhandelingen van het Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 71:2), OCLC 245696918 [dostęp 2023-11-14] (niderl.).

Bibliografia

K. AlexanderK.A. Adelaar K. AlexanderK.A., Contact languages in Indonesia and Malaysia other than Malay, [w:] Stephen A.S.A. Wurm, PeterP. Mühlhäusler, Darrell T.D.T. Tryon (red.), Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas: Vol I: Maps. Vol II: Texts, Berlin–New York: Walter de Gruyter, 1996 (Trends in Linguistics. Documentation 13), s. 695–711, DOI: 10.1515/9783110819724.2.695, ISBN 978-3-11-081972-4, OCLC 1013949454 [dostęp 2022-08-30] (ang.).
CraigC. Marshall CraigC., A phonological description of Fordata, [w:] Charles E.Ch.E. Grimes (red.), Spices from the East: Papers in Languages of Eastern Indonesia, Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University, 2000 (Pacific Linguistics 503), s. 181–235, DOI: 10.15144/PL-503.181, ISBN 978-0-85883-460-6, OCLC 46827844 (ang.).
JockJ. Hughes JockJ., The languages of Kei, Tanimbar and Aru: Lexicostatistic classification, [w:] SoenjonoS. Dardjowidjojo (red.), Miscellaneous studies of Indonesian and other languages in Indonesia, Part 9, Jakarta: Badan Penyelenggara Seri Nusa, Universitas Atma Jaya, 1987 (NUSA: Linguistic studies in Indonesian and languages in Indonesia 27), s. 71–111, OCLC 896429711 [dostęp 2022-07-23] (ang.).
C.F.C.F. Voegelin C.F.C.F., F.M.F.M. Voegelin F.M.F.M., Languages of the World: Indo-Pacific Fascicle Four, „Anthropological Linguistics”, 7 (2), 1965, s. 1–297, ISSN 0003-5483, OCLC 5547207734, JSTOR: 30022490 (ang.).

Linki zewnętrzne

The Fordata Language. bahasafordata.org. [dostęp 2023-11-14]. (ang. • indonez.).
Fordata Dictionary. [w:] Webonary – Dictionaries and Grammars of the World [on-line]. SIL International. [dostęp 2024-07-19]. (ang. • indonez.).

[Ethnologue-1] 1 2 3 4 5 6 M. PaulM.P. Lewis M. PaulM.P., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Fordata, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 18, Dallas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-03-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-01] (ang.).

[CITEREFVoegelinVoegelin196533-2] Voegelin i Voegelin 1965 ↓, s. 33.

[Majewicz-3] Alfred F.A.F. Majewicz Alfred F.A.F., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 86, ISBN 83-01-08163-5, OCLC 749247655 [zarchiwizowane] (pol.).

[CITEREFMarshall2000181-4] 1 2 3 4 5 Marshall 2000 ↓, s. 181.

[CITEREFMarshall2000183-5] Marshall 2000 ↓, s. 183.

[CITEREFHughes1987102-6] Hughes 1987 ↓, s. 102.

[CITEREFAdelaar1996707-7] Adelaar 1996 ↓, s. 707.

[encyclopedia-8] 1 2 BarbaraB. Grimes BarbaraB., Southeast Maluku languages, [w:] WilliamW. Frawley (red.), International Encyclopedia of Linguistics: 4-Volume Set, wyd. 2, Oxford: Oxford University Press, USA, 2003, s. 4:130–131, DOI: 10.1093/acref/9780195139778.001.0001, ISBN 978-0-19-513977-8, OCLC 51478240 [dostęp 2023-01-24] (ang.).

[CITEREFMarshall2000182-9] 1 2 Marshall 2000 ↓, s. 182.

[drabbe1926-10] PeterP. Drabbe PeterP., Spraakkunst der Fordaatsche taal, ’s Gravenhage: M. Nijhoff, 1926 (Verhandelingen van het Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 67:1), OCLC 14050692 [dostęp 2023-11-14] (niderl.).

[drabbe1932-11] PeterP. Drabbe PeterP., Woordenboek der fordaatsche taal, Bandoeng: A.C. Nix, 1932 (Verhandelingen van het Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen 71:2), OCLC 245696918 [dostęp 2023-11-14] (niderl.).